Pa Kaithang(tun bel Delhi ah om ta)in Shillong omlai khatvei 'Back Bencher Observation' cih dan hiam aw khat (ka theih khial kei leh) hong gen ka mangngilh thei kei hi. Aman i kikhop dan biakinn sungah kisam (lacking) asak pawlkhat hong gen a, kuamah cih tuamna ahih loh hangin mipi adingin ki etna ding limlang khat bangin ka ngaihsun hi. Tuate lak ah khat pen tutna gual masa ah tulo in a nunglam i dimsak masa uh hi. Ahi zongin mipi kikhopna dang khat peuh ah a gual masa i kituh hi ci hi.
BA pass, nasep zong pah cih tu ciangciangah a tamzaw Zomi siamsin te ngaihsutna hi dingin um ing. Nu leh pa ngaihsutna zong tua hi phot dingin um ing. Laitan nei ding, kumpi nasep ngah ding, zi nei ding, inn nei ding, mawtaw nei ding, sa meh ding cih khawng i ngaihsutna ah a thupi pen pen hi lai ding hi.
Hih tan i ngaihsut theihna pen a thupi khat hita hi. Gamsung pan i pai khiat sawt nailo a, leitung khantohna i muh i theih sawt nailo ana hi mawk hi. I kipatna, i khankhiat dan, i bul i bal zong a kician a gen thei om nailo a, upmawh thu leh a kilawm ding a gen siam siam te gen kimang hi phot hi.
Khang tampi a kizang thei ding nekzonna a kizom paisuak thei ding ngaihsutna a nei innkuan om nailo a (a om zong kisim khin thei lai ding hi), khangkhat nuntakna ding ciang a ngaihsun zong tam nailo ding hi. Khang khat khang nih nek ding nei a om hangin ak banga muh masak nek masak a thuah tam zaw lai thamtham ding hi.
Tua ahih manin pilna kizong nailo a, siamna kizong nailo a, nektawm muhna ding ciangciang a kihanciam hi phot peuhmah hi. Tan 10 zawh pan nasep thei bangbang sem mai ding ciin innsung nek leh dawn ding i lungkham ta a, BA tan a sim manlo honpi khat mah ki om veve hi. Tua bang khang (stage) ah om lai ihih manin Zomi te khanna ding tam mahmah lai hi. Topa in hong kem dinga minam dangte i phak hun hong om dingin ka lamen hi. Ei zong i utna lam lam pilna sin ding i teel theih hun om ding a, i sep nop na lam lunglut taka i sep theih hun om hi ding hi. Tu hun banga i muh muh, i nawk khak khak sem cih hi lo in, ei deih teelna tawh i kalsuan hun (Zomi bup) a om ding ka lamen hi.
Numei laisiam te Nurse sin leh nekcing baih pen ci-a insung haksat mana Doctor sin thei ding tampi Nurse a sin hun uh hong bei, hong kheng teitei dinga, BA, MA pass thei ding tampi innsung haksat mana galkap, palik leh diploma tawh a hun manpha tampi a beisak hunte in hong kheng ding hi.
Zomi te adingin zingni no hong suak dinga, khualzin leng mawtaw ticket man tawm pen i delh vanvan te, vanleng tuang nuam leng a amantawm i zon kankan te, meileng hi leh a tawm man penpen i cih vauvau hun in hong kheng teitei ding hi.
Hotel ah anne leng a man niam pen leh tawm kizonga, hotel ah giak ding hi leng a nuam a theilo hi peuhmah lo a man tawm kizong a, nikten puansilh lei ding hi leeng second leh a man tawm mah kizong vanvan den cih hun te nikhat ni ciang papi te ciamnuihna hong suak ding hi.
Tua ni ciang innvengte mawtaw ah kihen teetaa a biakinn kikhop kisam nawnlo dinga, eima mawtaw ciat hawl in innkuan zong kikhop kuan hun ki bang nawnlo ding hi. Delhi khuasung, Shillong khuasung leh Zangkong, Mandalay khuasung bek hilo, vuikhu leh meikhu tamna Lamka, Singngat, Tedim, Tonzong, Champhai cihte ah khedap taw paat lianga i vaak duahduah hun te hong bei ding a, khedap taw gial bei nailo in a savun sia masa zaw ta ding hi.
Tua hun ciang innlam te in ka mess fee ding hong khak ta diam aw ci a local guardian te inn lam va delh gige kisam nawnlo dinga, mimal khat ciat in ama sum lakna ATM Card tawh a kisam zahzah la khia ziauziau ta ding hi. [Nu leh pa leh inkuanpih te itna, phawkna leh ngaihna pen a kiam tuam tam cih bel ka thei kei hi].
Tua ni ciangin BA pass, nasep zong pah cih hi khin nawnlo dinga, eima ut in deih kiteel thei ta ding hi. Tua zing nino kilawmtak hong suak ding ka ngaklah hi. Zomi te adingin hun thak, ni thak hi ding ahih manin.
Heina dang zong lailung kidang lo.
Heina peuh ah Zomi.
Hau Za Cin
Phuitong Liim
Murlen khua in 4-5 March 2010 in Platinum Jubilee zang hi.Platinum Jubilee Magazine bawl uh hi. A omna pen- Champhai District, Mizoram,India Latitude : N 23º 32' 42" to 23º 41' 36" Longitude : E 92º 13' 12" to 92º 27' 24" Altitude : 400 mts to 1897 mts Area : 100 Sq.km Rainfall : 2100 to 2500 mm
Sunday, May 3, 2009
Hauhna zong masa
Minam khempeuh in Hauhna zong masa tua zawh ciang Pilna
Tue May 1, 2007 4:46 am (PST)
Minam khempeuh in Hauhna zong masa tua zawh ciang Pilna:
Tulai Zomi sungah 'pilna zong lo in hauhna kilim zon zaw' cih thu kilim gen mahmah a, kizaza hi. A takpi zong hi ding a, a dik, a maan zong hi ding hi.
Bangalore Zomi te kum 2006 Magazine ah "Pil masa ding maw hau masa ding" cih thulu tawh lai tawmcik ka at hi. Tua sungah ka gen pen pilna nei masa leng hauhna pen kum khat kum nih sungin zong hong tung thei hi. Ahi zongin hau masa leng pilna pen kum nih kum thum in hong tunglo thei hi. Tua manin pilna kisam masa zaw hi ka ci hi. A sim ding leh a thei dinga ka deihte khangno vive hi zaw ahih manin tua ci in ka gelh hi.
Ahi zongin leitung pai dan ah hauhna kidelh masa zaw, pilna kizong kik hi. Minam khempeuh in hauhna, kisap kicinna na hanciam masa uh a, tua zawh ciang pilna na zong uh hi. Hauhna a neilo khat zong pilna a neih na dingin a haute in tawsawn in panpih in mi suaksak thei uh hi. Tua bangin a ki suangsawn toto pen pilna leh hauhna ahi hi.
Nitumna lam pan nisuahna lam ah minam tuamtuam tuipi tungah tembawpi leh gunkuang na tawm tawh hong zin khia uh a, pilna zong hi lo uh hi. Hauhna zong ahi uh hi. Hong Kong tuipinaak ah a khawl dimdem laitak un Sengam ento in 'hih lai ah hauhna om ding hi' ciin ngaihsun uh hi. Luigeia mipi te kiangah thusiam in a gam a lutto uh a, a gamsung hauhna tampi tembaw tawh a pua khia uh hi. India gam pan zong, kawlgam pan zong - tua bangin hauhna zongin hong leng khia uh hi.
Tua hauhna te a koihna ciantak in a neih khit uh ciang pilna sinna ding hong kipan uh a, sanginn hoih pipi hong lamin college, university hong lam uh a, tuni a minthang Oxford University cihte hong piang toto hi. Neih leh lam nek ding a kicin ciangin pilna limtak in sin uh a, hauhna hoih takin kem uh hi.
Tu laitak Zomi te zong tua lampi mah tawn in i gamtang hi. Leitung sumgum leh hauhna zongin i diangkhia a, nikhat ni ciang pilna thupi sinna lianpipi i nei ding hi. Amasa pen ihi kei e, English te, French te, Dutch te, Portuguese te, Spanish te khantoh dan mah a zui i hizaw hi. Tua manin i kalsuan dan sia lo a, hauh neinai ding bek thupi phot hi. I zon tua ahih leh. Tua zawh ciang pilna a sin kha lo te in a tate uh pilna sangah kha in hong pattah ding uh a, Zomi adingin lametna ni hong suak ta hi. Pilna a sinlo hauhna a nei Pa leh Nu in a tate pilna kician tak a neihsak nak leh amau sin, amau neih maha bang hi veve a, a hauhna a zuun ding, a kem ding, a zeek ding khat Topa in a pia mah hi veve hi. Tua pen thupha a tuamtuam i ngah hi in kei ka tuat hi.
Tua manin kei laisim lo, sangkah lo ka hih ciangin sum leh pai limtak zong ning ciin hanciam in zek tantan in, tate in zong kei thagum tawh nasem lo ka hih ciang ka nu leh pa hauhna zahtak sak in hoihtak in zeksak, kepsak zuun sak ning ciin pil gamtat leh i vekpi in i maitai in i lungsim nuam dinga, i ngaihsut tawldam ding hi.
Tua manin hauhna zong te zong hanciam ni. Pilna sin te zong hanciam ni. Kizahtak tuah sak in ki thupi et ciat in, i neih zawkzawk i thupha san pen kiliatsakna leh gual demna in zanglo in Topa hong piak hi ciin ngaihsun siam leng, a tamzaw sem hong pia thuah lai ding hi.
Hauhna a zong masa pilna a nunungsak hi kei hang, anih in a kitonkhawm sak hialhial te hi hang.
