Hih lai ka gelh pan nai 12 a cin lian, January 20, 2009 12:00 AM (ET) ciangin US President 44na dingin kiciamna nei ding hi.
Zomi Paunak ah, "Tagah khuasuak kuamah in dem zolo" kici hi. Lai Siangtho ah Pasian in ...meigong tagahte PA ka hi... ci hi. Romans 8:31 ah, Pasian ei lamah hong pang peuh leh kuamah in hong zolo ding hi ci hi.
Barack Obama pen, "Change, Change, Change" ci a kiko a US President a ngah ziau hi mawk lo hi. "Hun thak ah i lut kul hi" cih bek tawh kiko a President a ngah hi zenzen lo a, "Change you can believe in" (Hun thak ah om na hi cih kimuang ngam in) cih bek tawh zong mipi lungsim a zo hilo hi. Mivom te khempeuh in a deih man a kitel cing zong hilo a, mikang mivom misan mi eng a vekpi a kigawm a kitel cing ahi hi.
Hun Thak a cih bang hi hiam?
Mr. Barack Obama in "Change" a cih "Hun Thak" pen mi khempeuh suakta ta hi cih a tangko nuam ahi hi. Tuma kum 150 phial pai khin hun ah President Abraham Lincoln in Sila khempeuh Suahtakna na pia a (abolition of slavery), tua suahtakna a piak manin ama nuntakna kilaksak hi. Ama sihna pen MARTYR hi kici a, America gam bitna dinga a nuntakna piapa ciin kiciamteh hi. Topa Zeisu in leitung mi khempeuh ading a nuntakna a piak bangin USA a om theihna dingin Lincoln in a nuntakna pia hi cihzah in thupibawl uh hi. Tuni ciang dong President 43 a om khit hang US President khempeuh lakah amah kizahtak pen a, thupi kisa pen hi. Amah mikang hi. Amah hangin US gam kitam kham ding kimlai kigawm kik in tuni tan a UNITED STATES ahih theihna "gam kilomkhawm" ahih theihna uh President Lincoln hang ahi hi. A nasep thupi lua mahmah ahih manin amah phawk tawntungna dingin LINCOLN MEMORIAL HALL ciin US Kumpi vaihawmna leh National Mall tawh kitang, kizomto diudeu in inn
lianpi bawlsak uh hi.
Tua pen Barack Obama in President dinga telcing ahih nitak November 4, 2008 a a thugenna ah "America pen UNITED STATES OF AMERICA hi tawntung ding hi" ciin gen hi. Ki khenkham ngeilo ding cih a deihna hi. Ahang pen American Civil War (1861–1865) hun lai in Sal Khawi nuam leitaw lam gamte leh Sal Khawi deihlo leilu lam gamte kido in, America tum nih, North leh South kisuah man dektak hi. [America gam khangthu a kan peuhmah in i theihsa hi dingin um ing, sau gen dah ni].
Tua banga President 16na (March 4, 1861 – April 15, 1865) Abraham Lincoln in Sal Suahna (Abolition of Slavery, The Emancipation Proclamation, September 22, 1862) dinga a min a gelh khit tak ciangin sal khawi nuam laite heh mahmah uh a, thangpai gawp uh hi. Sila pawlkhat zong Sila hih ngeinaseh lua uh ahih manin suahtak ding utlo in a pute uh nasem in om teitei uh hi. Makai Moses in Israel mite Pharoah khut sung pan a pai khiat pih in mihonte in haksatna a thuak uh ciang phun in, 'hih bang hamsatna ka thuak uh sang Pharoah khutnuai ah ka thuak uh nuamzaw hi ngel ven maw..' ci kha liang uh hi. Zomi te ele?
Sal pan suakta hi bek a, mivom leh mikang kideidanna bei tuanlo hi. Bus sungah tuang leh mikang ding a mivom tutphah tunga tu cih bang hitheilo hi; mivom in mikang tutphah a ot kul hi. Tenna khua khat ah zong mikang omna leh mivom omna a mun a mual kideidan in tengkhawm lo uh hi. [Tuni tanin zong mikang tenna khua leh mivom tenna khua kideidan pianpian lai hi]. Mihing ciatciat kuamah TO leh SAL om thei nawnlo ding cih kumpi thukhun hi a, ahi zongin KIDEIDANNA (Discrimination) omlai veve hi.
Tua ahih manin American Civil Rights Movement ciin America mi khempeuh kideidanna omlo a liangko kikim ding cih hanciam in Martin Luther King Jr. in kum tampi na sem hi. Tua ahih manin amah pen tu hun ciangin "human rights icon" ciin min kipia liang hi. Liangko kikim dinga a nasep lianpipi lak pan Aug 28, 1963 a Lincoln Memorial Hall pan a thugen, I HAVE A DREAM (http://www.youtube. com/watch? v=PbUtL_0vAJk), a Zolai in MU ZIZIAI ING ci mai ni, pen in mipi lungsim zocip a, leitung kiuli dongin kithawn hi.
Tua Mu Ziziai Ing cih a thugenna ah, "Ni khat ni ciang mivom leh mikang kideidanna om nawnlo in ankuang khat umkhawm in vaihawmna khat ah tukhawm in vaihawm ding uh a, vaksuk vaktohna, tenna giahna phualte ah zong kideidanna bei ding hi. Ni khat ni ciang mi khempeuh in American Dream a neih uh tangtungsak ding uh hi...." cih bangin gen khol hi. (American Dream: America ah na ut peuhpeuh hih thei, nang hanciam zah in tangtung ding cihna hi, tua bang suahtakna gamdangah omlo a cinuam uh hi. Tu ni in zong tua American Dream om a, Barack Obama adingin ama American Dream a tangtung hi kici hi).
Hih a thugen zawh kum 5 ciang April 4, 1968 niin, Kum 39 bek pha pan in ki kaplum a, Medical Doctor te in a khuak pen kum 68 a pha mihing khat khuak zah in hoih, pil hi ci uh hi.
Martin Luther King Jr nasepna hangin kitelna, kumpi nasepna, sangkahna, moto tuanna leh tenna mun leh mualte ah kideidanna hong bei hiaihiai a, a sawtlo in mi khempeuh in President tel theihna (voting rights) zong hong ngah uh hi. Tua banga hun hong kihei toto ah tuni in Barack Obama, mivom khat in US President sem dingin kitelcing hi a, Martin Luther Sunmang, ahih kei leh Mangmuhna a tangtung hi kici nuam hi. Martin Luther King Jr a kikaplup laitak a kiangah dingkhawm Jesse Jackson zong tuni in damlai a, Obama tel cing ahih nitak in a biang langnih a khitui luang TV News Channel te in lak khia ziahziah uh hi.
