Khuahunte hong kihei hong kikhel denden in huihkhi damsem hong nung hiauhiau ciang, zankhua sawt phalbi daidam tuang hong tung khiankhian zelta hi. Huihkhi seep in singteh pulhte hong ging sialsial a, banglo kal khatin theinosih kha zong ahun avai teng a zo khin ding hong hipak ziau a, a nung amaa a zomto ding Tunkha zong hong kithawi litlit in tunkha huihkhi gimte hong nam hiauhiau hong nam ciaiciai ta a, zo tu zo ta lamlawp zomi nam ni gim zong hong nam veuveu ta hi. Zomi nam ni hong tung zel in hong khangtak semsem keeita aa a hizong in Zogam din munte ki lamdang zuahzuah taktak nai lo hi. Hih pen alungngaih huai mahmah thu khat hiding hi. Tua ahih manin tangtawng akipan tuni tuhun kikal hunsung teng khempeuh a zomite nuntak khuasak kalsuan ziate a banban in ih pheklek dikdek dih ni.
Sa-aih
Ganhing khat peuhpeuh a sisa hi-a a hinglai ahi zongin luang khat kici hi. Milip siamna hatna thazung thatang tungtawn in gawh leh lup, neihsa lamsa kilamdang dimdiam ciat hi. Tua tungtawn in sapi a kici Sai, sahang, kamkei, vom, humpi a-kipan van-a leng vasa, sa nautang tampi a manzote zunungin kipahtawi a tua pen sa-aih kici hi. Mi matsa va laksak va suut va guuksak cihte hilo in mimal siamna hatna ngiat tawh a kimante ahi hi. Vokno khat akno khat bek a hiphial zongin a gawh uh ciang amau guak in nesim lo uh-a beh leh phung, u leh nau tawh ankuang umkhawm ngeingai ngiatzen uh a, tuapen a nopci mahmah tuan pupate nuntak khuasak zia ahi hi. Ki pahtawi a siam ban vuah a ki nekngaih mahmah lam uhzong kilang mahmah hi.
Nasep silbawl lampang ah kuhkal leh cihtak ban ah nasep hahkat mahmah sawnsawn uh a lo zapipi kho deda in khawhsa khawisa kham mahmah pikpek uh hi. Ankhing ansa a giautau ngei lo uh ahihlam zunun' sa-aih te in hong lak sinsen zen hi. Mi khat innnkuan khat bek cihlah himawk lo, beh leh phung u leh nau, veng leh paam tawh kal khat sung dipdep a saun a zan cihmel zong omlo, zu leh sa lak ah kidiap in lasa in lamlam lel uh hi. Tuhun banga khat leh nih in peekzen in dawn keei khaam keei in ah, a innkuanpih ten nna nasem cihlah himawk lo, a bawngbawng a khilkhil in kal khat cip vilvel bang, lu leh taw phawk lo zen in zu dawn an kham hikeei napi nek leh dawn ding ki taasam aa linglawng patau cih omtuan se lo laizen hi. Kua khan' kua nuntak zia a phawk kha hetlo khanglui mite nuntak khuasak zia ahi hi.
Hih bangin gualnuam nunnuam kisa va bang tawn, nga bang lamlam mai in khat leh khat mawng bang kikawi thipthep laitak, va bang len'lai hun nuam in theiloh kalin lenmual ong khupsan khiankhian ahihlam kuamah in phawkkha het lo hi. Koi pan hong leng a zogam tual munnuam ah tuang hong tung dihzen aihtam, Zogam khim bang hong ziing sak, zo ta selung hong mawl sak, holung tuak nuihciam lel in khawlkhop laitak vei leh tak ah sam gi bang hong khen in mulkim na thagui teng asat tat kilkel, nolh lah gal-aih hong op in hong keuh khia laizang hi.
Gal-aih ( Tual gal )
Khang khat leh khang khat bel kibangden cih om het lo sam a a tawm a tam in kilamdnag hamtang hi. Mi ommuang hithiat khat that lum, a ngawng bantan in innlum lolum ah zunung in pawi bawl a tua pen gal-aih kici zen hi. A cihtak het lo thu leh la tuamtuam hangin khat leh khat kikal tawm kilungnopmawhna, ki tot kiselna pan ahizong in, khua phawk het lo mi ommuang mi nungta hithiat khat ahizong in mulkim cikzia cihte om hetlo vapai dildel in va that hiat anuntakna laksak ciang tawh lungkim zo lo lai in ah a luu leh a pumpi khen, angawn bantan kilkel in mihing lutang takpi suang veuvau in thahat ngal hat kisa, gualtung tuang kisalua kisa gal man ingh cizen aa a ki pasal sak mahmah pu pate ki phasak zia hizen hi. Pasal khat in akhan' sungin gal amatleh a khan'gual dep pasal taktak aa a kiseh tangial helzen uh hizen zawzen zen hi. Khawisa gan go cihlah himawk lo, gam vak a sapi salian man a lungdam kiapk cihlah himawk peuhmah lo, mi
leh mi mihing citciat ki that ngiat himawk kikeuh hi.
I nuntakna hong kilaksak cih gengen loh lungmuang tak a i om dide laitak khat peuh in thakhatthu in hei ! hong cihvat vek zong kilau lua ki patau lua kisa ih dip diang pah saisai in kisai pah daidai hi. I ci ii sa zong hek lo, na lo ahih samhang in dip kisai bel dai pak het lo hi. Tua hi-a mi ommuang hithiat kimlai khat va that giap cimawk pen a innkuanpihte ading in thuaknop het lo baih hetlo ding hi, adip uh kisai lua kisa am sesa ding daipak mit pak het lo ding hi. Ih neihsa ii lamsa banglokhat peuh hong kiguuk sak bek zong ki lungso mahmah ki lungham mahmah cileng, ih innkuanpih khat hong ki that sak mawk peuhmahleh lungso lua kisa phul nounou mai ding hi. Pasal khan' khat sung ading in gal leh sa amat ciang pasal takpi a kiciamtehna te hangin nam khat leh nam khat, beh khat leh beh khat, khua khat leh khua khat kiban phial ziahziah kiban vel ziahziah in, a ngah hak mahmah a manpha mahmah mihing nuntakna hun lo phaatlopi in hun tawmno khat
sungin baihno tak in ki beisak zual ziaulel mawk hi. Mihing nuntakna a bei ni, mihing khat that zo kisa zu nung sago lungdam kipak in lamin diangdiang cih tangial bangzah tak in lipkhap huai leh mulkim huai, mi dah kisa kap ziahziah khitui naptui tawi kidiah laitak pasal kisa lua kisa lamlam daingdiang cihzong a ngaihsut hak mahmah khat ahi hi.
Kiim leh paam pan a ih zakkhak thu leh la, i sim khak laibute i ngaihsut ciang pu pate khan'siat zia bel cikzia huai lua mahmah hi. Ngeksen kisa nahtang laingek a bang ngieingeii puan bangin a zaw niknek, pat bang aa a nel niknek naungek in a tunnu anglum nel niknek ah kual ngieungeu a lungmuang takin anu nunkhum a tep ciauciau laitak khat peuh in a nu ngawng bantan, sisan naisan lakah nawi duh aa a kap a kipeipei tua naungek omzia ding leh kahna awging dingte kuan muin kua in za ngam ding hiam ? Innkuankhat nek leh dawn ding zong a vaikuan khia khat, lamkal ah khat peuh in suamlum, a zi a ta ten zua vailo kuan vaitung ding kal ngaklah kisa ni kaai ciang sialkong lam maimit suanin khuadak dimdiam tamahleh lamet bang aa innlum a zuankik theinawn lo thu azakkhak uh ciang bangzah tak in a laitang uh ana zentam tua lungsim dipngek natna tehkak saikak pih ding aom diam ? Bangzah tak in khasiat huai hihbang khasiatna dahna kahna khitui naptui
namkim ih gam ih lei tungah bua in aluang ngei himawk zen hi.
Ukpi hun
1852 kumin ngapik gam vekpi dektak ding khawng ala mangkangte in a dum dideuh den, etlawm mualkuam nunnuam zogam/lei pen janggam pan in hong gal-et teitai, hong t kai etet uh a, linglawng lauthawng pipi mah in hong gem khiankhian in hong sim pongmawk uhleh 1896 ciangin zogam buppi la zo bilbel uh hi. Zogam ah lau pipi mah in hong lut khuankhuan uh a, mipi nget ahi peuhmah lo, ukpi-ukna hong puak uh hi. Ukpi icih a mau thahat ngalhat na tawh tuhzawh man leh pilman siamman a, ukpi za a ngah uh hi lo hi. Leitung mun kici teng ah gam keek kawikawi ahi, mangkangte zinpak, mangkangte guat gamh ahi hi. Hih ukpi ukna hong khan' takciang in khat leh khat cikzia mulkim cihte om peuhmah lo aa, amual aguam a inn a lo ah, leitang tualtang kisatna, ki phialvat ziahizah in pasal khan' kidemna, gualtung tuanna, khangual depna aa a kinei, gal-aih nate guah bang in hong theu hi. Beisiang kikeuh cih ahihpah lian loh hangin khallai tui kiam mah bangin hong kiam
mahmah hi.Hih pasal kisakna gal-aih kidemna te a ukcip, a humcip, a kemcip bikbek zo dingin huusa a khauh ukpi hong khang/piang khiat pen Zomite hamphat mahmahna khat ahi hi.