Talent i neih kibanglo hi zaw. I neih bang ciat i gam, i nam, i mi leh sa, i inkuan, i tanau leh lawm leh gual (a kisamzaw diak a om leh) tuate adingin zang siam ni. Mi huai siam ni. Ki dom kang tuah siam ni.
Hauhna a piapa in pilna zong nei a, anih in hong pia kop nuam hi.
Hau Za Cin
Phuitong Liim
Tue May 1, 2007 4:46 am (PST)
Minam khempeuh in Hauhna zong masa tua zawh ciang Pilna:
Tulai Zomi sungah 'pilna zong lo in hauhna kilim zon zaw' cih thu kilim gen mahmah a, kizaza hi. A takpi zong hi ding a, a dik, a maan zong hi ding hi.
Bangalore Zomi te kum 2006 Magazine ah "Pil masa ding maw hau masa ding" cih thulu tawh lai tawmcik ka at hi. Tua sungah ka gen pen pilna nei masa leng hauhna pen kum khat kum nih sungin zong hong tung thei hi. Ahi zongin hau masa leng pilna pen kum nih kum thum in hong tunglo thei hi. Tua manin pilna kisam masa zaw hi ka ci hi. A sim ding leh a thei dinga ka deihte khangno vive hi zaw ahih manin tua ci in ka gelh hi.
Ahi zongin leitung pai dan ah hauhna kidelh masa zaw, pilna kizong kik hi. Minam khempeuh in hauhna, kisap kicinna na hanciam masa uh a, tua zawh ciang pilna na zong uh hi. Hauhna a neilo khat zong pilna a neih na dingin a haute in tawsawn in panpih in mi suaksak thei uh hi. Tua bangin a ki suangsawn toto pen pilna leh hauhna ahi hi.
Nitumna lam pan nisuahna lam ah minam tuamtuam tuipi tungah tembawpi leh gunkuang na tawm tawh hong zin khia uh a, pilna zong hi lo uh hi. Hauhna zong ahi uh hi. Hong Kong tuipinaak ah a khawl dimdem laitak un Sengam ento in 'hih lai ah hauhna om ding hi' ciin ngaihsun uh hi. Luigeia mipi te kiangah thusiam in a gam a lutto uh a, a gamsung hauhna tampi tembaw tawh a pua khia uh hi. India gam pan zong, kawlgam pan zong - tua bangin hauhna zongin hong leng khia uh hi.
Tua hauhna te a koihna ciantak in a neih khit uh ciang pilna sinna ding hong kipan uh a, sanginn hoih pipi hong lamin college, university hong lam uh a, tuni a minthang Oxford University cihte hong piang toto hi. Neih leh lam nek ding a kicin ciangin pilna limtak in sin uh a, hauhna hoih takin kem uh hi.
Tu laitak Zomi te zong tua lampi mah tawn in i gamtang hi. Leitung sumgum leh hauhna zongin i diangkhia a, nikhat ni ciang pilna thupi sinna lianpipi i nei ding hi. Amasa pen ihi kei e, English te, French te, Dutch te, Portuguese te, Spanish te khantoh dan mah a zui i hizaw hi. Tua manin i kalsuan dan sia lo a, hauh neinai ding bek thupi phot hi. I zon tua ahih leh. Tua zawh ciang pilna a sin kha lo te in a tate uh pilna sangah kha in hong pattah ding uh a, Zomi adingin lametna ni hong suak ta hi. Pilna a sinlo hauhna a nei Pa leh Nu in a tate pilna kician tak a neihsak nak leh amau sin, amau neih maha bang hi veve a, a hauhna a zuun ding, a kem ding, a zeek ding khat Topa in a pia mah hi veve hi. Tua pen thupha a tuamtuam i ngah hi in kei ka tuat hi.
Tua manin kei laisim lo, sangkah lo ka hih ciangin sum leh pai limtak zong ning ciin hanciam in zek tantan in, tate in zong kei thagum tawh nasem lo ka hih ciang ka nu leh pa hauhna zahtak sak in hoihtak in zeksak, kepsak zuun sak ning ciin pil gamtat leh i vekpi in i maitai in i lungsim nuam dinga, i ngaihsut tawldam ding hi.
Tua manin hauhna zong te zong hanciam ni. Pilna sin te zong hanciam ni. Kizahtak tuah sak in ki thupi et ciat in, i neih zawkzawk i thupha san pen kiliatsakna leh gual demna in zanglo in Topa hong piak hi ciin ngaihsun siam leng, a tamzaw sem hong pia thuah lai ding hi.
Hauhna a zong masa pilna a nunungsak hi kei hang, anih in a kitonkhawm sak hialhial te hi hang.
Talent i neih kibanglo hi zaw. I neih bang ciat i gam, i nam, i mi leh sa, i inkuan, i tanau leh lawm leh gual (a kisamzaw diak a om leh) tuate adingin zang siam ni. Mi huai siam ni. Ki dom kang tuah siam ni.
Hauhna a piapa in pilna zong nei a, anih in hong pia kop nuam hi.
Hau Za Cin
Phuitong Liim
KINIAMKHAITNA THAMAN
Lai Siangtho simdingkongteel;
Banghanghiam cihleh nangmah in miniamte na honkhia a,a hih hangin mi kiphasakte na niamsak hi. ( Late 18:27 )
Kiniamkhiat- a Topa zahtakna thamanin hauhna,minthan' na leh khansauna ahi hi. (Pau 22:4 )
Amah in lungsim kiniamkhiat mite a man-ah paipihin,azia atong ahilh hi. ( pau 25:9 )
Khazih sungah kongit zomi sanggam te aw tu ni-in i biak Topa in kalsim thalakna hunte hongnei sak kik ahih manin Topa tungah lungdam kako masa hi.Hawm 28,29 sungah zong kiniamkhiatna thu a kicingin i genkhin a,ahih hangin tu ni-in kiniamkhiatna thaman a thakin kikhup pih dingin kongteel khia hi.
Late 18:27 sungah hong gen mahbangin Topa in kiphasakna deihhet lo-in a kiphasak mite niamkhiat a,a kiniamkhiat mite honkhia hi.Tu ni-in Topa honkhiatna sungah na lut nop leh na hihna bangbangin kiniamkhiat a,na nuntakleh Topa'n hong honkhia takpi ding hi.
Tua banah 1Kor 1:26-28 sung i et ciangin kiniamkhiatna hangin Pasian teelna kingah hi.Banghanghiam cihleh leitung mite muhna panin mipil kihi lo-in,mi vanglian zong ki hi tuan lo a,mi thupi zong ki hi tua lo hi. Ahih hangin i biak Topa in mipil te a maizumsak dingin mi haite hongteel a,mi thahatte amaizumsak dingin mi tha nemte a hong teel hi.Tua banah leitung mite simmawh a niamte,bangmahin a ngaihsut loh mite tuni-in Topa hong teel a hihmanin Topa vangliat na a kimuhtheih na dingin mite simmawh mite,Pasian teelna kingahin (pau 3:34) a mahin maipha hong pia lai hi. Amen.
Jeim 4:6 sungah Lai Siangtho in Pasian in akihisakte nial a,a kiniamkhiatte a hehpih hi, a cihmah bangin Pasian hehpihna ki ngahin,Topa' n sangkoih na kingah hi.(Job 4:11)( Mat 23:12) sungah hongcih mahbangin i biak Topa in mi lian in hong bawl lai hi.Tua ahih manin kongit sanggamte aw kiniamkhiatna in bangzahin manpha hiam?Kumpi vangliante atokhom panunkhia suk a,mi neute,mi lianin a bawl hi.Lk 1:52-1 sungah hong gen mahbangin i biak Topa in kumpite tawh hong deidan lo a,hong lam sang Topa min i phat hi.
Tua banah Isai 57:15 sung i et ciangin i bia Topa pen asangna mun ah om a,a siangtho a hih manin akiniamkhiat mite lungsim leh a kisik mite lungsim a thakhausak kik dingin kisik na leh kiniamkhiatna lungsim aneite tawh zong ka om khawm hi hong ci-in tu ni-in Topa kiangah kisik kik a,a kiniamkhiat mite khempeuh Topa in hong ompih ahih manin Topa tungah lungdam ka ko kik hi.
Pau 15:33 sungah Topa zahtakna in pilna mah hipah a,kiniamkhiatna in pahtawina hong ngah sak hi. Pau 18:12 sungah zong a kiniamkhiate in zahtakna ngah uh a,akihisakte pen siatding amanawh hita hi cih hong gen mahbangin sanggam aw tu ni-in na kihisak a,na kiniamkhiat nop kei leh siat na ding amanawh na hihlam kongphawk sak nuam lai hi.
Tua ahih manin kongit lawmte aw Topa in kiniamkhiat ding hongdeih a,na kiniamkhiat leh Pasian deih mi,Pasian it mi na hi hi.Tua ahih manin kiniamkhiatna thamanin hauhna,minthan' na,leh khansau na ahih manin na hauhnop leh,mi,mithang na suah nop leh,nakhan a sau nop leh Topa zahtak a,kiniamkhiat leci'n Topa honglamto ding hi.Tua bektham loh inTopa kiangah kiniamkhiatin thu ngen a,i hoihloh nate pan kiheikik leng, amah in i khelh nate hongmai sak bek lo-in i leitang mahmah thupha hongpia in,hong hoih sak ding hi sanggam.( 2Khang 7:14 ).kongit zomite aw Topa tungah na kiniamkhiat leh Topa in a man-ah hongpaipih dinga,na zia,na tong hong hilh ding ahih manin na nuntakna ah a kiniamkhiat zo nanglehkei, i suah theih nadingin i biak Topa in thupha hong pia tahen!Amen.