Hih ciang a tun theihna dinga lampi a sial, lam hong leh hun thak nihvei thumvei bang a piangsak suksuk President Abraham Lincoln, Rev. Dr. Martin Luther King Jr. te hih leitung kumpi vaihawmna lian pen a kingaihsun White House sungah a lut ding ni in Barack Obama in a thupi bawl ding mah ahi hi. Amau lampi ziiksa ah pai in, amaute hanciamna tawh hih ciang tung thei a, amaute nuntakna nangawn uh a piak man un Sal leh Sila sisan tawh a khangkhia khat a lianpen suak ding hita hi.
Tua man in Obama in tel cing ahih nitak in, "Change has come to America" (Hun thak sungah America kilutta hi) ciin mipi maiah awsang tak tawh na tangko zo hi. Sila pan suahtakna hun thak beizo a, kideidanna om nawnlo dinga liangko kikim ding hun thak zong kipelta hi. A vom, a kang, a san cih omlo a mi khempeuh in a hanciam zawh nak leh ama lungtup, a lian penpen US President nangawn kingah thei hi cih zing ciangin Barack Obama in lak ding ahih manin January 20, 2009 pen America gam adingin NI THUPI mahmah khat hi takpi hi.
Sun nai 12 a sat ciangin Barack Obama in President Lincoln kamciamna Lai Siangtho tung mah ah khut nga a kumpi dinga kiciamna a neih tak ciang America gam thu ah a mang ngei nawnlo ding thu khat a piang (historical event) hi ding hi.
Tua manin Barack Obama special mahmah a, mivom mikang thalawp mahmah hi. Sum tampi, USD 170 millions bei in hih kumpi suahna (Obama Inauguration) kibawl hita zen hi. America khangthu ah a tambei pen hilai hi.
Thukhupna:
Mipil gam ah HUN THAK sungah a kilut ciangin a hoih lam, a khangto lam hi a, mun dangah a sia lam, a kiamsuk lam khawng hinuam se hi.
Zomi zong HUN THAK ah i lut simin a hoih lam hileh cih i deih leh Pa Pasian kiangah i thungetna hi den leh cih ka deih mahmah hi.
Hau Za Cin
Phuitong Liim
Murlen khua in 4-5 March 2010 in Platinum Jubilee zang hi.Platinum Jubilee Magazine bawl uh hi. A omna pen- Champhai District, Mizoram,India Latitude : N 23º 32' 42" to 23º 41' 36" Longitude : E 92º 13' 12" to 92º 27' 24" Altitude : 400 mts to 1897 mts Area : 100 Sq.km Rainfall : 2100 to 2500 mm
Friday, September 3, 2010
Cikha khua tawh kisai thu tawmkhat
Ci peei zong kici, Zoci zong kici, Dimci, Cikhawn zong akici ihgam aa piang hih Ci tawh kipeh in, azaknop thu tampi ong luangkhia ahihman in thupi sa ing.
Zo'ci, Cipeei, Dim'ci, Cikhawn akibawldan sanggampa Suan ong gendan mah ahihi. Ahihhang, taubel aa kihuan ahihman in a kuum lam pen anuai lam, bel taw lam hizaw in, azaang(flat) lam pen atunglam ahihi. Ci peei khat ngah nading abaih hilo in, citui phulna cik (fountain) aa tuite akan dong bel tampi huan akul hihtuakhi.
Taanglai in bel gol, tau bel, inn kim in kinei zolo ahih kawmna tawh, anei te'n zong ci peei khat ngah nading sun tawh zan tawh huan kul, bel sia mahmah hihtuak aa, a ciktui zong tuipi tui zah in al lo ahihman in taubel tawh akihuan na-ngawn peei khat ngah nading sun tawh zan tawh thapaih mahmah kul hih tuakhi. Tua ahiman in taanglai in Ci thupi tuak mahmah hi. Tua hangin Ci al meh zote mi thupi aa kimu ahihi.
Cikha khua aa piang ci pen, al bek hilo in kha kawm ahihman in "Ci-Kha" akici hihtuak hi.
Cipeei, Zoci, Dim'ci, Cikhawn ihcih te zong tu aa ihzat Kawlci zah in al lo in, vaimiim ciim bangtawh meh ngel lehang bei baih mahmah hi.
Taanglai in Zogam ah ci hamsa lua mahmah ahihman in, numei, adiakdiak mothakte bang ci kuang sawk ngamlo, ci-al kimehsaklo hihtuakhi.
Tuipi tawh kigamlat namun aa omte ading Ci pen ngun leh kham sang thupi zaw ahihding mah ahihi.
Sih akici, tawmkhat al leh uih athuah "Cik"te mihing bek hilo ganhing inzong zuan tanghtangh ahihman in, sabeng(mi leh ganhing sasialne)te sa panna mun hoih pen ahihi. Cih nopna ah Ci tawh kisai mi inlah duh, gan in lah duh cihna ahihi. Ci huanna taktak ah Sih-khuuk(al leh uih athuah) Cik kizanglo hi.
Ci peei khat ngah nading in a al phalo ci-tui bel tampi akan dong kihuan hi aa, ci huanna bel zong siadeuh, sing zong tambei ahihman in "ci" pei khat in tampi mat tuakhi(taanglai in).
Tua bang Ci-al suahna ciktui pen Ci-khuk kici aa, mihing leh sa-hing kituahna mun hi-in taanglai bang in Ci huante, zankim Ci-khuk gei ah ihmu ngamlo, giak ngamlo uh hihtuak hi. Sa inlah zuan, mi in lah zuan cihna ahihi.
Ukpite hun, leh khuasat peuh in Ci-khuk nangawn siah kaihna in neihi.
Ci akihuan ciang, Ci-tui bel khat tawh Ci peei khat kingah zolo ahihman in, Ci tui tampi ki nih behbeh in kihuan aa, Ci peei khat ngah nading Ci tui bel tampi kansak kul hihtuakhi. Ci akhalh kuan ciang, ong phul nelhnelh in, tua hun laitak khoih kha lehang Ci khal thei nawnlo ahihman in, sukkhaak loh ding kidop kul mahmah hihtuak laihi. Ci tui bel tampi aki kansak khit, ong phulh(bubble) laitak, mei ki sumit aa, akhinteh ci peei kingah hihtuakhi.
Zomite Ci-al meh zoding ong siam tahen.
(Tuhun ading athupi lohhang, taanglai in Ci-al meh zoding kikhaat mahmah hihtuakhi. Ci huan nading taubel kinei kimlo ahihman ahihi.)
Ahuan ngei taktak ih omleh tu aa sang zaaknop zawlai dinghi.
hkl
----- Original Message -----
From: Tg Vungh Suan Mang
To: zomi@yahoogroups. com
Sent: Monday, January 19, 2009 8:21 PM
Subject: Re: [ZONET] Chikha Myo: Zomite' KHuapi thak (Cikhawn or Dimci thu)
Dear All
Dr Cin hong dotna tawm hong dawng pak ning.