Tangtawng pekpek akipan kumpi, ukpi a nei ngei ngiatlo, a suak masa sa kumpi ahihzah khatin khat ukcip bikbek cihzong baih kisa lo, nuam kisa peuhmah hetlo aa a beisa hunlui laite mah bangin suakta takin ki khuasa hithiat nuam ciat zel hi. Hihbang kawmkal ah ukpite in tangpi tangta tungah kilawm kituak hetlo-a Siah donna, tha man pia lo a tangtha cialna hong neih uhciang, a daikdiak in mizawng daipam tagah gentheite pawlin haksa hong sa mahmah uh hi. Neihsa lamsa a lim a al, khawhsa khawisa sunsun Siah kaihna leh thu neih nate waung zat luatnate hangin gentheih liangvai aa a om, tangpi tangta in in deihphatak in nial in abul azungin long khia, kalh khiat zawh nading ki hanciam aa a sawt lo in a gah kilo in, tangpi tangta lunggulh mahmah ahi, suakta tak a nuntak khuasak hithiat na ( democracy ) huikhi kidiik hiauhiau hi. Hih ukpi-ukna nolh kik zawh ni pen Zo minam ni ahi hi. Tuani pen leitung pianzawh zomi bup a maitai khop ngeingai ni zong
ahi hi.
A hang tuamtuam hang tawh Sa-aih gal-aih, ukpi hunte abanban in hong beito deudeu in khang hong kilumlet ziazial hi. Ukpi hun abei lianleh a tawntung aa a nungta den tawntung Pasian ih biak nate hong ni khan denden in christian nuntak khuasak kalsuan nate lak ah, khat khit khat abanban in i kidiah deudeu a tuni thuhun ciangin dawi thoih khattasan zong kiom nawn peuhmah het lo hi. Leitung khantoh zia te phamat zo lua kisa khuapi minthang kici teng ah, lungmuang maingal takin sung tum pusuak hiathiat ciatta hi.
I lungsim i ci i sa te kaikhawm ngeingai in a beisa hun paipi thum te i lungngaih dide takciang asuuksan mahmah, a khasiat huai leh a lipkhap huai mahmah ahi, gal-aih hun sungin Zomite nuntak khuasak zai tawknawi pen ban ah mailam nuntak khuasak zai ding maban tampite zong a khaktan pen ahi hi. Pasal khat in a khan sung in gal man in gal a-aih leh, pasal cingtak pasal taktak in a kisehna huuhau in cikzia, mulkimna thagui teng kitat kikeel a, tun sung khat piang u leh nau, ci khat sa khat, minam khat gegu ki banphial ziahziah, amual aguam a inn a lo cih om lo, mel leh puamte khen nawn lo in kisingsat ki suangsat ziahziah lelin sisan naisan kitheh khia kawikawi a, dahna khasiatna khitui naptui in lei maitang zel dikdek ngiat hi. Hih gim khempeuh kisawp siang peuhmah lo, ahicipi in kikoih aa a khang khang in ki nelhsiah den a kidiahcip bikbek den tawntung ahih manin tua guu leh gau, tua gim nam huuhau in Zogam Zomi pen ngum den napi palhkhia
thei mahmah lo hipelmawh ding hi. Ih theih lianloh hangin hih guu leh gau teng lell aa a ki lal khiakhia khawng zong hikha ngelngel ding hi. Khangthakte in khanglo in ih khuadak ding a Zogam Zomi khangto nading a kitangsam pen ahi, Zogam Zo lungtang teng ih hah siang zawh nading ih pil ih siamna, ih tha ih ngal, neisa lamsa sum leh paai te gawm khawm ngeingai in Zogam leitang tung ah, Gam siansuahna pawipi khat ih bawlzawh nading mimal khat ciat hanciam ciat ni. Khangthak langlam Zogam siansuah ni ding kal a lamlawp mahmah zogam leitang in hong ngaklah mahmah gige hi.
Zogam zomi a it a vei ngiat, gam leh minam khangtoh ding a lunggulh mahmah te in vai thupi, nasep lian mahmah khat anei ih hihlam ki phawk ciat ni. Zogam leimaitang a tuamcip sisan naisan, khasiatna lainatna khitui naptui teng khempeuh i hah, i sawp siang silsel ding hi. A beisa hun sung a pupa khut khialh ban khialh nate tungtawn in khua khat leh khua khat, minam khat leh minam khat, beh khat leh beh khat kikal mawhmai sak nate ih kingen ziahizah tek ding a, ih khutte kilen dimdiam in ih Pasian leh ih gam lei tung ah, ih tangko khia ngiat ding hi. Tuani ciangin khang thak langlam, zo ta lungtup zogam zang ni, kuivum dawn pan mel namkim tawh hong suak sihsiah ding hi. Tua lungdam luankhi i nul ding kal i ngaklah mahmah tek hi.
Note itna sungah,
thawthawn
( tawmvei )
Malaysia.
Murlen khua in 4-5 March 2010 in Platinum Jubilee zang hi.Platinum Jubilee Magazine bawl uh hi. A omna pen- Champhai District, Mizoram,India Latitude : N 23º 32' 42" to 23º 41' 36" Longitude : E 92º 13' 12" to 92º 27' 24" Altitude : 400 mts to 1897 mts Area : 100 Sq.km Rainfall : 2100 to 2500 mm
Friday, September 3, 2010
DAW AUNG SAN SUU KYI IN thugen
Hello! Zomi,
Lawm Zomi aw... tutung ei Zomi Khangthak te a diing mahmah aa, Daw Aung San Suu Kyi in 1996 kum aa, hong gen thu pawlkhat hong gen kiknuam ing in hoih phatak in na siimsak ou maw, ka khut mekawk nih bebek tawh mal khatkhit mal khat kamek ciatciat hi in laaigelh ka manlaang lohtawh. Nang zong mal khatkhit mal khat ahi keiphial zong, a patna pan a tawpna dong hoihtak na simsaak ou. Pello in maw lawm.....
DAW AUNG SAN SUU KYI IN...
Ihgam ah democracy kiukna ihngah nading ihhanciam aa kipan tuni dong a tuamtuam in bawlsiatna, haksatnate ihthuak, ihvekpi in ih theihsa hi. Hihbang kawmkal teng lakpan lungkialo aa, tuni dong ma ihpan tentanlai pen lungdamhuai in thangahhuai kasa mahmah hi. Na khat pepeuh ihsep ciang, ihtha hatna bangh, ihtha nemna bangh cih ihkitel mahmah ding kisam hi. Mi khempeuh ei leh ei ih kipahtawi ngamna ding ki vakna, siamna khat tek nei hi hangh. A mah leh a mah a ki neumuh, a ki muanglo, a ki umlo pa in, cikmah in gualzawhna ngah ngeilo ding hi.
Ihsepsa ihgual zawhnate enkik in thalato ding hihangh. Tua mahbang in ihgual lelhnate ae leh. Bang hangh hiam? Bangh kisam ihhia? Cih a tom in hong gen leng, ihlau, ihmeeidawi man hi cinuam ing. Bang hiam ihlau? bang hiam cih leh namnih om, Thongh kiat ding leh, ihsumzon paaizuakna ( siipuazii ) a ki siat ding, cih tegel hi aa, hih galhiam tegel galkap kumpi in hong zanghden uh hi. Muui zongh bun mahmah cih ding hi. Hih te gel thuakzawh sawmdih ni guai. Tu laitak ihgam en leng ihgam buppi Thongh hi lo maw.Thongh golpi sung pan Thongh neu sung ihlut ding banghangh laukul a hia, ih sumzon paaizuakna a kisiat ding ihlau zongh, en vevua ihgam buppi a siacipkhin hilo maw.
Mailam ihpai nangh lampi pen lauhuai leh hamsa mahmah cih telhi hangh.Bangbang hi leh lungkia kei ni, ih nasep thupilua hilo maw, tua lampi ihtoh zawhzongh kum (8) cingta hi. Hih kum 8 sung ah gam leh leei aa ding, ki sialhhuai, anghtanhuai tak aa, a nuntakna a pia mi manpha tampi om, lungkia aa, a nungtolh zongh mi tampi om, a kaingawi ( a pawl kawikawi, mi ginalo ) zong tawmlo, tua akaingawi mite pen sem vetlo aa, a omte sangh nakpitak in maizumhuai zawlai hi.