Kiniamkhiatna thaman...... 1, Hotkhiatna kingah
2,Pasian teelna kingah
3,Pasian maipha kingah
4,Pasian hehpihna kingah
5,Pasian sangkoihna kingah
6,Pasian liatbawlna kingah
7,Pasian tawh om khawpna kingah
8,Pahtawina kingah
9,Zahtakna kingah
10,Hauhna,minthan' na,khansauna kingah
11,Pasian in leitang hoihsakna kingah
12,Pasian in i zia,itong hilhna kingah
ahih manin kiniamkhiatna thaman in tu leh atawntungin zomite tung,nanglehkei tungah hongom tawntungta hen la,akiniamkhiat zo tawntungdingin Thupha hongpia dentahen!Amen.
Lai at Pa Khaipa Hz
Banghanghiam cihleh nangmah in miniamte na honkhia a,a hih hangin mi kiphasakte na niamsak hi. ( Late 18:27 )
Kiniamkhiat- a Topa zahtakna thamanin hauhna,minthan' na leh khansauna ahi hi. (Pau 22:4 )
Amah in lungsim kiniamkhiat mite a man-ah paipihin,azia atong ahilh hi. ( pau 25:9 )
Khazih sungah kongit zomi sanggam te aw tu ni-in i biak Topa in kalsim thalakna hunte hongnei sak kik ahih manin Topa tungah lungdam kako masa hi.Hawm 28,29 sungah zong kiniamkhiatna thu a kicingin i genkhin a,ahih hangin tu ni-in kiniamkhiatna thaman a thakin kikhup pih dingin kongteel khia hi.
Late 18:27 sungah hong gen mahbangin Topa in kiphasakna deihhet lo-in a kiphasak mite niamkhiat a,a kiniamkhiat mite honkhia hi.Tu ni-in Topa honkhiatna sungah na lut nop leh na hihna bangbangin kiniamkhiat a,na nuntakleh Topa'n hong honkhia takpi ding hi.
Tua banah 1Kor 1:26-28 sung i et ciangin kiniamkhiatna hangin Pasian teelna kingah hi.Banghanghiam cihleh leitung mite muhna panin mipil kihi lo-in,mi vanglian zong ki hi tuan lo a,mi thupi zong ki hi tua lo hi. Ahih hangin i biak Topa in mipil te a maizumsak dingin mi haite hongteel a,mi thahatte amaizumsak dingin mi tha nemte a hong teel hi.Tua banah leitung mite simmawh a niamte,bangmahin a ngaihsut loh mite tuni-in Topa hong teel a hihmanin Topa vangliat na a kimuhtheih na dingin mite simmawh mite,Pasian teelna kingahin (pau 3:34) a mahin maipha hong pia lai hi. Amen.
Jeim 4:6 sungah Lai Siangtho in Pasian in akihisakte nial a,a kiniamkhiatte a hehpih hi, a cihmah bangin Pasian hehpihna ki ngahin,Topa' n sangkoih na kingah hi.(Job 4:11)( Mat 23:12) sungah hongcih mahbangin i biak Topa in mi lian in hong bawl lai hi.Tua ahih manin kongit sanggamte aw kiniamkhiatna in bangzahin manpha hiam?Kumpi vangliante atokhom panunkhia suk a,mi neute,mi lianin a bawl hi.Lk 1:52-1 sungah hong gen mahbangin i biak Topa in kumpite tawh hong deidan lo a,hong lam sang Topa min i phat hi.
Tua banah Isai 57:15 sung i et ciangin i bia Topa pen asangna mun ah om a,a siangtho a hih manin akiniamkhiat mite lungsim leh a kisik mite lungsim a thakhausak kik dingin kisik na leh kiniamkhiatna lungsim aneite tawh zong ka om khawm hi hong ci-in tu ni-in Topa kiangah kisik kik a,a kiniamkhiat mite khempeuh Topa in hong ompih ahih manin Topa tungah lungdam ka ko kik hi.
Pau 15:33 sungah Topa zahtakna in pilna mah hipah a,kiniamkhiatna in pahtawina hong ngah sak hi. Pau 18:12 sungah zong a kiniamkhiate in zahtakna ngah uh a,akihisakte pen siatding amanawh hita hi cih hong gen mahbangin sanggam aw tu ni-in na kihisak a,na kiniamkhiat nop kei leh siat na ding amanawh na hihlam kongphawk sak nuam lai hi.
Tua ahih manin kongit lawmte aw Topa in kiniamkhiat ding hongdeih a,na kiniamkhiat leh Pasian deih mi,Pasian it mi na hi hi.Tua ahih manin kiniamkhiatna thamanin hauhna,minthan' na,leh khansau na ahih manin na hauhnop leh,mi,mithang na suah nop leh,nakhan a sau nop leh Topa zahtak a,kiniamkhiat leci'n Topa honglamto ding hi.Tua bektham loh inTopa kiangah kiniamkhiatin thu ngen a,i hoihloh nate pan kiheikik leng, amah in i khelh nate hongmai sak bek lo-in i leitang mahmah thupha hongpia in,hong hoih sak ding hi sanggam.( 2Khang 7:14 ).kongit zomite aw Topa tungah na kiniamkhiat leh Topa in a man-ah hongpaipih dinga,na zia,na tong hong hilh ding ahih manin na nuntakna ah a kiniamkhiat zo nanglehkei, i suah theih nadingin i biak Topa in thupha hong pia tahen!Amen.
Kiniamkhiatna thaman...... 1, Hotkhiatna kingah
2,Pasian teelna kingah
3,Pasian maipha kingah
4,Pasian hehpihna kingah
5,Pasian sangkoihna kingah
6,Pasian liatbawlna kingah
7,Pasian tawh om khawpna kingah
8,Pahtawina kingah
9,Zahtakna kingah
10,Hauhna,minthan' na,khansauna kingah
11,Pasian in leitang hoihsakna kingah
12,Pasian in i zia,itong hilhna kingah
ahih manin kiniamkhiatna thaman in tu leh atawntungin zomite tung,nanglehkei tungah hongom tawntungta hen la,akiniamkhiat zo tawntungdingin Thupha hongpia dentahen!Amen.
Lai at Pa Khaipa Hz
God's Ten Commandments
Catholic Religion Purposely takes out
one of God's Ten Commandments
They shall go to confusion together that are makers of idols.
Isaiah 45:16 Catholics love images Catholics bow down in front of statues and pray. They love to adore the host which is a piece of bread. They light candles and pray to the dead like it does some good. They also adore relics like a dead monk's head or a dead saint's finger. We also know that they gaze upon other "sacred" objects and images like pictures of a madonna and naked baby Jesus (salvation was accomplished by THE MAN Christ Jesus). Finally we know that they think that there is some benefit of having "a Jesus" hanging on the cross in their homes so they can visualize the object of their worship. Perhaps they think the crucifix is a good luck charm. They will vehemently tell you that they don't worship the images--I've seen a picture of the pope bowing down to Mary. The Bible says don't even make images Well, what doth the Bible say about worshipping images? It says much my friends but today we are looking specifically at the Ten Commandments found in Exodus
chapter 20. Most of us know that the Ten Commandments prohibit even making images. This poses a problem for the Catholic religion. How does it get around this? THE CATHOLIC RELIGION CHANGES THE TEN COMMANDMENTS! PLEASE READ THE FOLLOWING STATEMENT. PEOPLE KEEP MISSING IT. Even their own perverted Bibles have something that approximates the commandment to not make images, but since their leaders tell them they are too spiritually dumb to understand the Bible, they don't read it (or read it with muddy eyeballs). And so, the wicked deceitfully change the ten commandments and PUT THEM IN A BOOK SOMEWHERE OR POST THEM ON A WALL AND TELL THE PEOPLE TO MEMORIZE THEM. Of course people are going to trust their almighty priests to tell them the truth (bad move). How can they delete a commandment and still have ten? Some man might ask me, "If the Catholic religion deletes a commandment how do they still come up with ten commandments? Let's compare the Catholic ten
commandments to the real ten commandments from the good ol' King James Bible, that pillar of doctrinal truth (God loves the truth, you know). The following list on the Catholic side is taken from a textbook used in a Catholic school. It is titled, "Growing in Christian Morality" by Julia Ahlers, Barbara Allaire, and Carl Koch, page 40. It has both nihil obstat and imprimatur which are official declarations that a book or pamphlet is free of Catholic doctrinal error. The authors of this book know these commandments are deceitful. Look at what they say: ...These are the Ten Commandments, from Exodus, chapter 20, in the traditional way they are enumerated by Catholics They did NOT use what THEIR NRSV said, they "enumerated" them the traditional way enumerated by Catholics. I'll let you take a look first (see if you can figure out what they deleted) and then I'll explain...
The Catholic Deception* The King James Bible First Commandment I, the LORD, am your God...You shall not have other gods besides me.
First Commandment I am the LORD thy God...Thou shalt have no other gods before me.
Second Commandment You shall not take the name of the LORD, your God, in vain.
Second Commandment Thou shalt not make unto thee any graven image, or any likeness above, or that is in the earth beneath, or that is in the water under the earth. Thou shalt not bow down thyself to them, nor serve them.
Third Commandment Remember to keep holy the sabbath day.
Third Commandment Thou shalt not take the name of the LORD thy God in vain.
Fourth Commandment Honor your father and your mother.
Fourth Commandment Remember the sabbath day, to keep it holy.
Fifth Commandment You shall not kill.
Fifth Commandment Honor thy father and thy mother.
Sixth Commandment You shall not commit adultery.
Sixth Commandment Thou shalt not kill.
Seventh Commandment You shall not steal.