Tuma kum 20 kiim lai in Dimpi Khua pan hong ki zuak ahi Cikhawn (Dimci zong kici) na mu kha ngei leh na ne kha ngei ing. Kei muh ngeingei Dimci pen Silngo tawh kibang in a tung lam kum kiukiau a, a nuai lam peek in khut peek cia ding in abem in ki bawl hi.
Cikhawn bawldan kei theih ban ciang pen (a thei zaw ten zong hong gen beh lai un la) Dimpi Khua gei a om cikhuk pan in citui la in meitawh ki huan a, a cihul a ki ngah teh silngo bawldan in lom pingpeng in meikhuk ah ki em hi. Meisa a mukha diakte bang san pian hiuhiau in sum mai mahmah hi.
Gawlbawk leh natna tuamtaumte a ding hoih hi ci in Kawlzang lampan hongpai cite zanglo in Dimci vive ka zat hun uh khanglui lai hilo in tuma kum 20 lai khawng hi pan hi. Vaimim ciim bang tawh meh leng nop mahmah hi. A cikhal pet kawm keuta tawh vaimin ciim hawp kawm, zasan hing leh khanglang (Nannan) gawizan meh kawm leng bel kua Sushi, Kua KFC, kua Mc Donald cihte tawh teh theih vetlo in lim hi ven.
Cihuan na ding in singkhuah haksatna hang tawh zuak khiat ding in a kibawl nawnloh hang, zat tawm ding in tuni dong mah kibawl lai hi ci in Dimpi Khuami meltheihte in hong gen hi.
Kei theih ban cian tawh hong kupcih hi ing, a ban kikum to lai ni.
Lungdam
Tg Suan
Zo'ci, Cipeei, Dim'ci, Cikhawn akibawldan sanggampa Suan ong gendan mah ahihi. Ahihhang, taubel aa kihuan ahihman in a kuum lam pen anuai lam, bel taw lam hizaw in, azaang(flat) lam pen atunglam ahihi. Ci peei khat ngah nading abaih hilo in, citui phulna cik (fountain) aa tuite akan dong bel tampi huan akul hihtuakhi.
Taanglai in bel gol, tau bel, inn kim in kinei zolo ahih kawmna tawh, anei te'n zong ci peei khat ngah nading sun tawh zan tawh huan kul, bel sia mahmah hihtuak aa, a ciktui zong tuipi tui zah in al lo ahihman in taubel tawh akihuan na-ngawn peei khat ngah nading sun tawh zan tawh thapaih mahmah kul hih tuakhi. Tua ahiman in taanglai in Ci thupi tuak mahmah hi. Tua hangin Ci al meh zote mi thupi aa kimu ahihi.
Cikha khua aa piang ci pen, al bek hilo in kha kawm ahihman in "Ci-Kha" akici hihtuak hi.
Cipeei, Zoci, Dim'ci, Cikhawn ihcih te zong tu aa ihzat Kawlci zah in al lo in, vaimiim ciim bangtawh meh ngel lehang bei baih mahmah hi.
Taanglai in Zogam ah ci hamsa lua mahmah ahihman in, numei, adiakdiak mothakte bang ci kuang sawk ngamlo, ci-al kimehsaklo hihtuakhi.
Tuipi tawh kigamlat namun aa omte ading Ci pen ngun leh kham sang thupi zaw ahihding mah ahihi.
Sih akici, tawmkhat al leh uih athuah "Cik"te mihing bek hilo ganhing inzong zuan tanghtangh ahihman in, sabeng(mi leh ganhing sasialne)te sa panna mun hoih pen ahihi. Cih nopna ah Ci tawh kisai mi inlah duh, gan in lah duh cihna ahihi. Ci huanna taktak ah Sih-khuuk(al leh uih athuah) Cik kizanglo hi.
Ci peei khat ngah nading in a al phalo ci-tui bel tampi akan dong kihuan hi aa, ci huanna bel zong siadeuh, sing zong tambei ahihman in "ci" pei khat in tampi mat tuakhi(taanglai in).
Tua bang Ci-al suahna ciktui pen Ci-khuk kici aa, mihing leh sa-hing kituahna mun hi-in taanglai bang in Ci huante, zankim Ci-khuk gei ah ihmu ngamlo, giak ngamlo uh hihtuak hi. Sa inlah zuan, mi in lah zuan cihna ahihi.
Ukpite hun, leh khuasat peuh in Ci-khuk nangawn siah kaihna in neihi.
Ci akihuan ciang, Ci-tui bel khat tawh Ci peei khat kingah zolo ahihman in, Ci tui tampi ki nih behbeh in kihuan aa, Ci peei khat ngah nading Ci tui bel tampi kansak kul hihtuakhi. Ci akhalh kuan ciang, ong phul nelhnelh in, tua hun laitak khoih kha lehang Ci khal thei nawnlo ahihman in, sukkhaak loh ding kidop kul mahmah hihtuak laihi. Ci tui bel tampi aki kansak khit, ong phulh(bubble) laitak, mei ki sumit aa, akhinteh ci peei kingah hihtuakhi.
Zomite Ci-al meh zoding ong siam tahen.
(Tuhun ading athupi lohhang, taanglai in Ci-al meh zoding kikhaat mahmah hihtuakhi. Ci huan nading taubel kinei kimlo ahihman ahihi.)
Ahuan ngei taktak ih omleh tu aa sang zaaknop zawlai dinghi.
hkl
----- Original Message -----
From: Tg Vungh Suan Mang
To: zomi@yahoogroups. com
Sent: Monday, January 19, 2009 8:21 PM
Subject: Re: [ZONET] Chikha Myo: Zomite' KHuapi thak (Cikhawn or Dimci thu)
Dear All
Dr Cin hong dotna tawm hong dawng pak ning.
Tuma kum 20 kiim lai in Dimpi Khua pan hong ki zuak ahi Cikhawn (Dimci zong kici) na mu kha ngei leh na ne kha ngei ing. Kei muh ngeingei Dimci pen Silngo tawh kibang in a tung lam kum kiukiau a, a nuai lam peek in khut peek cia ding in abem in ki bawl hi.
Cikhawn bawldan kei theih ban ciang pen (a thei zaw ten zong hong gen beh lai un la) Dimpi Khua gei a om cikhuk pan in citui la in meitawh ki huan a, a cihul a ki ngah teh silngo bawldan in lom pingpeng in meikhuk ah ki em hi. Meisa a mukha diakte bang san pian hiuhiau in sum mai mahmah hi.