Galkap kumpi in ih nasep nate a tuamtuam in hong khaktan, hong nawngkaai sakden uh aa, a siia penpen ah Law a ut bang un a zat uh hi. 1995 kum November kha ka innmaai aa, ka thugen hongngai khangno 3 te police ten man uh in thong kum 3 khia uh hi.Tua bangh Law hiam? Tua khangno 3 ten bangmah ahih, asep lohpi uh, ka thugen a ngaibek uh hi ven. Hih vaai enpak lehangh ihgam ah Law kician omlo cih ki langh mahmah hi.Kei hong sukha in, nasalua aa hong gen hilo hi ing. Galkap kumpi in a mau ut bangbang sem uh aa, tua pen Law a cih uh na asa hi ing.
Law kician omlo gam, Law in gam makaite, mipite uklo in gam makaite'n Law a ukna gam, cikmah hun in gamhoih, gamnuam suak ngeilo hi. ki ginni, nipini sim ka innmaai aa, ka thugenzel zongh hong khaktan ta uh, hong khaktan madeuh uh, gakkap kumpi laaihawmte ah thumanlo tuamtuam gelh uh aa, tun ka innmaai aa, mawtaw lampi na ngawn khakcipta uh hi. Ka genden thukhat Law nuai ah mi khempeuh liangkoo kikim aa om ding, ken ka khialh leh ken thuak diing, nangh na khialh leh nangh thuak diing, suakta tak aa om ding, nangh suahtakna tawh mi dangte suahtakna nawngkai saklo ding, tua Law pen democracy ki ukna gam bek ah om aa, tua democracy ihngah nadiing nangh leh kei in ihseploh a phamawh thu hi cih hong genphapha nuam ing.
Thongh nakiat diing uh kuamah hong deihsak keng. Ahih hangh ihnasepna, ihgam ihleei aa ding akisapnak leh thongh bek hi lo ihnuntakna zongh ihpiak ngamkul hi. Makaite bek in sepding hilo in mimal kim in ihsepkhawp mateng ki gualzo ngeilo diing hi. Mi pawlkhat in tulaitak NLD pen alutaang bek hinglai aa, apum a zaw mitawh ki bang hi, ci uh hi. Tua ahih ciang nakpi tak in na ihsep, ih hahkat tetek kuldiing hi. Sawlna ngakbek in om ken, democracy ihcih pen mipi ukna, thuneihna hi lo maw, ih nasepnate ah ih ki thutuah lohna zongh hong om diing, tua pen democracy hi.Pawlkhat e khensatna thubek tawh kalsuanna in democracy hi lo hi. Ih ki thuthuah theihloh nate kikum diing in a hoih pen bang hiam? cih zong diing hihangh.
Kikup, kiteel diing a utlo kipawlna pen democracy a deihlo kipawlna hi.Tua a hih ciangh Galkap kumpi in democracy kiukna a deih lohlam kilangh mahmah hi.Nasem un, ihpanmun tekpan sem diing hi hangh.( Zomlai ni ei lawm Zomi )
Na ciimphawng ding.
BillGate leh Tungpi vanleng tuangkhawm uh aa, Tungpi pen ihmu in BillGate ciimlua ahih ciang Tungpi phongphei aa,
BillGate --- Tungpi ciimphawng thukidong ni in, kei kong dotte nangh na theih kei leh nangh 5 dollar hongpia diing, nangh nong dotte ken ka theihkei leh ken 500 dollar hongpia diing, na ut na ? ut maw, tua ahih leh ken hong dong masa ning ei. Leitung leh Khaapi taai (mile ) banghzah ki gamla a leh?
Tungpi --- Ken kateh ngeilohpi kigamla ngel in um ing, taai bangzah phahiam bel theilian keng ei. Heou 5 dollar.
BillGate --- Lawmh lawmh haaisi cia, taai 238857 hi ei.Khat hong donglai ning ei 20 century ban ah tuni dong leitung aa, mipil pen kua aa leh?
Tungpi --- Se Se cia, ka theihloh te hongdong kha teh. Heou 5dollar.
BillGate --- Albert Einstein ( Israel ) hi ei. Nang hong dong ou leh.
Tungpi --- A suah tung aa, khe 4 nei in, kum 1 khit ciang khe 2 nei in,kum 4 khit ciang khe anei nawnlo ganhing bang aa leh.
BillGate --- Ka ngaih sutsut hangh theizo mahmah kei veng ei. Heou 500 dollar, bang ganhing aa leh genpah ou?
Tungpi --- Ken zongh thei keng. Heou 5 dollar.
Tua khit ciang Tungpi in 495 dollar a ip sungah guang in ihmut sankik hi ci.
Na sanggam
Cinpi ( Hello! Zomi )
Lawm Zomi aw... tutung ei Zomi Khangthak te a diing mahmah aa, Daw Aung San Suu Kyi in 1996 kum aa, hong gen thu pawlkhat hong gen kiknuam ing in hoih phatak in na siimsak ou maw, ka khut mekawk nih bebek tawh mal khatkhit mal khat kamek ciatciat hi in laaigelh ka manlaang lohtawh. Nang zong mal khatkhit mal khat ahi keiphial zong, a patna pan a tawpna dong hoihtak na simsaak ou. Pello in maw lawm.....
DAW AUNG SAN SUU KYI IN...
Ihgam ah democracy kiukna ihngah nading ihhanciam aa kipan tuni dong a tuamtuam in bawlsiatna, haksatnate ihthuak, ihvekpi in ih theihsa hi. Hihbang kawmkal teng lakpan lungkialo aa, tuni dong ma ihpan tentanlai pen lungdamhuai in thangahhuai kasa mahmah hi. Na khat pepeuh ihsep ciang, ihtha hatna bangh, ihtha nemna bangh cih ihkitel mahmah ding kisam hi. Mi khempeuh ei leh ei ih kipahtawi ngamna ding ki vakna, siamna khat tek nei hi hangh. A mah leh a mah a ki neumuh, a ki muanglo, a ki umlo pa in, cikmah in gualzawhna ngah ngeilo ding hi.
Ihsepsa ihgual zawhnate enkik in thalato ding hihangh. Tua mahbang in ihgual lelhnate ae leh. Bang hangh hiam? Bangh kisam ihhia? Cih a tom in hong gen leng, ihlau, ihmeeidawi man hi cinuam ing. Bang hiam ihlau? bang hiam cih leh namnih om, Thongh kiat ding leh, ihsumzon paaizuakna ( siipuazii ) a ki siat ding, cih tegel hi aa, hih galhiam tegel galkap kumpi in hong zanghden uh hi. Muui zongh bun mahmah cih ding hi. Hih te gel thuakzawh sawmdih ni guai. Tu laitak ihgam en leng ihgam buppi Thongh hi lo maw.Thongh golpi sung pan Thongh neu sung ihlut ding banghangh laukul a hia, ih sumzon paaizuakna a kisiat ding ihlau zongh, en vevua ihgam buppi a siacipkhin hilo maw.
Mailam ihpai nangh lampi pen lauhuai leh hamsa mahmah cih telhi hangh.Bangbang hi leh lungkia kei ni, ih nasep thupilua hilo maw, tua lampi ihtoh zawhzongh kum (8) cingta hi. Hih kum 8 sung ah gam leh leei aa ding, ki sialhhuai, anghtanhuai tak aa, a nuntakna a pia mi manpha tampi om, lungkia aa, a nungtolh zongh mi tampi om, a kaingawi ( a pawl kawikawi, mi ginalo ) zong tawmlo, tua akaingawi mite pen sem vetlo aa, a omte sangh nakpitak in maizumhuai zawlai hi.
Galkap kumpi in ih nasep nate a tuamtuam in hong khaktan, hong nawngkaai sakden uh aa, a siia penpen ah Law a ut bang un a zat uh hi. 1995 kum November kha ka innmaai aa, ka thugen hongngai khangno 3 te police ten man uh in thong kum 3 khia uh hi.Tua bangh Law hiam? Tua khangno 3 ten bangmah ahih, asep lohpi uh, ka thugen a ngaibek uh hi ven. Hih vaai enpak lehangh ihgam ah Law kician omlo cih ki langh mahmah hi.Kei hong sukha in, nasalua aa hong gen hilo hi ing. Galkap kumpi in a mau ut bangbang sem uh aa, tua pen Law a cih uh na asa hi ing.
Law kician omlo gam, Law in gam makaite, mipite uklo in gam makaite'n Law a ukna gam, cikmah hun in gamhoih, gamnuam suak ngeilo hi. ki ginni, nipini sim ka innmaai aa, ka thugenzel zongh hong khaktan ta uh, hong khaktan madeuh uh, gakkap kumpi laaihawmte ah thumanlo tuamtuam gelh uh aa, tun ka innmaai aa, mawtaw lampi na ngawn khakcipta uh hi. Ka genden thukhat Law nuai ah mi khempeuh liangkoo kikim aa om ding, ken ka khialh leh ken thuak diing, nangh na khialh leh nangh thuak diing, suakta tak aa om ding, nangh suahtakna tawh mi dangte suahtakna nawngkai saklo ding, tua Law pen democracy ki ukna gam bek ah om aa, tua democracy ihngah nadiing nangh leh kei in ihseploh a phamawh thu hi cih hong genphapha nuam ing.