Seventh Commandment Thou shalt not commit adultery.
Eighth Commandment You shall not bear false witness against your neighbor.
Eighth Commandment Thou shalt not steal.
Ninth Commandment You shall not covet your neighbor's wife.
Ninth Commandment Thou shalt not bear false witness against thy neighbour.
Tenth Commandment You shall not covet your neighbor's house.
Tenth Commandment Thou shalt not covet.
Did you see it? The Catholic religion deletes the second commandment and makes the 10th commandment into two. If you follow them all the way down from the second commandment you'll see the Catholic religion is always one ahead of the King James. Finally at the tenth commandment they break it into two and make it the 9th and 10th commandments. What deception! What deceit! What guile! I tell no lies here--just get out the Bible and compare. They even corrupt their own Bible by deleting the 2nd commandment! You see the reason the Catholic religion killed people with Bibles is 'cause their deception is just too easy to see in light of God's word. Just a little more mumbo-jumbo gumbo for your consideration. ..
one of God's Ten Commandments
They shall go to confusion together that are makers of idols.
Isaiah 45:16 Catholics love images Catholics bow down in front of statues and pray. They love to adore the host which is a piece of bread. They light candles and pray to the dead like it does some good. They also adore relics like a dead monk's head or a dead saint's finger. We also know that they gaze upon other "sacred" objects and images like pictures of a madonna and naked baby Jesus (salvation was accomplished by THE MAN Christ Jesus). Finally we know that they think that there is some benefit of having "a Jesus" hanging on the cross in their homes so they can visualize the object of their worship. Perhaps they think the crucifix is a good luck charm. They will vehemently tell you that they don't worship the images--I've seen a picture of the pope bowing down to Mary. The Bible says don't even make images Well, what doth the Bible say about worshipping images? It says much my friends but today we are looking specifically at the Ten Commandments found in Exodus
chapter 20. Most of us know that the Ten Commandments prohibit even making images. This poses a problem for the Catholic religion. How does it get around this? THE CATHOLIC RELIGION CHANGES THE TEN COMMANDMENTS! PLEASE READ THE FOLLOWING STATEMENT. PEOPLE KEEP MISSING IT. Even their own perverted Bibles have something that approximates the commandment to not make images, but since their leaders tell them they are too spiritually dumb to understand the Bible, they don't read it (or read it with muddy eyeballs). And so, the wicked deceitfully change the ten commandments and PUT THEM IN A BOOK SOMEWHERE OR POST THEM ON A WALL AND TELL THE PEOPLE TO MEMORIZE THEM. Of course people are going to trust their almighty priests to tell them the truth (bad move). How can they delete a commandment and still have ten? Some man might ask me, "If the Catholic religion deletes a commandment how do they still come up with ten commandments? Let's compare the Catholic ten
commandments to the real ten commandments from the good ol' King James Bible, that pillar of doctrinal truth (God loves the truth, you know). The following list on the Catholic side is taken from a textbook used in a Catholic school. It is titled, "Growing in Christian Morality" by Julia Ahlers, Barbara Allaire, and Carl Koch, page 40. It has both nihil obstat and imprimatur which are official declarations that a book or pamphlet is free of Catholic doctrinal error. The authors of this book know these commandments are deceitful. Look at what they say: ...These are the Ten Commandments, from Exodus, chapter 20, in the traditional way they are enumerated by Catholics They did NOT use what THEIR NRSV said, they "enumerated" them the traditional way enumerated by Catholics. I'll let you take a look first (see if you can figure out what they deleted) and then I'll explain...
The Catholic Deception* The King James Bible First Commandment I, the LORD, am your God...You shall not have other gods besides me.
First Commandment I am the LORD thy God...Thou shalt have no other gods before me.
Second Commandment You shall not take the name of the LORD, your God, in vain.
Second Commandment Thou shalt not make unto thee any graven image, or any likeness above, or that is in the earth beneath, or that is in the water under the earth. Thou shalt not bow down thyself to them, nor serve them.
Third Commandment Remember to keep holy the sabbath day.
Third Commandment Thou shalt not take the name of the LORD thy God in vain.
Fourth Commandment Honor your father and your mother.
Fourth Commandment Remember the sabbath day, to keep it holy.
Fifth Commandment You shall not kill.
Fifth Commandment Honor thy father and thy mother.
Sixth Commandment You shall not commit adultery.
Sixth Commandment Thou shalt not kill.
Seventh Commandment You shall not steal.
Seventh Commandment Thou shalt not commit adultery.
Eighth Commandment You shall not bear false witness against your neighbor.
Eighth Commandment Thou shalt not steal.
Ninth Commandment You shall not covet your neighbor's wife.
Ninth Commandment Thou shalt not bear false witness against thy neighbour.
Tenth Commandment You shall not covet your neighbor's house.
Tenth Commandment Thou shalt not covet.
Did you see it? The Catholic religion deletes the second commandment and makes the 10th commandment into two. If you follow them all the way down from the second commandment you'll see the Catholic religion is always one ahead of the King James. Finally at the tenth commandment they break it into two and make it the 9th and 10th commandments. What deception! What deceit! What guile! I tell no lies here--just get out the Bible and compare. They even corrupt their own Bible by deleting the 2nd commandment! You see the reason the Catholic religion killed people with Bibles is 'cause their deception is just too easy to see in light of God's word. Just a little more mumbo-jumbo gumbo for your consideration. ..
'Pasian haipih'
Tangval khat in nungak khat hoihsa in sun tawh zan tawh hawhhawh, helhel, zuizui leh tua pen 'nungak haipih' kici hi. A khiatna pen a lungsim khempeuh tawh tuanu delh, ngai, it, kikholhpih cihna hi.
Tua mah bangin Pasian thu bekbek a ci tawntung mihing khat pen 'Pasian haipih' kici thei ding hi.
Zomi te in 'Pasian haipih' hiam? Zomi te in Pasian haipih mah hi. Hoih hi. Thupi hi. Lungdam huai hi. Zahtak huai hi. Thupha ngah huai a, thupha saan huai hi. Hauhna dingin kilawm a, zawngta leng lungnopna hong pia hi. Ne ta leng Pasian min kilo a, ngawl ta leeng Pasian min kilo hi. Silh in teengin kilawm ta leeng Topa kiphat a, silh ding neilo guaktang natawm in i vakphial zongin Topa min kizumpih lo hi. I kampau khat peuh tawh Pasian min kizom a, i kikhenna dingah zong Topa min kilo hi. Cidam a, nahlawhpeek huai hi. Eite hong bawlpa i phawk pen a lungdam huai penpen ahi hi.
Nipini in zingsang tungin tho in zing thungetna eima hih theih dan tek in kinei a, zing annek kuang umna ah Pasian min kipulak kik in, annek kham kikhopna ah Pasian tawh kikhawl in nuamtak hun i zang a, i theihloh kikal in ni in tumlam na heek manin i theihloh kal in Nipini hong bei ziau a, khuazing peuhleh kikhop dak ging kik in, annek sung zong tuciil manlo in kikhangkhan sa in ann kine a, kamgei zong nul siang manlo in biakinn lam i delh hi. I nu te'n a kikhop uh tawh, a thunget uh tawh cik kaal in ann na huan man uh hiam cih ut huai hi.
Kikhop tawp peuh leh lah Khangno fellowship om a, nitak lup hun dawn tan phial mah Pasian min tawh kikholhna hun kizang hi. Nipini hun khempeuh Pasian adingin a zang bei siksek Zomi te i hi hi. Tua manin Zomi te in Pasian haipih hi. Haipih cih ciangin mihai genna hi lo a, a lungsim khempeuh mun khat lam ah pia khin dikdek cihna hi zaw hi.
Nipini bei in Pizingni ciang zong nasep kuan liailiai in nitak ciang Thunget kikhop zan hong tung a, kikhopna ding biakinn dak mah hong ging kik hi. Nilaini hong tunga Numeite kikhopna hi a, biakinn lam mahah Topa tawh hun kizang kik hi. Laizing, Laithaini ciangin mikhual kikhoppih na hun cih bangin hong kizomtoto a, Nino nitak ciangin Khangno kikhop hun hong tung hi. Tua bangin nasep gim in tawlta leh a tun ciang biakinn dak a gin nak leh biakinn delh in kikhawm a, a lupma tan mawk vakthap lo in Pasian tawh hun a zangte ihi hi. Manpha mahmah a, thuhoih, la hoih kisin a, nuntakna ding a manpha tampi kitheih thuah den hi.
Hi zah a Pasian bel, Pasian tawh a kikhawl, Pasian haipih minam leitung ah a tam ding ka um kei hi. Zomite nuntakna a khantoh loh man hi tuanlo a, khangto taleh Pasian kithupi sim veve hi. A hun neih khempeuh uh Pasian adingin zang a, a lungsim vuah biakinn mah lian bel a, a sum neih uh zong a tam zaw Pasian minin zang uh hi. Sum zang uh ka cih ciangin biakinn ah kizang ka cihna hi masa tuan lo a, Pasian phawk kawm in zang uh hi ka cihna hi. Pasian kiangah lungdam ko in, Pasian phawk masa in zangkhia uh hi.
Tua manin Zomi te pen Pasian namteel ahih loh hangin Pasian a teel minamte ihi hi. Pasian i teel manin Pasian in Ama teel minamte mah bangin hong lamsang to a, hong domsang zel lai ding hi. Haksatna i tuahte pen - leitungah haksatna a tuak lo minam omlo a, a tuak deuh zong om tuanlo hi. A tuakte ngaihsut bangbang hi a, amau a tawldam ngaihsut leh tawldam a, a gim ngaihsut leh gimhuai hi lel hi. Leitung a nuam omlo a, a haksa mun deuh zong om tuan lo hi. I omna peuhmah a nuam hi khin lel hi (Pasian tawh om peuh leng).