Gawlbawk leh natna tuamtaumte a ding hoih hi ci in Kawlzang lampan hongpai cite zanglo in Dimci vive ka zat hun uh khanglui lai hilo in tuma kum 20 lai khawng hi pan hi. Vaimim ciim bang tawh meh leng nop mahmah hi. A cikhal pet kawm keuta tawh vaimin ciim hawp kawm, zasan hing leh khanglang (Nannan) gawizan meh kawm leng bel kua Sushi, Kua KFC, kua Mc Donald cihte tawh teh theih vetlo in lim hi ven.
Cihuan na ding in singkhuah haksatna hang tawh zuak khiat ding in a kibawl nawnloh hang, zat tawm ding in tuni dong mah kibawl lai hi ci in Dimpi Khuami meltheihte in hong gen hi.
Kei theih ban cian tawh hong kupcih hi ing, a ban kikum to lai ni.
Lungdam
Tg Suan
Baangkua sung thu: Murlen
UUPIPA-ZI LEH BANGKUA-SUNG, SANGGAM KHAT LEH KHAT.
Uuzaw leh a Zi.
Zomi ngeina sungah ih omlaiteng Teek leh Khang kithuahdan ngeina leh suahpih sanggam-sung kihuaidan ngeina kipaizo lo ding hi. Tua ngeina a zangsiamte' bangkua hoih-a, anawkkha khempeuh tualbial nuam uh hi. Teekte omsungteng amau khanpih sanggamte leengla kitawlnga lo-in kiphathuak den hi. Tua hunsung bangkua pen thupisuah mahmah hi.
Uupipa in zi hong nei hi. Ruth bang-a numei-hoih ahihleh Teekte tawh hong ki-aihual pah hi. Ruth in, " Namite keimi hihen la, na Pasian zong keima Pasian hihen," cipah siausiau hi.( Ruth 1:14-16.) A Pasal ii Nu leh Pa pen nu-mah pa-mah cipah- a, pasal sanggam khempeuh ama sanggam suak pah hi. Ama-lam sanggamte hong kibehlap ahihmanin sanggam hau suak hi. Teek leh khang ii hiang-khempeuh kigawmin nopci-suah peuhmah hi.
Mithak ahihna leh a gualhuaina hangin sanggam khempeuh in lamnaih uh-a, a mukhempeuh in hopih-nuam uh hi. Heeksuk-heektoh maingal tawntung hi. Pi aw, nu aw, ci-in innkuanpih ngeisa mahbangin bawl uh hi. Teekte in zong it beklo-in muang mahmah pah hi. Kilawm kituakin seemthei gamtaang thei ahihmanin kuaman phunsan lo uh hi. Khutkhelhna nangawn, atup hilo ding, cih theitek ahihmanin huu- in amalamah panghon uh hi. Itna in mawhna khempeuh seelzo hi. (1Corinthians 13: 4-7.)
Numei a pauziahziah khempeuh sia khin lo hi. Itna leh thuhoih bulphuh a pauziahziah om hi. Amah ki-awnghon tuamlo-in nasep silbawl hawm ziahziah hi. Paulap zong lo hi. Hunngah keng cingeilo hi. Sepding bawlding khempeuh amah kiphuum den hi. A teekte in, " Na uu guak seemsak kei un, huh un, " ci tawntung a, bangkua nasep-silbawl mapai mahmah hi. A sanggamte in anungzui uh a, bawm-liailiai uh hi. Amaa thanuamna in makaihoih suaksak hi.
Lungsimkawi neilo-a pauziahziahte pen gualhuai-in Teekte pahtakna ngah thei zaw hi. Pasal zahtakna leh itna, Teekte hehpihna leh neekngaihna, innkuan nuntak khantohna ding ngimna tawh gamtaang ahihmanin zahtakna kipia hi. Teekte in, " Na uu cih bangbang gamta un" ci-in a tate hanthawn uh hi. Khat leh khat kithupibawl ciat uh-a ki-itna khang seemseem hi.
Uupipa pen, hun-awng neihni zingsang simin puanzaa-tam silh khingkhengin a naute innah banhawh hi. Haksaatna tuamtuamte khempeuh theihpih hi. Damlo a omleh a hunlapin phawkpah hi. Innka-liip ging liapliap azaak uh ciangin "Nu ei i u hong vaak hilo maw " ci-in tokhom lenlaakin munhoih pen ah nakoih khol hi. Itna leh zahtakna kigawm ahi hi.
A Zi penzong a Pasal bangmahin innlak sanggamte khualin angvan- dan siam mahmah hi. Uupipa-zi thukhualna hangin sanggamte lomkhat suak uh hi. Singkung tampi kineek takin pokhawmleh huih in muutpai zo lo hi. Sanggam kilomkhatte kiim leh paam in nopneh ngamlo uh hi.Khau-zangneu tampi kihualkhawm leh tembaw gol mahmah kaizo hi. Uupipa-zi hoih ahih ciangin sanggamte in a tenna khua taisan ngamlo dongin khenglah uh hi.
a. Damtui kuulthuk limngan zuan a, singcinpaal phialvan bawm e.
b. Lunmang hawmsiam zataan bawm a, ciin hawmsiam tuai in bawm e.
Ahun atun ciangin innlak sanggamteng kithuza-in Uupipa Tuukzu khol uh hi. Nopna-dahna thu khatpeuh a om ciangin buakhuanin uap ciat uh hi. Uupipa leh a Zi thukhualna hangin innlak sanggam teng kilomkhawm hi. Thusia-thupha khempeuh Uupipa kiang kitun hi. Thusia-thupha omkhempeuh a kibangin puakhawm uh hi. Sanggam kilungtuakte kiangah puakzawhloh ding vangik lua omlo hi.
Uupi-van puazo-mi a tamzaw pen a Zii hoihna hang ahi hi. Khatveivei numeite gam-sakol bang ahiphial zongin kamkaih lensiam pasalte khutsungah suan leh muan pen suak thei hi. Sanggamte in Uupipa tawihuan ahihmanin, midangte tung nangawnah vaang nei hi. Tua vaang in a sanggamte huutzawhna tha pia kik hi.
a. Ih khang ciautui luan-ging icih akaih tam a luan-ging no aw e.
b. Ih tung solkha vaang-taang icih alsi'n bawm a, vaang-taang no aw e.
Thu kikum innkuan pen a ki-itte ahi uh hi. Bangkua-hoih icihte pen vaikhempeuh kikumte ahi uh hi.
Numei sinsia
Bangkua nuam leh nuamlo a tamzaw pen Mo neih ciangin kipan hi. Numei gilo khat, pasal bangkua-sung honglut phetin " No" leh " Ko " tawh hong tung hi. Na Nu na Pate, na sanggamte, na Behte, cih tawh thupan tawntung hi. Numei gilo phung khen acihte hi a, thuhilh haksa hi. Hibang lungsim-puak pen pattah haksa hi. Uuzaw zii ding genloh, zii ding limlimin hoihlo hi. Mo dingin hoihlo hi. Anei pepeuh mavang ngeilo ding uh hi.