Thongh nakiat diing uh kuamah hong deihsak keng. Ahih hangh ihnasepna, ihgam ihleei aa ding akisapnak leh thongh bek hi lo ihnuntakna zongh ihpiak ngamkul hi. Makaite bek in sepding hilo in mimal kim in ihsepkhawp mateng ki gualzo ngeilo diing hi. Mi pawlkhat in tulaitak NLD pen alutaang bek hinglai aa, apum a zaw mitawh ki bang hi, ci uh hi. Tua ahih ciang nakpi tak in na ihsep, ih hahkat tetek kuldiing hi. Sawlna ngakbek in om ken, democracy ihcih pen mipi ukna, thuneihna hi lo maw, ih nasepnate ah ih ki thutuah lohna zongh hong om diing, tua pen democracy hi.Pawlkhat e khensatna thubek tawh kalsuanna in democracy hi lo hi. Ih ki thuthuah theihloh nate kikum diing in a hoih pen bang hiam? cih zong diing hihangh.
Kikup, kiteel diing a utlo kipawlna pen democracy a deihlo kipawlna hi.Tua a hih ciangh Galkap kumpi in democracy kiukna a deih lohlam kilangh mahmah hi.Nasem un, ihpanmun tekpan sem diing hi hangh.( Zomlai ni ei lawm Zomi )
Na ciimphawng ding.
BillGate leh Tungpi vanleng tuangkhawm uh aa, Tungpi pen ihmu in BillGate ciimlua ahih ciang Tungpi phongphei aa,
BillGate --- Tungpi ciimphawng thukidong ni in, kei kong dotte nangh na theih kei leh nangh 5 dollar hongpia diing, nangh nong dotte ken ka theihkei leh ken 500 dollar hongpia diing, na ut na ? ut maw, tua ahih leh ken hong dong masa ning ei. Leitung leh Khaapi taai (mile ) banghzah ki gamla a leh?
Tungpi --- Ken kateh ngeilohpi kigamla ngel in um ing, taai bangzah phahiam bel theilian keng ei. Heou 5 dollar.
BillGate --- Lawmh lawmh haaisi cia, taai 238857 hi ei.Khat hong donglai ning ei 20 century ban ah tuni dong leitung aa, mipil pen kua aa leh?
Tungpi --- Se Se cia, ka theihloh te hongdong kha teh. Heou 5dollar.
BillGate --- Albert Einstein ( Israel ) hi ei. Nang hong dong ou leh.
Tungpi --- A suah tung aa, khe 4 nei in, kum 1 khit ciang khe 2 nei in,kum 4 khit ciang khe anei nawnlo ganhing bang aa leh.
BillGate --- Ka ngaih sutsut hangh theizo mahmah kei veng ei. Heou 500 dollar, bang ganhing aa leh genpah ou?
Tungpi --- Ken zongh thei keng. Heou 5 dollar.
Tua khit ciang Tungpi in 495 dollar a ip sungah guang in ihmut sankik hi ci.
Na sanggam
Cinpi ( Hello! Zomi )
NA MAWHNA NA KIMAISAK HIAM?
NA MAWHNA NA KIMAISAK HIAM?
Rev. Dr. J.M. Ngul Khan Pau
St. Augustine in mawhna leh Khristian nuntakna a genna ah hun li in khen hi. Tua hun lite hih bangin kikhen hi:
1. Posse peccare (Able to sin) Mawh theih hun (Adam leh Eve mawhna ah a pukma hun sung).
2. Non posse non peccare (Not able not to sin) Mawh loin om theihloh hun (Mawhna sungah puk zawh cianga piang mihing khempeuh).
3. Posse non peccare (Able not to sin) Mawh loin om theih hun (Jesu Khris sunga nuntakna ngah mite adingin mawhna tungah gualzawhna neih theih hun).
4. Non posse peccare (Not able to sin) Mawh theih nawn loh hun (Vantung i tung khit ciangin).
Tuni na nuntakna ki-en pha leteh mawh loin om sangin mawhna lamah a zongsang khinsa, lamphei pai bangin mawhna lampai na siam lam hi ding hi. Ahi zongin upna tawh Singlamteh bulah mawhna kisikna leh pulakna a nei khin mite adingin mawh loin om theih hunah na om hi. Topa Kha Siangtho vangletna tawh mawhna tungah na gualzo ding hi. Hun lina, vantungah mawhna om nawnlohna munah vantung mite bangin i nungta ding hi.
Tuni i gen nop thu ahih leh Jesu Khris sungah nuntakna a ngah sate ading ahi hi. Mawhna thu a kigen ciangin Singlamteh hangin mawh maina ngahsa i hih lam i phawk hi. Innkuanpihte mawhna, veng leh pamte mawhna maisak ding i hanciam uh hi. Maisakna zong tam veipi i pulak ngei hi. Ahi zongin ei leh ei i kimaisak ding haksa i sa uh hi. Sawltak Paul in Khristiante bawlsia leh Khris mahmah do ahih lam a kitheih ciangin a nuntakna kikhel hi. Tua zawh Khris maisakna hangin ama nuntak lui khempeuh mangngilh ding na hanciam hi. “Sanggamte aw, tua hamphatna a ngah khinin ka kingaihsun kei hi. Tua ahih manin a beisa thute mangngilh bawlin mainawtin ka hanciam a, Khris Jesu nasepna tawh vantung nuntakna-ah Pasian' hong sapna ahi hamphatna ka ngahtheihna dingin kung lam zuanin tangtakin ka tai hi,” (Filippi 3:13-14).
Nungzui Johan in, “Itna nei lehang launa omlo a, itna cingtaak nei peuh lehang launa beimangta hi. Bang hang hiam cih leh launa i cih pen gimthuak ding kihtakna hi a, gimthuak ding a laute pen itna cingtaak a neilote ahi hi,” ci hi (I John 4:18). Launa tawh a nungta lai mite gimthuak ding patauhna ah nungta lai hi. R.T. Kendall in tua bang mite ‘gimna nam li sungah nungta hi’ ci hi.
1. Lauhna tawh a nungta mi in tua lauhna hangin gimthuakna ngah khinzo ahih manin haksa thuak toto hi.
2. Pasian khut panin gim ngah ding lauhna tawh nungta hi.
3. Lauhna tawh a nungta mi in amah leh amah gimna kipia tawntung hi.
4. Lauhna tawh a nungta mi in midangte' gim ngah ding khual lo hi.
Pasian itna sungah na om taktak leh lauhna tungah na gualzawh ding kisam hi. Tua itna in gimthuakna lungsim, patauhna lungsim, kidek zawhlohna lungsim panin hong suaktasak ding hi. “Bang hang hiam cih leh Pasian in eite tungah meidawina lungsim hong guanlo a, thahatna, ki-itna, pumpi ki-ukzawhna lungsim hong guan' hizaw hi,” (II Tim 1:7).
Bang hangin na mawhna na kimaisak kisam hiam? Na mawhna na kimaisakna ding a hang nam guk (6 reasons to forgive yourself) om hi:
1. Na kimaisak ding Pasian deihna hi: Pasian na muhzia a dik kei leh na mawhna kimaisak ding zong Ama deihna ahih ding na um thei kei ding hi. Pa gilo neite adingin van a om Pasian zong i leitung pa tawh kibang dingin kingaihsun kha thei hi. Maisakna nu leh pate tung pan a ngah tanu tapate'n amau mawhna kimaisak ding tel thei uh hi. Na mawhna na kimaisak theih kei leh Pasian tungah a mawh na hi hi. Bang hang hiam cih leh Pasian thu in, “Kimuhdahna, hehna, thangpaihna, kitotna, kikona, kilungsim neihna khempeuh beisak un la, khatlekhat kihehpihin, lungsim neem tawh na kihozaw un la, Khris' hangin Pasian in note' mawhna hong maisak mah bangin khatlekhat na mawhna uh na kimaisak ta un,” ci hi (Eph 4:31-32). Khat leh khat mawhna kimaisak theih na dingin ei mawhna zong kimaisak ding kisam hi. “Nang na ki-it bangin na vengte na it in,” (Matthai 19:19) cih i mu hi. Nang na ki-it theih kei leh na innvengte na it thei kei ding hi. Hell sung hong tun ding mawhna Singlamteh hangin maisakna na ngah bangin, tua Singlamteh itna hangin nang mawhna zong kimaisak in.