Tua manin i omna Pasian hong gawtna, hong thuhilhna hi ciin tuat lo in hong koihna mun hi zaw ciin ngaihsun in, i omna ciat ah Pasian mah HAIPIH lailai den leeng hoih kasa hi.
"Tua ahih ciangin Lai Siangtho sungah, “A kisathei mite, Topa' hang bekin kisathei ta hen,” ci-in na kigelh hi." (1 Korin 1: 31).
Hau Za Cin
Phuitong Liim
Tua mah bangin Pasian thu bekbek a ci tawntung mihing khat pen 'Pasian haipih' kici thei ding hi.
Zomi te in 'Pasian haipih' hiam? Zomi te in Pasian haipih mah hi. Hoih hi. Thupi hi. Lungdam huai hi. Zahtak huai hi. Thupha ngah huai a, thupha saan huai hi. Hauhna dingin kilawm a, zawngta leng lungnopna hong pia hi. Ne ta leng Pasian min kilo a, ngawl ta leeng Pasian min kilo hi. Silh in teengin kilawm ta leeng Topa kiphat a, silh ding neilo guaktang natawm in i vakphial zongin Topa min kizumpih lo hi. I kampau khat peuh tawh Pasian min kizom a, i kikhenna dingah zong Topa min kilo hi. Cidam a, nahlawhpeek huai hi. Eite hong bawlpa i phawk pen a lungdam huai penpen ahi hi.
Nipini in zingsang tungin tho in zing thungetna eima hih theih dan tek in kinei a, zing annek kuang umna ah Pasian min kipulak kik in, annek kham kikhopna ah Pasian tawh kikhawl in nuamtak hun i zang a, i theihloh kikal in ni in tumlam na heek manin i theihloh kal in Nipini hong bei ziau a, khuazing peuhleh kikhop dak ging kik in, annek sung zong tuciil manlo in kikhangkhan sa in ann kine a, kamgei zong nul siang manlo in biakinn lam i delh hi. I nu te'n a kikhop uh tawh, a thunget uh tawh cik kaal in ann na huan man uh hiam cih ut huai hi.
Kikhop tawp peuh leh lah Khangno fellowship om a, nitak lup hun dawn tan phial mah Pasian min tawh kikholhna hun kizang hi. Nipini hun khempeuh Pasian adingin a zang bei siksek Zomi te i hi hi. Tua manin Zomi te in Pasian haipih hi. Haipih cih ciangin mihai genna hi lo a, a lungsim khempeuh mun khat lam ah pia khin dikdek cihna hi zaw hi.
Nipini bei in Pizingni ciang zong nasep kuan liailiai in nitak ciang Thunget kikhop zan hong tung a, kikhopna ding biakinn dak mah hong ging kik hi. Nilaini hong tunga Numeite kikhopna hi a, biakinn lam mahah Topa tawh hun kizang kik hi. Laizing, Laithaini ciangin mikhual kikhoppih na hun cih bangin hong kizomtoto a, Nino nitak ciangin Khangno kikhop hun hong tung hi. Tua bangin nasep gim in tawlta leh a tun ciang biakinn dak a gin nak leh biakinn delh in kikhawm a, a lupma tan mawk vakthap lo in Pasian tawh hun a zangte ihi hi. Manpha mahmah a, thuhoih, la hoih kisin a, nuntakna ding a manpha tampi kitheih thuah den hi.
Hi zah a Pasian bel, Pasian tawh a kikhawl, Pasian haipih minam leitung ah a tam ding ka um kei hi. Zomite nuntakna a khantoh loh man hi tuanlo a, khangto taleh Pasian kithupi sim veve hi. A hun neih khempeuh uh Pasian adingin zang a, a lungsim vuah biakinn mah lian bel a, a sum neih uh zong a tam zaw Pasian minin zang uh hi. Sum zang uh ka cih ciangin biakinn ah kizang ka cihna hi masa tuan lo a, Pasian phawk kawm in zang uh hi ka cihna hi. Pasian kiangah lungdam ko in, Pasian phawk masa in zangkhia uh hi.
Tua manin Zomi te pen Pasian namteel ahih loh hangin Pasian a teel minamte ihi hi. Pasian i teel manin Pasian in Ama teel minamte mah bangin hong lamsang to a, hong domsang zel lai ding hi. Haksatna i tuahte pen - leitungah haksatna a tuak lo minam omlo a, a tuak deuh zong om tuanlo hi. A tuakte ngaihsut bangbang hi a, amau a tawldam ngaihsut leh tawldam a, a gim ngaihsut leh gimhuai hi lel hi. Leitung a nuam omlo a, a haksa mun deuh zong om tuan lo hi. I omna peuhmah a nuam hi khin lel hi (Pasian tawh om peuh leng).
Tua manin i omna Pasian hong gawtna, hong thuhilhna hi ciin tuat lo in hong koihna mun hi zaw ciin ngaihsun in, i omna ciat ah Pasian mah HAIPIH lailai den leeng hoih kasa hi.
"Tua ahih ciangin Lai Siangtho sungah, “A kisathei mite, Topa' hang bekin kisathei ta hen,” ci-in na kigelh hi." (1 Korin 1: 31).
Hau Za Cin
Phuitong Liim
"Pham Takpi Mai Maw?"
Mon Apr 30, 2007
Zomite ki itna:
Hih la Pham Takpi Mai Maw? cih Lengtong Pauno in a sak pen i ngaih ciangin lawmta ki itna la hi cih i thei pah hi. Lawmta kiciam in innsung haksatna a nop tuam khak leh ciin lametna leh hanciamna tawh innlum nu leh pa omna nusia in gamdangah sum leh pai zongin kalsuan uh a, tua a khualzinna vuah a lawmpa khat in lamet loh laitak in sihsan hi cih kithei hi. A lawmpa in a nusiat tak ciangin a luanghawm na tawm a nu leh pa a unau te leh lawm le gual muh theih dingin kipua lo a, a zinna gam ah kivui cip ta hi cih kithei hi. Khasiat huai hi. Dah huai hi. A nu in bang a ngaihsun tam. A pa in bang a ngaihsun tam.
A tapa it mahmah a gilsung ah kha kua gimpih tawlpih in a paai khit ciang hamsi a leitung khuavak mu dingin hong suak khia a, khuavot huihvot lak ah hungin, cisa luna a thuak khak ding lau in puanlum a neih sunsun tawh tuam in a khangual neih bang nikten puansilha guat zawh loh hang a hih theih zah in a nu leh pa in hanciam na pi, a tha a nek theih tak ciang, a lametna uh a mau tha dawn dinga lungmuang taka a om lai un a it mahmah a tapa in a luang nunung beek mulo a a phamsan mai pen ngaihsut hamsa ding hi.
A veng leh pam a bat khak leh ci a lametna mitmul sau lianga a khuamual lumsuang tung pana khuadakdak a tunnu mittui ah khitui a kang thei tam. Nuntakna pen a kilawm mahmah hangin sihna mulkim huai lua hi mawk.
A la en leeng (a phuak kigelh lo a, ka thei tuan kei hi):
Pham Takpi Mai Maw!
Phuak: ........
Sa: Lengtong Pauno
Lungtuak nunnuam a lenlai nite'n mual hong khupsan,
Vaimang sesum ngaiin singkhua singgam vangla ah,
Tun zua ciin tuai leh kholhpih gual tawh gi bang khen in,
Taang na lungtup sesum lambang na zong maw.
Sakkik:
Tu'n ah koi ah vabang nong lensan a, nong heisan hiam?
Tun zua ciin tuai leh na kholhpih gual ten, hong zong zong ung,
Sakduang mel ah mu lo, pham takpi mai maw?
*(Pham takpi takpi maw, mangpha maw mangpha)
Vangkhua khaubang nong ciah ding ci zinbang hong muak ung,
Na lawmgual nih thum te'n naubang kap luankhi hong nul e.
Na nua ciang tun zua ciin tuai leh na kholhpih gualte'n,
Vaibang nong tung ding sa, Hai bang hong ngakngak.
Pianna vangkhua ah nunnuam nga bang i len khop lai,
Lungtuak nuihciam lel in zaideih naubang i awih khop lai,
Sul hong hei nawnlo ding, mu bang ngai siing i kholh lai ni,
Na kholhpih lawmgual ten lungin ngilh kei nu'ng.
Lawm aw na nua cianga na zua pa leh na tuai nih thum ten,
Na heina phung mun muang tung Sianmang anglai panin,
Sim leitung tang bang dam lungtuak gua bang hing khawm ding,
Na tunnu mel na muh ciang thu hong ngetsak un.
* a tawpna ah a hialna.
Hih la a phuakpa in a lawmte khat a si a phuah hi ding hi. A si cih a zak uh ciang a lawmte in a luang hawm mulo in a zinna gam ah kivui a. A khualzinpih a lawmte inn a ciah ciang inn lam ah a om a lawmte mah in a sipa nu leh pa leh sanggam te tawh khuamual ah na dawn in, ahi zongin a tapa uh, a lawmpa uh khat hong kim nawnlo in, a lawmte khitui tawh hong tung uh hi. A dawng nunung pen i et kik leh hih la akiphuah ciang misipa nu in zong nusia kik zo ta hi cih kimu hi.
A nu leh pa lunglen khuangaihna teng gen masa in, na tun leh zua te in Hai bang nong tung ding sa in hong ngakngak ahi ci hi. Tua ciang a nuai ah a khangual vua akikholhna te uh, la sa khawma gual nuam a a lenlai te uh phawkkik in, tua banga kikholh nawnloh ding uh a ngaihsut ciang a lungleng in, 'na lawmgual te in hong phawk den nung' na ci kik hi. Khasiat huai hi.