Mihing pen ganhingmah bang hi-a, pattah thuhilh tawntung kisam ahi hi. Leengla hong pai zongin awnlo- a tukeihkaih mawk om hi. A pasal in, " natutna awn o,"cileh, nihvei thumvei khit ciangin thei paisuak lel a, hong pai khat peuhpeuh amuh ciangin muktu zenin awn thei hi. Tua bang numeite pen Nu leh Pa in hawmthawh lua it lua ahihmanin thuhilhlo, bangmah sinsaklo uh-a, khialhna lianpi abawl uh, ahi hi.
Tua bang mite pen " hakai pahtak lungheng" cihte nam ahi hi. A Pasal in tawsawn tawntung ding kul hi. " An nahuan o,anthuuk o, kuangsawp o, innpuah o, ih puan sawp o, tho inla kithawi o, paihun ta ei,"ci-in a zongsat dong gen kul hi. A thongil ngeilo numeite pen masuan kinte hi-a, zi dingin hoih hi. Innkuan khuaziing ngeilo ding hi. Alarm-Clock tawh a kitawng thei numei deih kei in. Paihun acin ciang a a kithawi pante a pasal in nakpi tawsawn keileh anih un kithadahsuah thai hi.Innkuanbup zawngkhal sak zo hi. Pasal in a tawsawn siam ding kisam hi.
Zii or Mo nazon uleh a taima (alol) numei, a ciltat van a keemsiam, ama innkuanpihte aangvan siam, midangte neekngaih-a ahehpih thei, a om bangbangtawh a kinamtakzo[Ecomy] lungsimnei numei, pasalte zahtak-a vang apia numeite zong un. Nasep ding khempeuh kiguangkuaksa- in om a, hunlap tawntung zong un. Lungsim kuhkal masuan atut dong a hanciamte zong un. Tua bang numeite in innkuan hong tawikaangzo numeinam ahi hi.Tuhun khangah uisan mehlim duh thanuam anhuan bel mahmah kisam hi.
Teenkhit ciangin melhoih in bangmah manlo hi, a gamtathoih en masa in. Nikhat sung a innah om lecin azia-atong kisansaat thei lel hi. A Nu a Pate leh a sanggamte ahona, innkuansung nasep-silbawl zia namu ding hi.Tua gamtat-ngeina khempeuh nang kiang hong ken ding hipah hi.
Sanggamte leh Uuzaw nupate kikaal
Ei Zo ngeina sungah Uuzaw dinmun pen thupi mahmah hi. Sanggam lungzuang khuangaite lunglenkhohna- mun ahi hi. Anduh gilkialte ankhing siimnamun ahi hi. Uupipa pen sanggamte kidaalna luum tawh kibang hi. Amaute belh kulhpi ahi hi. Uupipa-zii pen kongcingnu hi a, sanggamte sungtum pusuak sakin nuamsa mahmah uh hi.
Uupipa-zi ahoih keileh, kongbiang a dak leengla khempeuh aban peh ui-hang tawh kibang hi. Kongbiang a dakngam omnawnlo hi. Innka-mong kiliip-gingte leh suangphahpeek siikna khekhap-ging puakleklekte kiza nawnmel lo hi. Sanggam leengla kivanglua ahih ciangin, innka kiliip-ging a zaksimin, naupangte in sikha sa uh-a, puan kikhuhin bu uh hi. Khangluite in," Uipi leengla zong nuamtuam," acih dinmun tungta hi.
Teekte leh Khangte nupa kikaal.
Ei Zomite pen kum-60 khit ciangin nasep ngeina bang hizo lo hi. Guhtui-kang hi. Ih tu ahi-a, ih ding ahi zongin guh kilawiliapliap- in ki-uaikai mahmah hi. Anneek-tuidawn anip-anem lamsang bek kinezo hi. Tua bang thakiathun ciangin lo kikuansak nawnlo hi. Inn-ngaak ci-in innah naucing leh inn-nasep kithuahsak hi. Tudongmah in tua pen ahidingmahin kingaihsun khong hi.
Mipil mihau gamte-ah, Innsung puah ding anai-in kicial hi. An pen a kibawlsa-in kizuak a, a manlaangin suanglumin ne uh ahihmanin anhuanna-in hun tam beilo hi. Naucing pen poimawh hi. Naucinna-mun atuamin om hi. Naucin-man pen nasepdang sangin manphazaw hi. A kiseem khempeuh nai tawh ciangtanin thaman kingahsak hi. Ahun-maan tawh naa kiseem-a, ahun-maan tawh thaman kipia hi. Nuteek-pateek inn-ngaak naucingte pen thaman a tuamin ih piazo kei zongin, naseem dangte mah bangin Credit piak ding kilawm hi. Numei haite in inn-ngaak ci-in thusimlo thei uh hi. USA gamah nasep khat peuhpeuh thaman angah keileh zum kitun uh a, piakloh phamawh sak uh hi.
Numei lungsimhoihte naseem aciah ciangin, inn-ngaakte kiangah, " Nu, nabuai lua uhia? anbeek tuibeek nadawn man uh hiam o, ih nau a cingh na?" ci-in hehpihna kammal tawh kihopih hi. Sunsung-a gimna teng pen tua kamzol tengin nuulsiang mang a, a tawllam zong phawk nawnlo hi.
Khatvei, a teeknu thatang neukhiukheu gawng thipteep teekkhin sawnsawn, nau a puak ciangin amah tawh a kikim phial khat om hi. A Mo pen thagolin saivetvat khat ahi hi. Naseem a ciah ciangin, a nau sangkhia hi. A nawitah in pia hi. " Nu e i nau puuksi dek hilo maw, an pialo maw," cih kawmkawm leh a pumtungteng veelveelin, " a ci niin si, sil buanglo a, nu e, a taw ciang in kui, hehpih huai law si," ci laa laa hi.
"Gilkial ei, an bang huan, tua, tua, tua, nabawllo maw, thadah si ucia, tua bek hilo maw nasep u," mittang kisal lela-in a teeknu en phei hi. A teeknu in, " Nau pua kawm-a,dingsa- aa an ne hing e, anminsa kakoih zawh pen kei kipak petmah ing," cikik hianghiang hi.
Tuhun ciangin Teek leh Khang kikal kuamthuk mahmah hi. Ih Ngeina kiphiat vetlo napi, zong kizang taktak tuanlo hi. Teek tawh om Khangte in dongkholh sa uh a, vangikpi-in ngaihsun uh hi. Apiankhiatna taangthu leh Nupi-pasal asuah theihna taangthu suutkik lo mawk uh hi. Hih thute suutkik uh hileh Khangte in Teek tawh ompen thupha ahihlam phawkin vanzang sa mahmah ding uh hi.