2. Satan in na mawhna na kimaisak ding deih lo hi: Dawimangpa in Pasian maisaksa mawhnate zangin hong buaisak ding hi. Tua ciang Pasian hoihna, muanhuaina, a thuciam ah kip ahihna muang ngamlo dingin lungsim hong pia ding hi. Gupkhiat na hih lungdamna a bei theih na dingin na gupna zong hong kimuanglahsak ding hi. Tam veipi Pasian maisaksa mawhnate hangin hong lungkhamsak hi. Hong maisakna Singlamteh na et kei leh nang leh nang bek na ki-et leh Pasian maisakna na muangngam kei ding hi. Paul in Korinth mite kiangah maisakna tawh kisai leh Satan in hong mawhpaih nopna hi bangin na gen hi. “Note in mawhna na maisak uh ciangin kei zong a maisak ka hi hi. Mawhna maisak ding om ahih leh zong, mawhna ka maisak ciangin Khris hang leh note' phattuamna dingin a maisak ka hi hi. Mawhna maisak kei lehang Satan in nuamtaksa-in eite tungah hong gualzo khading ahih manin mawhna a maisak ihi hi. Satan' nasepna zia a theilo ihi kei hi,” (II Kor. 2:10-11). Na mawhna na kimaisak kei leh Satan tung panin hong khemna ding lampi honsa a koih na hi hi.
3. Lungnopna leh kimawhsakna pan suahtakna na ngah ding hi: Maisakna bukim na ngah ciangin nang leh nang zong na kisang thei ding a, Pasian in na kha bek it hi loin na pumpi mahmah zong a it lam na tel ding hi. Tua ciangin na pumpi siatna ding na gamta kei ding hi. Kimawhsak lungsim panin suahtakna na ngah ciangin na tawl hong dam ding hi. Bang hang hiam cih leh, “Topa' Kha Siangtho a omna mun peuhpeuhah suahtakna om hi,” (II. Kor. 3:17). Na lungdamna na mansuah leh mawhna hang hi kha ding hi. Khatveivei mawhna i bawl man hi khawl loin i lungsim panin mi pawl khat i maisak loh man hang hi nuam mahmah hi. Tua ahih kei leh midangte tuahphatna lungdampih bangin i kibawl hangin i lungsim sungah hazatna a om manin i lungnopna kimansuah thei hi. Dawimangpa nasep lian mahmah khat ahih leh nang leh kei Pasian maiah hong mawhsakna ahi hi. Johan in a mangmuhna ah Dawimangpa vantung panin kilawnkhia mu hi, “Bang hang hiam cih leh a sun a zanin eite' Pasian' mai-ah dingin i sanggamte mawhsakna a gen tawntungpa, tu-in vantung panin kilawnkhia khinta hi,” (Mang 12:10, Job 1:9-11, Zekh 3:1).
4. Na kimaisakna zah mah na manphatna hi ding hi: Nang leh nang kihehpihna lungsim na neih leh manpha takin kizat ding haksa ding hi. Na kimaisak kei leh zong Pasian in hong zat ding bangin hong zang theilo ding hi. Kumpi David in a tapa Absalom tawh hong buai ciangin ama khut sungah Absalom a sih ding thuak theilo hi. Bang hang hiam cih leh Absalom langpanna pen ama mawhna panin hong piang ahih lam telpha mahmah hi. Tua hangin Absalom a sih ciangin kumpi David amah leh amah kimawhsakna lianpi nei in thuak haksa sa hi. A galkap makai Joab in David, a tapa Absalom sihna sun-a a om laitak kiangah hih thu teng hong gen hi:
“Tua ciangin kumpipa' inn sungah Joab hong pai-in, “Tuni-in nangma nuntakna, na tanute leh na tapate' nuntakna, na zite leh na zineute' nuntakna a hong honkhia na nasemte khempeuh na maizumsak hi. Bang hang hiam cih leh nangmah in nang hong mudahte it-in nang hong itte na mudah hi. Bang hang hiam cih leh a ukte leh nasemte nang-a' dingin bangmah ahihlohna tuni-in na kitelsak hi. Bang hang hiam cih leh Absalom hing-in kote khempeuh tuni-in si le ung na nuam ding ka thei hi. Tua ahih ciangin tu-in ding in, paikhia in la na nasemte tungah kamneem pau in; bang hang hiam cih leh na pai kei leh tuzan ciangin mi khat zong nang kiangah hong om nawnlo ding hi, ci-in Topa' min tawh ka kiciam ngam hi. Hih thu pen na tangval-a kipan tu ciangdong na tungah hong tungsa siatna khempeuh sangin nang-a' dingin siazaw ding hi,” a ci hi. Tua ciangin kumpipa dingin kulhkongpi gei-ah a tu hi. Tua ciangin mite kiangah, “En un, kulhkongpi-ah kumpipa tu hi,” ci-in kigen a, tua ciangin kumpipa mai-ah mi khempeuh hong pai uh hi” (II Sam 19:5-8).
Na kimaisak kei leh nang zong kihehpihna buannawi sungah na kia ding hi. Bangzah in tua sungah na kah hangin kisikna, kibawlphatna hi loin, nang leh nang ki-it khial na hih manin phatuam lo hi. Mi pawl khatte'n a beisa hun a thute mangngilh theilo uh ahih manin zu dawn uh hi. Zu dawn hangin phatuam a bat hang, zu kham hun hong ven ciangin tua buaina na om lailai hi. Zu tawh siansak ding hi loin Jesu sisan tawh siansak ding hi.
5. Na kimaisak leh midangte na it ding hi: Mi tawh kikhawl theilote'n kisapna na nei hamtang uh hi. Midangte i mawhsak hangin a taktakin ei mawhna na hi nuam mahmah hi. Lawm ding mi om kei i cih lai-in ei lawm hi dingin a kizo lo i hih ding dahhuai hi. Midangte it theilo na hih leh nang kisapna hang hizaw kha thei hi. Maisakna in cidamna tun hi. Cidamna i cih ciangin pumpi cidamna mah hipah hi. Pumpi damna dingin lungsim damna kisam hi. Lungsim damna dingin hong sun venvan nopmawh nasak khempeuh a bei siang kul hi. Mi hazatna, muhdahna nei leng lungsim damlo bek hiloin a sawtna ciangin ka pumpi mahmah zong hong buaisak ding hi. Midangte na maisak theih kei leh nang mahmah tua na maisak lohna thang ah a awk na hi hi. Midangte tunga thupha naak hi dingin ei mah ah tua thupha hong tun masak kisam hi. Nang leh nang na kibuaipih nawn loh ciangin midangte na buaipih thei ding hi. Biakna dangte leh Khristian biakna a kilamdan mahmah na in, Biakna dangte in nang bek suahtakna ding kibuaipih dingin hong hilh ding hi. Ahi zongin Khristian biakna in midangte buaipih dingin hong lamlak ding hi. Khristian nuntakna hoih neite in midangte a khual, a it leh a huh nuam nuntakna hi. Rome 12: 4-8 sungah Kha Siangtho tung pan i ngah letsongte kigen hi. Rom 12:9-21 sung bang ah bangci-in midangte tungah thupha bawl ding i hi hiam cihte kigen hi.
6. Pasian in nang adingin a gelna na tun theihna dingin kimaisak in: “Bang hang hiam cih leh Topa in kong cihin-ah, mailamah lametna note kong piakkik ding, na siatna ding uh hiloin na phattuamna ding uh gelna ka neihte kei bek in ka thei hi,” (Jer. 29:11). Topa in na siatna ding gel loin na hoihna ding na gel khol hi. Tua bang gelna na tunzawhna dingin nang na kizawh kisam hi. Peter in a Topa thumvei a kitheihmawhbawl zawh ciangin nakpi takin kap hi (Matt. 26:69-75). Tua zawh nipi kal bangzah hiam zawh ciangin Pentecost ni in mipi maiah hangsan takin thugen hi. Bang acih leh hih bangin piang thei hiam cih leh mawhmaina ngen in tua ciangin amah zong kimaisak kiuhkeuh hi. Ama deihna na tun theihna dingin Pasian in, “Na paina ding lampi lakin ka hong hilh ding a, ka mit tawh hong enin thu kong hilh ding hi,” leh “Topa in mi a lam paina ding lak a, ama lungkim bangin a gamtapa amah in a kipsak hi,” (Late 32:8, 37:23). Ama cih bangin a gamtate hamphatna kamsang Isaiah in, “Nangma nopsakna gunpi bang ding a, na thumanna, tuihualte tawh kibang ding hi,” (48:17). Topa in na nopsakna gunpi bangin hong luansak nadingin na mawhna khempeuh Ama kiang pan maisakna na ngah zawh ciangin nang zong kimaisak in. Topa damna thupha nang tungah hong tung hen. //
Rev. Dr. J.M. Ngul Khan Pau
St. Augustine in mawhna leh Khristian nuntakna a genna ah hun li in khen hi. Tua hun lite hih bangin kikhen hi:
1. Posse peccare (Able to sin) Mawh theih hun (Adam leh Eve mawhna ah a pukma hun sung).
2. Non posse non peccare (Not able not to sin) Mawh loin om theihloh hun (Mawhna sungah puk zawh cianga piang mihing khempeuh).