A tapa in gamdang pan a nusiat zawh ciang a nu in inn pan nusia a, tua ciang a sanggam te leh a pa bek inn ah omta in, hih la phuakpa (a lawmpa khat hi ding) in tua zong a hel khawm hi.
Ka phawk thu pawlkhat om:
1. Zomi te pen khual khua hi in, gamsung hi in, inn ah hi ta leh lawm leh gual a ngai, a it, a kitaisanlo, a kisihpih, a kikhoi, a ki khual mahmah te hi hang. Tua hangin Zomi nuntak nuam mahmah hi.
2. I lawm it mahmah te in hong nusiat ciang i kikholhna khempeuh i mitkha ah hong kilang in, i lungleng in i lungsim ah la kisasa hi mawk hi.
3. Mundang ah si in luangpham kul in om kha leeng luang kipham in a van a na khat peuh nu leh pa muh dingin a kipuakte hi hang.
A khasiat huai dang khat hi in ka up pen:
Tu laitak a tangval tengteng gampua kidenna, inn ah numei naupang bek om, papi leh putek piteek teng a om likliak pen mulkim huai, khasiat huai leh kilawm sa ing. Khuasungah nungak tangval ki hel, kizui, kikhawl muh ding omlo ding cih mawk pen dah huai, khasiat huai a, mulkim huai veve ding khat hi.
Zogam ah i ciahkik diam. Zolei i zuun kik diam.
A ki it Zomi, a kikah Zomi, a kikhasiat Zomi, a kidahpih Zomi,....... .
Hau Za Cin
Phuitong Liim
PS: Kua cih ka theih loh hang hih sunga hong nusia i sanggampa innkuanpihte ka thuakpih a, a dah a kapte khempeuh tungah lungnop khamuanna hong tung ta hen. Hih la a phuak a lawmpa zong Topa in khamuanna leh thuaksiamna hong piaksak hen. (HZC/PhuitongLiim) .
============ ======
Zomite ki itna:
Hih la Pham Takpi Mai Maw? cih Lengtong Pauno in a sak pen i ngaih ciangin lawmta ki itna la hi cih i thei pah hi. Lawmta kiciam in innsung haksatna a nop tuam khak leh ciin lametna leh hanciamna tawh innlum nu leh pa omna nusia in gamdangah sum leh pai zongin kalsuan uh a, tua a khualzinna vuah a lawmpa khat in lamet loh laitak in sihsan hi cih kithei hi. A lawmpa in a nusiat tak ciangin a luanghawm na tawm a nu leh pa a unau te leh lawm le gual muh theih dingin kipua lo a, a zinna gam ah kivui cip ta hi cih kithei hi. Khasiat huai hi. Dah huai hi. A nu in bang a ngaihsun tam. A pa in bang a ngaihsun tam.
A tapa it mahmah a gilsung ah kha kua gimpih tawlpih in a paai khit ciang hamsi a leitung khuavak mu dingin hong suak khia a, khuavot huihvot lak ah hungin, cisa luna a thuak khak ding lau in puanlum a neih sunsun tawh tuam in a khangual neih bang nikten puansilha guat zawh loh hang a hih theih zah in a nu leh pa in hanciam na pi, a tha a nek theih tak ciang, a lametna uh a mau tha dawn dinga lungmuang taka a om lai un a it mahmah a tapa in a luang nunung beek mulo a a phamsan mai pen ngaihsut hamsa ding hi.
A veng leh pam a bat khak leh ci a lametna mitmul sau lianga a khuamual lumsuang tung pana khuadakdak a tunnu mittui ah khitui a kang thei tam. Nuntakna pen a kilawm mahmah hangin sihna mulkim huai lua hi mawk.
A la en leeng (a phuak kigelh lo a, ka thei tuan kei hi):
Pham Takpi Mai Maw!
Phuak: ........
Sa: Lengtong Pauno
Lungtuak nunnuam a lenlai nite'n mual hong khupsan,
Vaimang sesum ngaiin singkhua singgam vangla ah,
Tun zua ciin tuai leh kholhpih gual tawh gi bang khen in,
Taang na lungtup sesum lambang na zong maw.
Sakkik:
Tu'n ah koi ah vabang nong lensan a, nong heisan hiam?
Tun zua ciin tuai leh na kholhpih gual ten, hong zong zong ung,
Sakduang mel ah mu lo, pham takpi mai maw?
*(Pham takpi takpi maw, mangpha maw mangpha)
Vangkhua khaubang nong ciah ding ci zinbang hong muak ung,
Na lawmgual nih thum te'n naubang kap luankhi hong nul e.
Na nua ciang tun zua ciin tuai leh na kholhpih gualte'n,
Vaibang nong tung ding sa, Hai bang hong ngakngak.
Pianna vangkhua ah nunnuam nga bang i len khop lai,
Lungtuak nuihciam lel in zaideih naubang i awih khop lai,
Sul hong hei nawnlo ding, mu bang ngai siing i kholh lai ni,
Na kholhpih lawmgual ten lungin ngilh kei nu'ng.
Lawm aw na nua cianga na zua pa leh na tuai nih thum ten,
Na heina phung mun muang tung Sianmang anglai panin,
Sim leitung tang bang dam lungtuak gua bang hing khawm ding,
Na tunnu mel na muh ciang thu hong ngetsak un.
* a tawpna ah a hialna.
Hih la a phuakpa in a lawmte khat a si a phuah hi ding hi. A si cih a zak uh ciang a lawmte in a luang hawm mulo in a zinna gam ah kivui a. A khualzinpih a lawmte inn a ciah ciang inn lam ah a om a lawmte mah in a sipa nu leh pa leh sanggam te tawh khuamual ah na dawn in, ahi zongin a tapa uh, a lawmpa uh khat hong kim nawnlo in, a lawmte khitui tawh hong tung uh hi. A dawng nunung pen i et kik leh hih la akiphuah ciang misipa nu in zong nusia kik zo ta hi cih kimu hi.
A nu leh pa lunglen khuangaihna teng gen masa in, na tun leh zua te in Hai bang nong tung ding sa in hong ngakngak ahi ci hi. Tua ciang a nuai ah a khangual vua akikholhna te uh, la sa khawma gual nuam a a lenlai te uh phawkkik in, tua banga kikholh nawnloh ding uh a ngaihsut ciang a lungleng in, 'na lawmgual te in hong phawk den nung' na ci kik hi. Khasiat huai hi.
A tapa in gamdang pan a nusiat zawh ciang a nu in inn pan nusia a, tua ciang a sanggam te leh a pa bek inn ah omta in, hih la phuakpa (a lawmpa khat hi ding) in tua zong a hel khawm hi.
Ka phawk thu pawlkhat om:
1. Zomi te pen khual khua hi in, gamsung hi in, inn ah hi ta leh lawm leh gual a ngai, a it, a kitaisanlo, a kisihpih, a kikhoi, a ki khual mahmah te hi hang. Tua hangin Zomi nuntak nuam mahmah hi.
2. I lawm it mahmah te in hong nusiat ciang i kikholhna khempeuh i mitkha ah hong kilang in, i lungleng in i lungsim ah la kisasa hi mawk hi.
3. Mundang ah si in luangpham kul in om kha leeng luang kipham in a van a na khat peuh nu leh pa muh dingin a kipuakte hi hang.
A khasiat huai dang khat hi in ka up pen:
Tu laitak a tangval tengteng gampua kidenna, inn ah numei naupang bek om, papi leh putek piteek teng a om likliak pen mulkim huai, khasiat huai leh kilawm sa ing. Khuasungah nungak tangval ki hel, kizui, kikhawl muh ding omlo ding cih mawk pen dah huai, khasiat huai a, mulkim huai veve ding khat hi.
Zogam ah i ciahkik diam. Zolei i zuun kik diam.
A ki it Zomi, a kikah Zomi, a kikhasiat Zomi, a kidahpih Zomi,....... .
Hau Za Cin
Phuitong Liim
PS: Kua cih ka theih loh hang hih sunga hong nusia i sanggampa innkuanpihte ka thuakpih a, a dah a kapte khempeuh tungah lungnop khamuanna hong tung ta hen. Hih la a phuak a lawmpa zong Topa in khamuanna leh thuaksiamna hong piaksak hen. (HZC/PhuitongLiim) .
============ ======
Siallum thu (atom)
Maangkaang te kawl ngam a laak zawk 1887 kum in, Zongam dong ala suak
tu in maangkaang ngalkap maang Captain Wright, Kawlpi hong theng hi.
Ngal kisim kul ngawl a, hong uk thei natu vaihawm nuam in khamtung
ukpi, khua hausate kawlpi apai natu, kamtai sawl a, hong sam sak hi.
Zomi lampuite zong taang mi ( 5 ) teal a, kawlpi pai sak hi.
( Sizaang Khua 5 pan ) Captain Wright taw a kimu uh ciang, mai etna in,
Khap 5 le zung 3 azai Zam 5, Taubeal 5, Puanvan sil 5 leh haangke ten
120 pia hi.
Tuazawk ciang, thu tu bang aa vai tha hi,
"Kam awi kazat luang in Letsong tu te hong thak ung, thusau ngaisun un
kawlpi hong sim nawn heak vun. Kawl te om na ngam teng la zo khu hi,
Khamtung teng le , Kawlpi zaang teng a uk tu ka koi uh hi , UK pa thu
na mang bua uh le, kangalkap ten hong man sak tu khu hi.
Taangmi ( 5 ) te in lungkim ngawl a, nial pai hi. Zongam a thet kik uh
ciang, ngam lampui te kikum a, Hibang in thu zasak kik hi.