Ei Zomite khang kilumlet laitakin Upadi kip kineilo hi. Kikupna omlo-in, Uuzaw puakding vante thudon lo-in dapkoih lel hi. Nu leh Pa te in, a tate a sepzawhloh hundongin vaak napi, amau vaakkik ding kua cih, matmun om nawnlo hi. Nu leh Pa vaakding kuacih genkholh theih hilo ahihmanin, Kawl ten zong aluah-atang ding leh Nu leh Pa vaak ding sehsa-in koih ngamlo hi. Asih dongaa vaak penpen aneih khempeuh nusiat lel hi.
Tuhun khangthak paizia cidiam, numei huzaaplamah hoizaw hi. Ama Nu leh Pa sangin Sunghnu-sunghpa thupi seh zaw ciat uh hi. Tua ahih ciangin Ta-numeite neuseh theih ding hinawnlo hi. Khang kilumlet-a khuahun paizia kikhelkhel hi.
Tu khangthakte inzong, teekhun aa ding ngimkholhsa tawh a ciangtanin ta neih huai hi. Tate tungah kingak theih omnawn lo kha ding hi. Europe mite ngeina mah zuihloh phamawh hun hong tung lel ding hi. Ngeina laklawh ahihmanin Zomite lakah avaakding tasam Nuteek Pateek 70% bang om tawntung hi.
Innkuanhoih pen Khangmasate zahtakna pan kipan a, Mo inzong ama-vun suahkhia-in apasal-vun, apasal sinsan sungah kiphum ding ahi hi. Ih Pupa-Ngeina ih phiat mateng, tua ngeina kiptak- a aleente buailua ngeilo hi.
Thang Siangh. zogampalpi@yahoo. com
Uuzaw leh a Zi.
Zomi ngeina sungah ih omlaiteng Teek leh Khang kithuahdan ngeina leh suahpih sanggam-sung kihuaidan ngeina kipaizo lo ding hi. Tua ngeina a zangsiamte' bangkua hoih-a, anawkkha khempeuh tualbial nuam uh hi. Teekte omsungteng amau khanpih sanggamte leengla kitawlnga lo-in kiphathuak den hi. Tua hunsung bangkua pen thupisuah mahmah hi.
Uupipa in zi hong nei hi. Ruth bang-a numei-hoih ahihleh Teekte tawh hong ki-aihual pah hi. Ruth in, " Namite keimi hihen la, na Pasian zong keima Pasian hihen," cipah siausiau hi.( Ruth 1:14-16.) A Pasal ii Nu leh Pa pen nu-mah pa-mah cipah- a, pasal sanggam khempeuh ama sanggam suak pah hi. Ama-lam sanggamte hong kibehlap ahihmanin sanggam hau suak hi. Teek leh khang ii hiang-khempeuh kigawmin nopci-suah peuhmah hi.
Mithak ahihna leh a gualhuaina hangin sanggam khempeuh in lamnaih uh-a, a mukhempeuh in hopih-nuam uh hi. Heeksuk-heektoh maingal tawntung hi. Pi aw, nu aw, ci-in innkuanpih ngeisa mahbangin bawl uh hi. Teekte in zong it beklo-in muang mahmah pah hi. Kilawm kituakin seemthei gamtaang thei ahihmanin kuaman phunsan lo uh hi. Khutkhelhna nangawn, atup hilo ding, cih theitek ahihmanin huu- in amalamah panghon uh hi. Itna in mawhna khempeuh seelzo hi. (1Corinthians 13: 4-7.)
Numei a pauziahziah khempeuh sia khin lo hi. Itna leh thuhoih bulphuh a pauziahziah om hi. Amah ki-awnghon tuamlo-in nasep silbawl hawm ziahziah hi. Paulap zong lo hi. Hunngah keng cingeilo hi. Sepding bawlding khempeuh amah kiphuum den hi. A teekte in, " Na uu guak seemsak kei un, huh un, " ci tawntung a, bangkua nasep-silbawl mapai mahmah hi. A sanggamte in anungzui uh a, bawm-liailiai uh hi. Amaa thanuamna in makaihoih suaksak hi.
Lungsimkawi neilo-a pauziahziahte pen gualhuai-in Teekte pahtakna ngah thei zaw hi. Pasal zahtakna leh itna, Teekte hehpihna leh neekngaihna, innkuan nuntak khantohna ding ngimna tawh gamtaang ahihmanin zahtakna kipia hi. Teekte in, " Na uu cih bangbang gamta un" ci-in a tate hanthawn uh hi. Khat leh khat kithupibawl ciat uh-a ki-itna khang seemseem hi.
Uupipa pen, hun-awng neihni zingsang simin puanzaa-tam silh khingkhengin a naute innah banhawh hi. Haksaatna tuamtuamte khempeuh theihpih hi. Damlo a omleh a hunlapin phawkpah hi. Innka-liip ging liapliap azaak uh ciangin "Nu ei i u hong vaak hilo maw " ci-in tokhom lenlaakin munhoih pen ah nakoih khol hi. Itna leh zahtakna kigawm ahi hi.
A Zi penzong a Pasal bangmahin innlak sanggamte khualin angvan- dan siam mahmah hi. Uupipa-zi thukhualna hangin sanggamte lomkhat suak uh hi. Singkung tampi kineek takin pokhawmleh huih in muutpai zo lo hi. Sanggam kilomkhatte kiim leh paam in nopneh ngamlo uh hi.Khau-zangneu tampi kihualkhawm leh tembaw gol mahmah kaizo hi. Uupipa-zi hoih ahih ciangin sanggamte in a tenna khua taisan ngamlo dongin khenglah uh hi.
a. Damtui kuulthuk limngan zuan a, singcinpaal phialvan bawm e.
b. Lunmang hawmsiam zataan bawm a, ciin hawmsiam tuai in bawm e.
Ahun atun ciangin innlak sanggamteng kithuza-in Uupipa Tuukzu khol uh hi. Nopna-dahna thu khatpeuh a om ciangin buakhuanin uap ciat uh hi. Uupipa leh a Zi thukhualna hangin innlak sanggam teng kilomkhawm hi. Thusia-thupha khempeuh Uupipa kiang kitun hi. Thusia-thupha omkhempeuh a kibangin puakhawm uh hi. Sanggam kilungtuakte kiangah puakzawhloh ding vangik lua omlo hi.