3. Posse non peccare (Able not to sin) Mawh loin om theih hun (Jesu Khris sunga nuntakna ngah mite adingin mawhna tungah gualzawhna neih theih hun).
4. Non posse peccare (Not able to sin) Mawh theih nawn loh hun (Vantung i tung khit ciangin).
Tuni na nuntakna ki-en pha leteh mawh loin om sangin mawhna lamah a zongsang khinsa, lamphei pai bangin mawhna lampai na siam lam hi ding hi. Ahi zongin upna tawh Singlamteh bulah mawhna kisikna leh pulakna a nei khin mite adingin mawh loin om theih hunah na om hi. Topa Kha Siangtho vangletna tawh mawhna tungah na gualzo ding hi. Hun lina, vantungah mawhna om nawnlohna munah vantung mite bangin i nungta ding hi.
Tuni i gen nop thu ahih leh Jesu Khris sungah nuntakna a ngah sate ading ahi hi. Mawhna thu a kigen ciangin Singlamteh hangin mawh maina ngahsa i hih lam i phawk hi. Innkuanpihte mawhna, veng leh pamte mawhna maisak ding i hanciam uh hi. Maisakna zong tam veipi i pulak ngei hi. Ahi zongin ei leh ei i kimaisak ding haksa i sa uh hi. Sawltak Paul in Khristiante bawlsia leh Khris mahmah do ahih lam a kitheih ciangin a nuntakna kikhel hi. Tua zawh Khris maisakna hangin ama nuntak lui khempeuh mangngilh ding na hanciam hi. “Sanggamte aw, tua hamphatna a ngah khinin ka kingaihsun kei hi. Tua ahih manin a beisa thute mangngilh bawlin mainawtin ka hanciam a, Khris Jesu nasepna tawh vantung nuntakna-ah Pasian' hong sapna ahi hamphatna ka ngahtheihna dingin kung lam zuanin tangtakin ka tai hi,” (Filippi 3:13-14).
Nungzui Johan in, “Itna nei lehang launa omlo a, itna cingtaak nei peuh lehang launa beimangta hi. Bang hang hiam cih leh launa i cih pen gimthuak ding kihtakna hi a, gimthuak ding a laute pen itna cingtaak a neilote ahi hi,” ci hi (I John 4:18). Launa tawh a nungta lai mite gimthuak ding patauhna ah nungta lai hi. R.T. Kendall in tua bang mite ‘gimna nam li sungah nungta hi’ ci hi.
1. Lauhna tawh a nungta mi in tua lauhna hangin gimthuakna ngah khinzo ahih manin haksa thuak toto hi.
2. Pasian khut panin gim ngah ding lauhna tawh nungta hi.
3. Lauhna tawh a nungta mi in amah leh amah gimna kipia tawntung hi.
4. Lauhna tawh a nungta mi in midangte' gim ngah ding khual lo hi.
Pasian itna sungah na om taktak leh lauhna tungah na gualzawh ding kisam hi. Tua itna in gimthuakna lungsim, patauhna lungsim, kidek zawhlohna lungsim panin hong suaktasak ding hi. “Bang hang hiam cih leh Pasian in eite tungah meidawina lungsim hong guanlo a, thahatna, ki-itna, pumpi ki-ukzawhna lungsim hong guan' hizaw hi,” (II Tim 1:7).
Bang hangin na mawhna na kimaisak kisam hiam? Na mawhna na kimaisakna ding a hang nam guk (6 reasons to forgive yourself) om hi:
1. Na kimaisak ding Pasian deihna hi: Pasian na muhzia a dik kei leh na mawhna kimaisak ding zong Ama deihna ahih ding na um thei kei ding hi. Pa gilo neite adingin van a om Pasian zong i leitung pa tawh kibang dingin kingaihsun kha thei hi. Maisakna nu leh pate tung pan a ngah tanu tapate'n amau mawhna kimaisak ding tel thei uh hi. Na mawhna na kimaisak theih kei leh Pasian tungah a mawh na hi hi. Bang hang hiam cih leh Pasian thu in, “Kimuhdahna, hehna, thangpaihna, kitotna, kikona, kilungsim neihna khempeuh beisak un la, khatlekhat kihehpihin, lungsim neem tawh na kihozaw un la, Khris' hangin Pasian in note' mawhna hong maisak mah bangin khatlekhat na mawhna uh na kimaisak ta un,” ci hi (Eph 4:31-32). Khat leh khat mawhna kimaisak theih na dingin ei mawhna zong kimaisak ding kisam hi. “Nang na ki-it bangin na vengte na it in,” (Matthai 19:19) cih i mu hi. Nang na ki-it theih kei leh na innvengte na it thei kei ding hi. Hell sung hong tun ding mawhna Singlamteh hangin maisakna na ngah bangin, tua Singlamteh itna hangin nang mawhna zong kimaisak in.
2. Satan in na mawhna na kimaisak ding deih lo hi: Dawimangpa in Pasian maisaksa mawhnate zangin hong buaisak ding hi. Tua ciang Pasian hoihna, muanhuaina, a thuciam ah kip ahihna muang ngamlo dingin lungsim hong pia ding hi. Gupkhiat na hih lungdamna a bei theih na dingin na gupna zong hong kimuanglahsak ding hi. Tam veipi Pasian maisaksa mawhnate hangin hong lungkhamsak hi. Hong maisakna Singlamteh na et kei leh nang leh nang bek na ki-et leh Pasian maisakna na muangngam kei ding hi. Paul in Korinth mite kiangah maisakna tawh kisai leh Satan in hong mawhpaih nopna hi bangin na gen hi. “Note in mawhna na maisak uh ciangin kei zong a maisak ka hi hi. Mawhna maisak ding om ahih leh zong, mawhna ka maisak ciangin Khris hang leh note' phattuamna dingin a maisak ka hi hi. Mawhna maisak kei lehang Satan in nuamtaksa-in eite tungah hong gualzo khading ahih manin mawhna a maisak ihi hi. Satan' nasepna zia a theilo ihi kei hi,” (II Kor. 2:10-11). Na mawhna na kimaisak kei leh Satan tung panin hong khemna ding lampi honsa a koih na hi hi.
3. Lungnopna leh kimawhsakna pan suahtakna na ngah ding hi: Maisakna bukim na ngah ciangin nang leh nang zong na kisang thei ding a, Pasian in na kha bek it hi loin na pumpi mahmah zong a it lam na tel ding hi. Tua ciangin na pumpi siatna ding na gamta kei ding hi. Kimawhsak lungsim panin suahtakna na ngah ciangin na tawl hong dam ding hi. Bang hang hiam cih leh, “Topa' Kha Siangtho a omna mun peuhpeuhah suahtakna om hi,” (II. Kor. 3:17). Na lungdamna na mansuah leh mawhna hang hi kha ding hi. Khatveivei mawhna i bawl man hi khawl loin i lungsim panin mi pawl khat i maisak loh man hang hi nuam mahmah hi. Tua ahih kei leh midangte tuahphatna lungdampih bangin i kibawl hangin i lungsim sungah hazatna a om manin i lungnopna kimansuah thei hi. Dawimangpa nasep lian mahmah khat ahih leh nang leh kei Pasian maiah hong mawhsakna ahi hi. Johan in a mangmuhna ah Dawimangpa vantung panin kilawnkhia mu hi, “Bang hang hiam cih leh a sun a zanin eite' Pasian' mai-ah dingin i sanggamte mawhsakna a gen tawntungpa, tu-in vantung panin kilawnkhia khinta hi,” (Mang 12:10, Job 1:9-11, Zekh 3:1).
4. Na kimaisakna zah mah na manphatna hi ding hi: Nang leh nang kihehpihna lungsim na neih leh manpha takin kizat ding haksa ding hi. Na kimaisak kei leh zong Pasian in hong zat ding bangin hong zang theilo ding hi. Kumpi David in a tapa Absalom tawh hong buai ciangin ama khut sungah Absalom a sih ding thuak theilo hi. Bang hang hiam cih leh Absalom langpanna pen ama mawhna panin hong piang ahih lam telpha mahmah hi. Tua hangin Absalom a sih ciangin kumpi David amah leh amah kimawhsakna lianpi nei in thuak haksa sa hi. A galkap makai Joab in David, a tapa Absalom sihna sun-a a om laitak kiangah hih thu teng hong gen hi:
“Tua ciangin kumpipa' inn sungah Joab hong pai-in, “Tuni-in nangma nuntakna, na tanute leh na tapate' nuntakna, na zite leh na zineute' nuntakna a hong honkhia na nasemte khempeuh na maizumsak hi. Bang hang hiam cih leh nangmah in nang hong mudahte it-in nang hong itte na mudah hi. Bang hang hiam cih leh a ukte leh nasemte nang-a' dingin bangmah ahihlohna tuni-in na kitelsak hi. Bang hang hiam cih leh Absalom hing-in kote khempeuh tuni-in si le ung na nuam ding ka thei hi. Tua ahih ciangin tu-in ding in, paikhia in la na nasemte tungah kamneem pau in; bang hang hiam cih leh na pai kei leh tuzan ciangin mi khat zong nang kiangah hong om nawnlo ding hi, ci-in Topa' min tawh ka kiciam ngam hi. Hih thu pen na tangval-a kipan tu ciangdong na tungah hong tungsa siatna khempeuh sangin nang-a' dingin siazaw ding hi,” a ci hi. Tua ciangin kumpipa dingin kulhkongpi gei-ah a tu hi. Tua ciangin mite kiangah, “En un, kulhkongpi-ah kumpipa tu hi,” ci-in kigen a, tua ciangin kumpipa mai-ah mi khempeuh hong pai uh hi” (II Sam 19:5-8).