"Phaa hi no maangkaang te zong ko ngam sung hong pai heak vun.Ko no
hong mu ngei ngawl khu hi, kazi kata te in no hong mu leh hong lau ngawp
tuhi."
A hi zong Maangkaang te in eimi makaai te ii thuson awlmawk ngawl in
" Kothu hong ni zaw un, kilem na hizaw hi, tu kamaikaai uh te khamtung
ngam hong pai tu hi ahizong no hong susia tu hingawl hi, Pawi ukpi
patawh akimu tu leh ngam en tu in hong pai to hi" ci in thuzasak kik
hi.
Sizaang makai te in hi bang in thuzasak kik hi. "Ko No makaii te ii
ngam et tu sia hong khaam zo ngawl tu khu hi. Ahizong pawi te ukpi pa
tawh aki mu nuam uh le, Kawlpi ii nitum na sang pan, Pawi ukpi ngam
pai na lampi om hi" ci in azasak hi. Ahi zong maang kaang te in "Ko
Pawi Ukpi ngam paina lampi he ngawl khu hi. Upper Chindwin le India
ngam, Sitta Kaung dong theng tu, Lampi khat ziik tu ka hi uh ciang,
kulli le nguai-an tu vai hawm vun" a ci zeau uh hi.
Sizaang makai te in Bangma hun, Thaangmual kan sak ngawl tu" ci in
khensat aa, baangkua khat pan pasal khat vo naam , thau , tei, tawi in
Mangkaang te ii lamziik na Phual Phatzaang dong simtham aa tua munpan
hei,chiikmol, Pawkpeak, nam le lamziik na ah aki zangh van tatuam
matsak hi. Kawlpi dong hawlsuk siat hi.
Tedim hausa pa Khawcin in a ngalkap 400 le mualbeam pan 30 zong ngal
hu in hong panpui hi. Kawlpi asim na ah Zomi 5 thi a, Maangkaang te 17
man hi.
Tua hun pan kipan Maangkaang te zongh a ngalkap te Thuangthi ( kawlpi
pan tai 8 na ) akoito hi.
Sizaang ngam le Kawlpi kilak law teng ah Mangkaang te le Zongal hang te
(United Zomi Force) sakidel ngal ki del in ngam sung ki uum in kisim hi.
(Skirmish)
Ahi hang ngalvan te ki khaai lei ahi man nung kinkik hi. Tuak pan
Tuulsuk Zuhawm maul Phat zaang mual Leisan mual , Han Thang lei ziik
na , Nilum mual teng a, hong sim tato sia, Khuasak hong theng a, inn
khat zawk inn khat haltham hi. Khuasak a thet lai tak Buanman khua
aa,Sizaang ngam, Kamhau ngam, Sukte uk ngam, Zahau ngam, le Tedim khua
pan ki ngawm ( Zongam Ngalkap ) 2000 bangh kikai khawm in Maangkaang
te sim tu le sim ngawl tu akikup lai tak Mangkaang te in Khuasak pan
Top ( Cannon ) tawh Buanman khua kap tham in,Inn, Thingkung, lopa
hong kaang ngawp aa, Zomi ten lamdang ki sa hi. Sukte le Kamhau te,
Zahau te in Sizaang makaai te kung ah "Ko koma ngam pan sim zaw tu
khuhi"
ci-in Sizaang te hong nu sia hi. Sizaang te zong atam zaw ngam sung ah
ki bu hi.Khuasak le Buanman ahaal zawk ciang Thuklai Zaangpitam ah ,
Maangkaang ngalkap te phual hong sat laleau aa amate taw kilemna a
vawt nuam te sam a, pawlkhat te in kilemna vawt hi. A hihang, a lel
nuam ngawl teng le kilemna a vawt nuam ngawl Buanman & Voklak pawlkhat
sia tua nuam tuu te in lampuui in, Siallumkul to in, Maangkaangte do
vevehi Siallum kul sia
(Kulpi, Nupi kul, Kulbaan, Kulpeang, Ngalvil Dum ci in nasia tak a,
akivawt ahi hi.
Kulpi sia ngalte a dona mun pi hi. Nupi kul sia, Numei, Patangte bukna hi.
Kulbaang sia kul khat le khat kizopna hi. Kulpeang sia , Pu Enkham te
inn khuan bukna hi. Ngalvil Dum sia, ngalte ngamtatna , mu theina tu
dum a kito hi.
Maangkaang te do natu in, nasia tak a kivawt, Siallum kul thu sia ,
ngal kilemna a vawt masa pasal 2 in Maangkaang te tungah thu puak hi.
Tasia ciangin ,
a ngalkapno te pai sakin kilemmna vawt a, unau bang om thei natu thu
zasak hi. Siallum lampuite in "Bang ma hun , niam zaw lel zaw ngawltu"
ci in azo hi. Maangkaang te zongh in " kilemna nong vawt nuam bua uh
le, 1889 may 4 ni kuan tu khu hi. Nakidawm vun" ci in zasak hi.
Siallum lampui te zongh" Hi ma hen, pha hi. Man lang kuan tavun, na
chi uh luang sak tu khu hi" ci in zo kik a , asun azan in nasia tak
kinging hi.
4th May, 1889 ni in Maangkaang te Siallum siam tu in ngaldap 380 tawh
Thuklai pan kuan hi .The Chin Hill vol 1 na sung lai mai 30 na ah
Siallum sim tu in apai 125bek ci hi.Pu Bo Khup Za Thang ii laibu vawt
sia sung 160 ki ci hi.Liim khai khua pan a khang , kamphen Kyaw Thwe
in lamlak in Thuklai pan Buanman, Mualsan, Nuunpi Na- lun, Taai-khe
Taaitaan, Minsii tawn in Siallum sang hong kuan hi(Lamlak pa in Lam
khial puinik nek hi ).
Maangkaang ngalkap te hong kuan sia, Na-lun Mual tung pan , ngalvil a
om That Khup tuu, Pu Zong Awn in mu a, Siallum kul a thu zasak pai
hi.A dawl a dawl a om ngalvil pawlte zong. Ngalte mi pha za sim in
,kulpi pan a do tu hong theng hon hi.
Lampui khat ahi Pu Vum Mang in Ngalte hong neak tatak ciang, ama le
Pu Thang Hau, thakkhat thu, kul pan leang to a, kap ahiman , ngal te 2
chi pai hi. Tasia pan kipan, tawlnga ngawlin kikap uh hi. Tua hun
laitak sia zing sangnai 10 hun ahi hi. Sunkhua teak kikap aa, nitak
nai 4 val dong kikap hi. Maangkaang te in kul ii condition sia he
ngawl si Sizaang ngalhaang te ii achin khauh na sia phul zo ngawl hi.
Liimkhai khua pan Khatkap ,Kam suak , Son thuam te U nau te in
"Ih uu le nau te mong siat pet ma ngawl tu ziam" ci aa Maangkaang te nung
pan
hong kaap ciang, Maangkaang te in Zomi pui adang te in akiim uum sa in
lau in tai ngawp laleau hi.
Maangkaang te 3 le adang 83 chi hi . A hi zong Chinhill vol 1 page 31
ah Maangkaang officer 1 chi aa, Captain Mayne le Surgeon le Quesne
liam hi. Ngalkap 3 chi aa, 8 liam hi ci aa, ciam te hi. Ngal hahsat
mama ciang aki nga Victoria Cross sia Surgeon le Quesene in nga hi.,
Maangkaang te ngalhiam pha zaw ahiman, nikaai sang ciangin, kido zo
nawn ngawl a, Siallum kulpi pan, ngam le minam atu in luang 27 kisial
suak hi,.
Tua hi man, voklaak khua mawk Siallumkul sia apha tatak kipua a, mi
theampo et thei tu in , athi teng ii min, Suangkaang tungah at in tuni
dong kimu thei hi.
Siallum kul panin ngamatu a nuntak na a pia teng min,
anuai a bangin kiciamte hi.
1 Pu Khup Vum 19 Pi Vung Neam
2 Pu Khai Suak 20 Pi Ot Huai
3 Pu Lian Kam 21 Pi Huai Nuam
4 Pu Vum Mang 22 Pi Lian Vung
5 Pu Tuang Vungh 23 Pi Lam Ciang
6 Pu Pau Suang 24 Pi Uap Nuam
7 Pu Zong On 25 Pi Niang Ciang
8 Pu Pau Suang 26 Pi Dim Ngiak
9 Pi Lian Vung 27 Pi Uap Huai
10 Pu Zong On
11 Pu Zong Thuam
12 Pu Za Vum
13 Pu Thang Hau
14 Pu Lu Kam
15 Pu Son Suang
16 Pu En Kham
17 Pu Pau Lam
18 Pu Haang Sing
Ref: Bo Thawng Khaw Hau ii 1954 zokhangsim na laibu part one .
Bo Khup Za Thang ii Kawlkam tawh a at Siallum Fortress ( History )
Lia Esther Cingh Khan Dim ii Siallum Brief ( A ma ii thesis )
1996 Sizaang laisim bu tan 4 sung Siallum thu
tu in maangkaang ngalkap maang Captain Wright, Kawlpi hong theng hi.
Ngal kisim kul ngawl a, hong uk thei natu vaihawm nuam in khamtung
ukpi, khua hausate kawlpi apai natu, kamtai sawl a, hong sam sak hi.
Zomi lampuite zong taang mi ( 5 ) teal a, kawlpi pai sak hi.
( Sizaang Khua 5 pan ) Captain Wright taw a kimu uh ciang, mai etna in,
Khap 5 le zung 3 azai Zam 5, Taubeal 5, Puanvan sil 5 leh haangke ten
120 pia hi.