Uupi-van puazo-mi a tamzaw pen a Zii hoihna hang ahi hi. Khatveivei numeite gam-sakol bang ahiphial zongin kamkaih lensiam pasalte khutsungah suan leh muan pen suak thei hi. Sanggamte in Uupipa tawihuan ahihmanin, midangte tung nangawnah vaang nei hi. Tua vaang in a sanggamte huutzawhna tha pia kik hi.
a. Ih khang ciautui luan-ging icih akaih tam a luan-ging no aw e.
b. Ih tung solkha vaang-taang icih alsi'n bawm a, vaang-taang no aw e.
Thu kikum innkuan pen a ki-itte ahi uh hi. Bangkua-hoih icihte pen vaikhempeuh kikumte ahi uh hi.
Numei sinsia
Bangkua nuam leh nuamlo a tamzaw pen Mo neih ciangin kipan hi. Numei gilo khat, pasal bangkua-sung honglut phetin " No" leh " Ko " tawh hong tung hi. Na Nu na Pate, na sanggamte, na Behte, cih tawh thupan tawntung hi. Numei gilo phung khen acihte hi a, thuhilh haksa hi. Hibang lungsim-puak pen pattah haksa hi. Uuzaw zii ding genloh, zii ding limlimin hoihlo hi. Mo dingin hoihlo hi. Anei pepeuh mavang ngeilo ding uh hi.
Mihing pen ganhingmah bang hi-a, pattah thuhilh tawntung kisam ahi hi. Leengla hong pai zongin awnlo- a tukeihkaih mawk om hi. A pasal in, " natutna awn o,"cileh, nihvei thumvei khit ciangin thei paisuak lel a, hong pai khat peuhpeuh amuh ciangin muktu zenin awn thei hi. Tua bang numeite pen Nu leh Pa in hawmthawh lua it lua ahihmanin thuhilhlo, bangmah sinsaklo uh-a, khialhna lianpi abawl uh, ahi hi.
Tua bang mite pen " hakai pahtak lungheng" cihte nam ahi hi. A Pasal in tawsawn tawntung ding kul hi. " An nahuan o,anthuuk o, kuangsawp o, innpuah o, ih puan sawp o, tho inla kithawi o, paihun ta ei,"ci-in a zongsat dong gen kul hi. A thongil ngeilo numeite pen masuan kinte hi-a, zi dingin hoih hi. Innkuan khuaziing ngeilo ding hi. Alarm-Clock tawh a kitawng thei numei deih kei in. Paihun acin ciang a a kithawi pante a pasal in nakpi tawsawn keileh anih un kithadahsuah thai hi.Innkuanbup zawngkhal sak zo hi. Pasal in a tawsawn siam ding kisam hi.
Zii or Mo nazon uleh a taima (alol) numei, a ciltat van a keemsiam, ama innkuanpihte aangvan siam, midangte neekngaih-a ahehpih thei, a om bangbangtawh a kinamtakzo[Ecomy] lungsimnei numei, pasalte zahtak-a vang apia numeite zong un. Nasep ding khempeuh kiguangkuaksa- in om a, hunlap tawntung zong un. Lungsim kuhkal masuan atut dong a hanciamte zong un. Tua bang numeite in innkuan hong tawikaangzo numeinam ahi hi.Tuhun khangah uisan mehlim duh thanuam anhuan bel mahmah kisam hi.
Teenkhit ciangin melhoih in bangmah manlo hi, a gamtathoih en masa in. Nikhat sung a innah om lecin azia-atong kisansaat thei lel hi. A Nu a Pate leh a sanggamte ahona, innkuansung nasep-silbawl zia namu ding hi.Tua gamtat-ngeina khempeuh nang kiang hong ken ding hipah hi.
Sanggamte leh Uuzaw nupate kikaal
Ei Zo ngeina sungah Uuzaw dinmun pen thupi mahmah hi. Sanggam lungzuang khuangaite lunglenkhohna- mun ahi hi. Anduh gilkialte ankhing siimnamun ahi hi. Uupipa pen sanggamte kidaalna luum tawh kibang hi. Amaute belh kulhpi ahi hi. Uupipa-zii pen kongcingnu hi a, sanggamte sungtum pusuak sakin nuamsa mahmah uh hi.
Uupipa-zi ahoih keileh, kongbiang a dak leengla khempeuh aban peh ui-hang tawh kibang hi. Kongbiang a dakngam omnawnlo hi. Innka-mong kiliip-gingte leh suangphahpeek siikna khekhap-ging puakleklekte kiza nawnmel lo hi. Sanggam leengla kivanglua ahih ciangin, innka kiliip-ging a zaksimin, naupangte in sikha sa uh-a, puan kikhuhin bu uh hi. Khangluite in," Uipi leengla zong nuamtuam," acih dinmun tungta hi.
Teekte leh Khangte nupa kikaal.
Ei Zomite pen kum-60 khit ciangin nasep ngeina bang hizo lo hi. Guhtui-kang hi. Ih tu ahi-a, ih ding ahi zongin guh kilawiliapliap- in ki-uaikai mahmah hi. Anneek-tuidawn anip-anem lamsang bek kinezo hi. Tua bang thakiathun ciangin lo kikuansak nawnlo hi. Inn-ngaak ci-in innah naucing leh inn-nasep kithuahsak hi. Tudongmah in tua pen ahidingmahin kingaihsun khong hi.
Mipil mihau gamte-ah, Innsung puah ding anai-in kicial hi. An pen a kibawlsa-in kizuak a, a manlaangin suanglumin ne uh ahihmanin anhuanna-in hun tam beilo hi. Naucing pen poimawh hi. Naucinna-mun atuamin om hi. Naucin-man pen nasepdang sangin manphazaw hi. A kiseem khempeuh nai tawh ciangtanin thaman kingahsak hi. Ahun-maan tawh naa kiseem-a, ahun-maan tawh thaman kipia hi. Nuteek-pateek inn-ngaak naucingte pen thaman a tuamin ih piazo kei zongin, naseem dangte mah bangin Credit piak ding kilawm hi. Numei haite in inn-ngaak ci-in thusimlo thei uh hi. USA gamah nasep khat peuhpeuh thaman angah keileh zum kitun uh a, piakloh phamawh sak uh hi.
Numei lungsimhoihte naseem aciah ciangin, inn-ngaakte kiangah, " Nu, nabuai lua uhia? anbeek tuibeek nadawn man uh hiam o, ih nau a cingh na?" ci-in hehpihna kammal tawh kihopih hi. Sunsung-a gimna teng pen tua kamzol tengin nuulsiang mang a, a tawllam zong phawk nawnlo hi.