Na kimaisak kei leh nang zong kihehpihna buannawi sungah na kia ding hi. Bangzah in tua sungah na kah hangin kisikna, kibawlphatna hi loin, nang leh nang ki-it khial na hih manin phatuam lo hi. Mi pawl khatte'n a beisa hun a thute mangngilh theilo uh ahih manin zu dawn uh hi. Zu dawn hangin phatuam a bat hang, zu kham hun hong ven ciangin tua buaina na om lailai hi. Zu tawh siansak ding hi loin Jesu sisan tawh siansak ding hi.
5. Na kimaisak leh midangte na it ding hi: Mi tawh kikhawl theilote'n kisapna na nei hamtang uh hi. Midangte i mawhsak hangin a taktakin ei mawhna na hi nuam mahmah hi. Lawm ding mi om kei i cih lai-in ei lawm hi dingin a kizo lo i hih ding dahhuai hi. Midangte it theilo na hih leh nang kisapna hang hizaw kha thei hi. Maisakna in cidamna tun hi. Cidamna i cih ciangin pumpi cidamna mah hipah hi. Pumpi damna dingin lungsim damna kisam hi. Lungsim damna dingin hong sun venvan nopmawh nasak khempeuh a bei siang kul hi. Mi hazatna, muhdahna nei leng lungsim damlo bek hiloin a sawtna ciangin ka pumpi mahmah zong hong buaisak ding hi. Midangte na maisak theih kei leh nang mahmah tua na maisak lohna thang ah a awk na hi hi. Midangte tunga thupha naak hi dingin ei mah ah tua thupha hong tun masak kisam hi. Nang leh nang na kibuaipih nawn loh ciangin midangte na buaipih thei ding hi. Biakna dangte leh Khristian biakna a kilamdan mahmah na in, Biakna dangte in nang bek suahtakna ding kibuaipih dingin hong hilh ding hi. Ahi zongin Khristian biakna in midangte buaipih dingin hong lamlak ding hi. Khristian nuntakna hoih neite in midangte a khual, a it leh a huh nuam nuntakna hi. Rome 12: 4-8 sungah Kha Siangtho tung pan i ngah letsongte kigen hi. Rom 12:9-21 sung bang ah bangci-in midangte tungah thupha bawl ding i hi hiam cihte kigen hi.
6. Pasian in nang adingin a gelna na tun theihna dingin kimaisak in: “Bang hang hiam cih leh Topa in kong cihin-ah, mailamah lametna note kong piakkik ding, na siatna ding uh hiloin na phattuamna ding uh gelna ka neihte kei bek in ka thei hi,” (Jer. 29:11). Topa in na siatna ding gel loin na hoihna ding na gel khol hi. Tua bang gelna na tunzawhna dingin nang na kizawh kisam hi. Peter in a Topa thumvei a kitheihmawhbawl zawh ciangin nakpi takin kap hi (Matt. 26:69-75). Tua zawh nipi kal bangzah hiam zawh ciangin Pentecost ni in mipi maiah hangsan takin thugen hi. Bang acih leh hih bangin piang thei hiam cih leh mawhmaina ngen in tua ciangin amah zong kimaisak kiuhkeuh hi. Ama deihna na tun theihna dingin Pasian in, “Na paina ding lampi lakin ka hong hilh ding a, ka mit tawh hong enin thu kong hilh ding hi,” leh “Topa in mi a lam paina ding lak a, ama lungkim bangin a gamtapa amah in a kipsak hi,” (Late 32:8, 37:23). Ama cih bangin a gamtate hamphatna kamsang Isaiah in, “Nangma nopsakna gunpi bang ding a, na thumanna, tuihualte tawh kibang ding hi,” (48:17). Topa in na nopsakna gunpi bangin hong luansak nadingin na mawhna khempeuh Ama kiang pan maisakna na ngah zawh ciangin nang zong kimaisak in. Topa damna thupha nang tungah hong tung hen. //
Hong hawh vevua @ YouTube video
Posted by: "Hau Za Cin" suante2002@yahoo.com suante2002
Mon Jan 26, 2009 12:29 am (PST)
Lawm ZomiToday News Network,
�
Na youtube ah ka hawh leh hoih thei peuhmah ei. Ka lungsim ah hong suak thu 3 hong gen nuam ing.�
�
1. Zomi kimukhopna, kituahkhopna, Zomi social gathering, community gathering peuhmah ah la kisasa mawk. Sasa un, sa kikkik un.... cih bangin!
�
A siam tawh a siamlo tawh lasakna in hun tam�beilua. Thu hoih kam hoih kihilhna hun tawm kipia zaw den. Zolengthe banga khuangkhuang in kigilvahsak i hih khak ding ka lau hi. Ka cihnopna ah thuhoih gen a mipi hanthotna tawm. Pu Hang Khan Lian, ZIS Makaipi�kammal 'ngelhngelh' cih�kawm pak leeng,�... thu hoih kihilh ngelhngelhna i Zomi sungah tawm sa ing.
�
Zomi Innkuan USA Kumcin Khawmpi 2008 bangah mipi maiah tua bang thu genna om leh kilawm mahmah dingin ka tuat hi. [Tua bang thugenna te hong suaksaklo na hih leh lah thu tuam].
�
A khangto minamte mipi paikhopna, kimuhkhopna, social gathering peuhmah ah hanthotna thu kihilh ngelhngelh uh ahi maw. A khangto khinsa minamte in laidal tawh at in tua pen Newspaper ah suaksak in mipi in sim uh hi. Amau a minam bup vua lai simthei ta uh hiven.
�
2. La i sak leh zong hoihtak kiging sinsen a sak ding hoih leh kilawm hi. Kigingkhol mello, lawptawm in dingto pong.... maizumna ding mun zong i theih ding hoih sa'ng, maizum lohna ding mun zong i theih ding hoih.
�
3. Vai i neih ding peuhmah hoihtaka gelkholhna neih ding kilawmta. Program zat ding dan limtak gelsa neih hunta. Leitunga gam khangto pen US ah teng i hih manin vai�i neih ding peuhmah a khangto minam bangin a hun, a nai ciangtan dimdiam in kalsuan hun hita.... na ci ing e....
�
Ka lungsima hong suakte hong kum pak hi ing. Nong theihsiam ding hong thum ing.
�
�
Hau Za Cin
Phuitong Liim
Mon Jan 26, 2009 12:29 am (PST)
Lawm ZomiToday News Network,
�
Na youtube ah ka hawh leh hoih thei peuhmah ei. Ka lungsim ah hong suak thu 3 hong gen nuam ing.�
�
1. Zomi kimukhopna, kituahkhopna, Zomi social gathering, community gathering peuhmah ah la kisasa mawk. Sasa un, sa kikkik un.... cih bangin!
�
A siam tawh a siamlo tawh lasakna in hun tam�beilua. Thu hoih kam hoih kihilhna hun tawm kipia zaw den. Zolengthe banga khuangkhuang in kigilvahsak i hih khak ding ka lau hi. Ka cihnopna ah thuhoih gen a mipi hanthotna tawm. Pu Hang Khan Lian, ZIS Makaipi�kammal 'ngelhngelh' cih�kawm pak leeng,�... thu hoih kihilh ngelhngelhna i Zomi sungah tawm sa ing.
�
Zomi Innkuan USA Kumcin Khawmpi 2008 bangah mipi maiah tua bang thu genna om leh kilawm mahmah dingin ka tuat hi. [Tua bang thugenna te hong suaksaklo na hih leh lah thu tuam].
�
A khangto minamte mipi paikhopna, kimuhkhopna, social gathering peuhmah ah hanthotna thu kihilh ngelhngelh uh ahi maw. A khangto khinsa minamte in laidal tawh at in tua pen Newspaper ah suaksak in mipi in sim uh hi. Amau a minam bup vua lai simthei ta uh hiven.