Tuazawk ciang, thu tu bang aa vai tha hi,
"Kam awi kazat luang in Letsong tu te hong thak ung, thusau ngaisun un
kawlpi hong sim nawn heak vun. Kawl te om na ngam teng la zo khu hi,
Khamtung teng le , Kawlpi zaang teng a uk tu ka koi uh hi , UK pa thu
na mang bua uh le, kangalkap ten hong man sak tu khu hi.
Taangmi ( 5 ) te in lungkim ngawl a, nial pai hi. Zongam a thet kik uh
ciang, ngam lampui te kikum a, Hibang in thu zasak kik hi.
"Phaa hi no maangkaang te zong ko ngam sung hong pai heak vun.Ko no
hong mu ngei ngawl khu hi, kazi kata te in no hong mu leh hong lau ngawp
tuhi."
A hi zong Maangkaang te in eimi makaai te ii thuson awlmawk ngawl in
" Kothu hong ni zaw un, kilem na hizaw hi, tu kamaikaai uh te khamtung
ngam hong pai tu hi ahizong no hong susia tu hingawl hi, Pawi ukpi
patawh akimu tu leh ngam en tu in hong pai to hi" ci in thuzasak kik
hi.
Sizaang makai te in hi bang in thuzasak kik hi. "Ko No makaii te ii
ngam et tu sia hong khaam zo ngawl tu khu hi. Ahizong pawi te ukpi pa
tawh aki mu nuam uh le, Kawlpi ii nitum na sang pan, Pawi ukpi ngam
pai na lampi om hi" ci in azasak hi. Ahi zong maang kaang te in "Ko
Pawi Ukpi ngam paina lampi he ngawl khu hi. Upper Chindwin le India
ngam, Sitta Kaung dong theng tu, Lampi khat ziik tu ka hi uh ciang,
kulli le nguai-an tu vai hawm vun" a ci zeau uh hi.
Sizaang makai te in Bangma hun, Thaangmual kan sak ngawl tu" ci in
khensat aa, baangkua khat pan pasal khat vo naam , thau , tei, tawi in
Mangkaang te ii lamziik na Phual Phatzaang dong simtham aa tua munpan
hei,chiikmol, Pawkpeak, nam le lamziik na ah aki zangh van tatuam
matsak hi. Kawlpi dong hawlsuk siat hi.
Tedim hausa pa Khawcin in a ngalkap 400 le mualbeam pan 30 zong ngal
hu in hong panpui hi. Kawlpi asim na ah Zomi 5 thi a, Maangkaang te 17
man hi.
Tua hun pan kipan Maangkaang te zongh a ngalkap te Thuangthi ( kawlpi
pan tai 8 na ) akoito hi.
Sizaang ngam le Kawlpi kilak law teng ah Mangkaang te le Zongal hang te
(United Zomi Force) sakidel ngal ki del in ngam sung ki uum in kisim hi.
(Skirmish)
Ahi hang ngalvan te ki khaai lei ahi man nung kinkik hi. Tuak pan
Tuulsuk Zuhawm maul Phat zaang mual Leisan mual , Han Thang lei ziik
na , Nilum mual teng a, hong sim tato sia, Khuasak hong theng a, inn
khat zawk inn khat haltham hi. Khuasak a thet lai tak Buanman khua
aa,Sizaang ngam, Kamhau ngam, Sukte uk ngam, Zahau ngam, le Tedim khua
pan ki ngawm ( Zongam Ngalkap ) 2000 bangh kikai khawm in Maangkaang
te sim tu le sim ngawl tu akikup lai tak Mangkaang te in Khuasak pan
Top ( Cannon ) tawh Buanman khua kap tham in,Inn, Thingkung, lopa
hong kaang ngawp aa, Zomi ten lamdang ki sa hi. Sukte le Kamhau te,
Zahau te in Sizaang makaai te kung ah "Ko koma ngam pan sim zaw tu
khuhi"
ci-in Sizaang te hong nu sia hi. Sizaang te zong atam zaw ngam sung ah
ki bu hi.Khuasak le Buanman ahaal zawk ciang Thuklai Zaangpitam ah ,
Maangkaang ngalkap te phual hong sat laleau aa amate taw kilemna a
vawt nuam te sam a, pawlkhat te in kilemna vawt hi. A hihang, a lel
nuam ngawl teng le kilemna a vawt nuam ngawl Buanman & Voklak pawlkhat
sia tua nuam tuu te in lampuui in, Siallumkul to in, Maangkaangte do
vevehi Siallum kul sia
(Kulpi, Nupi kul, Kulbaan, Kulpeang, Ngalvil Dum ci in nasia tak a,
akivawt ahi hi.
Kulpi sia ngalte a dona mun pi hi. Nupi kul sia, Numei, Patangte bukna hi.
Kulbaang sia kul khat le khat kizopna hi. Kulpeang sia , Pu Enkham te
inn khuan bukna hi. Ngalvil Dum sia, ngalte ngamtatna , mu theina tu
dum a kito hi.
Maangkaang te do natu in, nasia tak a kivawt, Siallum kul thu sia ,
ngal kilemna a vawt masa pasal 2 in Maangkaang te tungah thu puak hi.
Tasia ciangin ,
a ngalkapno te pai sakin kilemmna vawt a, unau bang om thei natu thu
zasak hi. Siallum lampuite in "Bang ma hun , niam zaw lel zaw ngawltu"
ci in azo hi. Maangkaang te zongh in " kilemna nong vawt nuam bua uh
le, 1889 may 4 ni kuan tu khu hi. Nakidawm vun" ci in zasak hi.
Siallum lampui te zongh" Hi ma hen, pha hi. Man lang kuan tavun, na
chi uh luang sak tu khu hi" ci in zo kik a , asun azan in nasia tak
kinging hi.
4th May, 1889 ni in Maangkaang te Siallum siam tu in ngaldap 380 tawh
Thuklai pan kuan hi .The Chin Hill vol 1 na sung lai mai 30 na ah
Siallum sim tu in apai 125bek ci hi.Pu Bo Khup Za Thang ii laibu vawt
sia sung 160 ki ci hi.Liim khai khua pan a khang , kamphen Kyaw Thwe
in lamlak in Thuklai pan Buanman, Mualsan, Nuunpi Na- lun, Taai-khe
Taaitaan, Minsii tawn in Siallum sang hong kuan hi(Lamlak pa in Lam
khial puinik nek hi ).
Maangkaang ngalkap te hong kuan sia, Na-lun Mual tung pan , ngalvil a
om That Khup tuu, Pu Zong Awn in mu a, Siallum kul a thu zasak pai
hi.A dawl a dawl a om ngalvil pawlte zong. Ngalte mi pha za sim in
,kulpi pan a do tu hong theng hon hi.
Lampui khat ahi Pu Vum Mang in Ngalte hong neak tatak ciang, ama le
Pu Thang Hau, thakkhat thu, kul pan leang to a, kap ahiman , ngal te 2
chi pai hi. Tasia pan kipan, tawlnga ngawlin kikap uh hi. Tua hun
laitak sia zing sangnai 10 hun ahi hi. Sunkhua teak kikap aa, nitak
nai 4 val dong kikap hi. Maangkaang te in kul ii condition sia he
ngawl si Sizaang ngalhaang te ii achin khauh na sia phul zo ngawl hi.
Liimkhai khua pan Khatkap ,Kam suak , Son thuam te U nau te in
"Ih uu le nau te mong siat pet ma ngawl tu ziam" ci aa Maangkaang te nung
pan
hong kaap ciang, Maangkaang te in Zomi pui adang te in akiim uum sa in
lau in tai ngawp laleau hi.
Maangkaang te 3 le adang 83 chi hi . A hi zong Chinhill vol 1 page 31
ah Maangkaang officer 1 chi aa, Captain Mayne le Surgeon le Quesne
liam hi. Ngalkap 3 chi aa, 8 liam hi ci aa, ciam te hi. Ngal hahsat
mama ciang aki nga Victoria Cross sia Surgeon le Quesene in nga hi.,
Maangkaang te ngalhiam pha zaw ahiman, nikaai sang ciangin, kido zo
nawn ngawl a, Siallum kulpi pan, ngam le minam atu in luang 27 kisial
suak hi,.
Tua hi man, voklaak khua mawk Siallumkul sia apha tatak kipua a, mi
theampo et thei tu in , athi teng ii min, Suangkaang tungah at in tuni
dong kimu thei hi.
Siallum kul panin ngamatu a nuntak na a pia teng min,
anuai a bangin kiciamte hi.
1 Pu Khup Vum 19 Pi Vung Neam
2 Pu Khai Suak 20 Pi Ot Huai
3 Pu Lian Kam 21 Pi Huai Nuam
4 Pu Vum Mang 22 Pi Lian Vung
5 Pu Tuang Vungh 23 Pi Lam Ciang
6 Pu Pau Suang 24 Pi Uap Nuam
7 Pu Zong On 25 Pi Niang Ciang
8 Pu Pau Suang 26 Pi Dim Ngiak
9 Pi Lian Vung 27 Pi Uap Huai
10 Pu Zong On
11 Pu Zong Thuam
12 Pu Za Vum
13 Pu Thang Hau
14 Pu Lu Kam
15 Pu Son Suang
16 Pu En Kham
17 Pu Pau Lam
18 Pu Haang Sing
Ref: Bo Thawng Khaw Hau ii 1954 zokhangsim na laibu part one .
Bo Khup Za Thang ii Kawlkam tawh a at Siallum Fortress ( History )
Lia Esther Cingh Khan Dim ii Siallum Brief ( A ma ii thesis )
1996 Sizaang laisim bu tan 4 sung Siallum thu
Subscribe to:
Posts (Atom)