�
2. La i sak leh zong hoihtak kiging sinsen a sak ding hoih leh kilawm hi. Kigingkhol mello, lawptawm in dingto pong.... maizumna ding mun zong i theih ding hoih sa'ng, maizum lohna ding mun zong i theih ding hoih.
�
3. Vai i neih ding peuhmah hoihtaka gelkholhna neih ding kilawmta. Program zat ding dan limtak gelsa neih hunta. Leitunga gam khangto pen US ah teng i hih manin vai�i neih ding peuhmah a khangto minam bangin a hun, a nai ciangtan dimdiam in kalsuan hun hita.... na ci ing e....
�
Ka lungsima hong suakte hong kum pak hi ing. Nong theihsiam ding hong thum ing.
�
�
Hau Za Cin
Phuitong Liim
The Writer of the year 2008: Dr. Hau Za Cin
The Writer of the year 2008: Dr. Hau Za Cin in ngah hi.
Posted by: "Zomi International Network" zonet.zomi@yahoo.com zonet.zomi
Sun Jan 25, 2009 8:16 am (PST)
Dear Zonet Member Khempeuh,
Zomi International Network (ZoNet) in a beisa kum 2006 pan in ZoNet sungah Zomite hoih zawkna ding lai gelh siamte sung pan mi khat kitel khia a, “The Writer of The Year” cih min pahtawina kipia hi. ZoNet a semte buaina tuamtuam hangin, “ The Writer of The Year,2008” pen 2008 kum sungin hong kibawl zawh loh hangin, January 11,2009 ni a kipan ZoNet member khempeuh teel theih dingin poll kibawl a, nipi kaal ni sung kihong hi.Tua poll kibawl in tuni (January 24,2009) a kipan kikhak ta hi.
ZoNet member te in Zomite hoih zawkna ding lai gelhsiam mite sung panin,”The Writer of The Year,2008” dingin Dr. Hau Za Cin kiteel hi, cih ZoNet in kong pulak uh hi.
Dr.Hau Za Cin aw, hong lungdam pih ung. Zomite hoih zawkna ding lai tampi hong gelh zel ta in!
Kiteelna pen a nuai a bang a hihi.
Responses
Choices
Votes
%
Julia Man Ngaih Hau
3
10
Ningpi Gualnam
1
3
Dr.Hau Za Cin
12
40
Mung Len Thang ( M L Thangboi)
8
27
Micheal Suan Lian Pau
1
3
Hang Khan Lian
5
16
A dang: Min gelh in
1
3
Theih ding:
1. Poll bawlna website pan a vote kipia lo a, email tawh vote a kipiate' vote zong poll result ah kigawm hi.
2. Email tawh vote pia na pi, mi nih leh thum a hong kigelhte' vote result ah kisim lo hi.
Tual Khan Suan (Suanpi)
Vice-President and Moderator
Zomi International Network
Posted by: "Zomi International Network" zonet.zomi@yahoo.com zonet.zomi
Sun Jan 25, 2009 8:16 am (PST)
Dear Zonet Member Khempeuh,
Zomi International Network (ZoNet) in a beisa kum 2006 pan in ZoNet sungah Zomite hoih zawkna ding lai gelh siamte sung pan mi khat kitel khia a, “The Writer of The Year” cih min pahtawina kipia hi. ZoNet a semte buaina tuamtuam hangin, “ The Writer of The Year,2008” pen 2008 kum sungin hong kibawl zawh loh hangin, January 11,2009 ni a kipan ZoNet member khempeuh teel theih dingin poll kibawl a, nipi kaal ni sung kihong hi.Tua poll kibawl in tuni (January 24,2009) a kipan kikhak ta hi.
ZoNet member te in Zomite hoih zawkna ding lai gelhsiam mite sung panin,”The Writer of The Year,2008” dingin Dr. Hau Za Cin kiteel hi, cih ZoNet in kong pulak uh hi.
Dr.Hau Za Cin aw, hong lungdam pih ung. Zomite hoih zawkna ding lai tampi hong gelh zel ta in!
Kiteelna pen a nuai a bang a hihi.
Responses
Choices
Votes
%
Julia Man Ngaih Hau
3
10
Ningpi Gualnam
1
3
Dr.Hau Za Cin
12
40
Mung Len Thang ( M L Thangboi)
8
27
Micheal Suan Lian Pau
1
3
Hang Khan Lian
5
16
A dang: Min gelh in
1
3
Theih ding:
1. Poll bawlna website pan a vote kipia lo a, email tawh vote a kipiate' vote zong poll result ah kigawm hi.
2. Email tawh vote pia na pi, mi nih leh thum a hong kigelhte' vote result ah kisim lo hi.
Tual Khan Suan (Suanpi)
Vice-President and Moderator
Zomi International Network
Nang koilam tawh kituak zaw??
Posted by: "Zogamlek lungkiaken" lungduailek@gmail.com
Thu Jan 22, 2009 5:56 pm (PST)
Leitung ah alamdang mahmah thu pawlkhat honggen nuam ing.
Mi huhhuh te a hau i sak leh a neih sunsun a pia ngam te na hi zaw
Huh na a lam en en te mi huh nuam lo teng a hih sese..
Mi huhhuh ten mi kiangpan huhna bangmah a lamet ngeiloh sese bilbel...
Mi huhhuh ten sum zang khiakhia napi'n a hauh semsem sese uh.
A huh ngeilo te'n cil mahmah napi'n a cil mahmah nang in a zawng tetek sese
mahmah..
Ki pawlna khat peuhpeuh hawmthawh a ,a gensiasia te bangmah sem lote a hih
citciat na..
A pau mel lo te a nasem pepen teng a na hih bilbel zawkna..
cihte pawlpawl pen lam dang sa ing.
Thanglek
Thu Jan 22, 2009 5:56 pm (PST)
Leitung ah alamdang mahmah thu pawlkhat honggen nuam ing.
Mi huhhuh te a hau i sak leh a neih sunsun a pia ngam te na hi zaw
Huh na a lam en en te mi huh nuam lo teng a hih sese..
Mi huhhuh ten mi kiangpan huhna bangmah a lamet ngeiloh sese bilbel...
Mi huhhuh ten sum zang khiakhia napi'n a hauh semsem sese uh.
A huh ngeilo te'n cil mahmah napi'n a cil mahmah nang in a zawng tetek sese
mahmah..
Ki pawlna khat peuhpeuh hawmthawh a ,a gensiasia te bangmah sem lote a hih
citciat na..
A pau mel lo te a nasem pepen teng a na hih bilbel zawkna..
cihte pawlpawl pen lam dang sa ing.
Thanglek
Teklui Khua Kum 90 cing ta
Teklui Khua Kum 90 cin leh Thupha Dawhna Mual Suang
Posted by: "tungg thang" tunggthang06@yahoo.com tunggthang06
Wed Jan 21, 2009 12:38 am (PST)
Teklui Khua Kum 90 cin leh Thupha Dawhna pen December 27-30, 2008 sungin Teklui Tuiphum Pawlpi Biakinn ah kibawl hi. Hih bang a kibawlna a hangin Teklui khua mite hau ding kipan leh kiam zel, pil ding kipan leh khansih cih bang thute hangin Pasian min tawh mawhmai ngetna leh Thupha dawhna a kinei ahihi. Tua lai ah pianna (innpi) Saizang Hausapa, gam leitangh hong piate ahi Lailui Hausapa, Gawngmual Hausapa leh Ngennung Hausapa te in thupha piakna zong mikim tungah nei hi. A makai pi pen Nu Huai leh Rev. Pum Khan Nang te hi in, Rev. Dr. Khai Khan Suan in Mawhmai Thungetna ah hanthotna pia in tha kingah mahmah hi.
A kuamah peuh in nuamsa in, kilungkim mahmah hi. Topa' minthanna hi tahen.
Khua Siansuah Committee
Teklui
Posted by: "tungg thang" tunggthang06@yahoo.com tunggthang06
Wed Jan 21, 2009 12:38 am (PST)
Teklui Khua Kum 90 cin leh Thupha Dawhna pen December 27-30, 2008 sungin Teklui Tuiphum Pawlpi Biakinn ah kibawl hi. Hih bang a kibawlna a hangin Teklui khua mite hau ding kipan leh kiam zel, pil ding kipan leh khansih cih bang thute hangin Pasian min tawh mawhmai ngetna leh Thupha dawhna a kinei ahihi. Tua lai ah pianna (innpi) Saizang Hausapa, gam leitangh hong piate ahi Lailui Hausapa, Gawngmual Hausapa leh Ngennung Hausapa te in thupha piakna zong mikim tungah nei hi. A makai pi pen Nu Huai leh Rev. Pum Khan Nang te hi in, Rev. Dr. Khai Khan Suan in Mawhmai Thungetna ah hanthotna pia in tha kingah mahmah hi.
A kuamah peuh in nuamsa in, kilungkim mahmah hi. Topa' minthanna hi tahen.
Khua Siansuah Committee
Teklui
Subscribe to:
Posts (Atom)