Khatvei, a teeknu thatang neukhiukheu gawng thipteep teekkhin sawnsawn, nau a puak ciangin amah tawh a kikim phial khat om hi. A Mo pen thagolin saivetvat khat ahi hi. Naseem a ciah ciangin, a nau sangkhia hi. A nawitah in pia hi. " Nu e i nau puuksi dek hilo maw, an pialo maw," cih kawmkawm leh a pumtungteng veelveelin, " a ci niin si, sil buanglo a, nu e, a taw ciang in kui, hehpih huai law si," ci laa laa hi.
"Gilkial ei, an bang huan, tua, tua, tua, nabawllo maw, thadah si ucia, tua bek hilo maw nasep u," mittang kisal lela-in a teeknu en phei hi. A teeknu in, " Nau pua kawm-a,dingsa- aa an ne hing e, anminsa kakoih zawh pen kei kipak petmah ing," cikik hianghiang hi.
Tuhun ciangin Teek leh Khang kikal kuamthuk mahmah hi. Ih Ngeina kiphiat vetlo napi, zong kizang taktak tuanlo hi. Teek tawh om Khangte in dongkholh sa uh a, vangikpi-in ngaihsun uh hi. Apiankhiatna taangthu leh Nupi-pasal asuah theihna taangthu suutkik lo mawk uh hi. Hih thute suutkik uh hileh Khangte in Teek tawh ompen thupha ahihlam phawkin vanzang sa mahmah ding uh hi.
Ei Zomite khang kilumlet laitakin Upadi kip kineilo hi. Kikupna omlo-in, Uuzaw puakding vante thudon lo-in dapkoih lel hi. Nu leh Pa te in, a tate a sepzawhloh hundongin vaak napi, amau vaakkik ding kua cih, matmun om nawnlo hi. Nu leh Pa vaakding kuacih genkholh theih hilo ahihmanin, Kawl ten zong aluah-atang ding leh Nu leh Pa vaak ding sehsa-in koih ngamlo hi. Asih dongaa vaak penpen aneih khempeuh nusiat lel hi.
Tuhun khangthak paizia cidiam, numei huzaaplamah hoizaw hi. Ama Nu leh Pa sangin Sunghnu-sunghpa thupi seh zaw ciat uh hi. Tua ahih ciangin Ta-numeite neuseh theih ding hinawnlo hi. Khang kilumlet-a khuahun paizia kikhelkhel hi.
Tu khangthakte inzong, teekhun aa ding ngimkholhsa tawh a ciangtanin ta neih huai hi. Tate tungah kingak theih omnawn lo kha ding hi. Europe mite ngeina mah zuihloh phamawh hun hong tung lel ding hi. Ngeina laklawh ahihmanin Zomite lakah avaakding tasam Nuteek Pateek 70% bang om tawntung hi.
Innkuanhoih pen Khangmasate zahtakna pan kipan a, Mo inzong ama-vun suahkhia-in apasal-vun, apasal sinsan sungah kiphum ding ahi hi. Ih Pupa-Ngeina ih phiat mateng, tua ngeina kiptak- a aleente buailua ngeilo hi.
Thang Siangh. zogampalpi@yahoo. com
Cikha kum 50 cing ta
Cikha khua kum 50 cin Golden Jubilee vai i zakzel ciangin i lung khat hong phawng vengvang aa, nuamtuam mahmah hi. Zogam sungah khuapi tuamtuam tampi ka pai ngei kholloh hangin Cikha Myo pen a mun hoih pen pawl dingin lamen ing. Tedim khuapi panin 83 mile bang gamla a, Kawlpi panin 160 mile kim bang gamla hi. Cikha pen a khuamun hangin minthang hi. Khamtung gam ahih hangin zang kuak sung khat ah om a, lawilo kho-in nungta theimawk uh hi. Nidangin Than Shwe tanu bangin khamtungah zanglo om cih pen lamdang sa mahmah a, khat vei hong paisawm ngei-in Kumpi uliante bang buaisak mahmah ngei hih tuak hi. A khua geiah Tuivai lui luangin Kansauzang, Khuadam, Cikha, Mauvom leh Saipimualte in tua tuivai lui dungah phaizang hoih mahmah nei mawk uh a, nuntak gim nam zungzung hi. I meitei gun sangin kinuntakpih zaw mawk hi.Cikha panin New lamka ciang Motor lam om a, a tamzaw in Bazaar kai nai-in nei mawk uh a, gamdang sum ngahna khat hong suak hi. Tonzang
panin i paitoh ciangin Japan gal lai-a tank kisia 7 bang lamkim ah kitung veva aa, gallesa hanga siatna tampi a om a hih lam hong phawksak phapha hi. Cikha gam, Kansau leh Sianggial gamte hoih mahmah a Taaksing hoihte, ngeisok pakte in i zin ciangin i lung hong nuamsak mahmah hi. A gam hoih lai ahih manin gamlak sumpiang, pak nam tuamtuam, kenbal a kipan, baklawng; thaksing, cihte leh sakhi, sazukte, ngalhonnte belhna khat ahi hi.
Cikha khua pen na neumuh khak leh na kialkha ding hi. Midangte bangin khangto hi zen lehang a khuasungah lampi thum bang kisial in, inn a tul tampi kilam thei ding hi. Gamgi ahi zah khat in Cikha panin Behiang, India gam pen tai 9 bek pha hi. Gamgi a hih zah khatin Mobile phone te nangawn Indiate' cable system zatsak in kihoziahziah bek ta hi. A gal khat en lehang Zomite' kisak theipih zungzung Haiciin kawl kigal muh a, taihinn a kitung liapluap bang takpi ngei-in Mangkangte'n khua sa-in bomb a khiat khak tampi ding mah uh ahi hi. Tua hi a, Zomite' khuapi hoih mahmah khat a nei i hih lam i kiphawk gige ding thupi hi. Khuapi dangte bang lo-in Zomite' ki-itna, pilepu zu kikolhna, kipi kiteen nate leh behlebung kiuapnate i neih ciangin neih pen ganpite mah kigo liapliap lai ahih manin gamdang pai ding zong thupi luai-in kituat khollo zah dong dingin khua nuntakna pen namtui zungzung hi.
Cikha khua a it,
Suang Khen Pau
------------------------------------------------------------------
Dr. Cin leh Cikha lungluteng,
Cikha khua tawh kisai kilungluttek ahihman lungdamhuai sa ing.
Cikha ah kumpi sang tan guk na kah ngei ing. Sangkah hun kum khat bek ahihman leh kinaupang lai in bangmah kiciamteh taktak lo ahihna tawh kei omlai leh kei theihkhak thute anuai ah article dan deuhin ong gelhkhia ing.
Kei Theihngei Cikha Khua
------------ --------- -----
Kei omlai 1991 pawl in Cikha khua inn tam nai het lo hi. Inn kigawm in 500 kiim aphadiam cinuam ing(kei upmawh pong hi.). Khuahun(weather) pen nuam mahmah hi. Kei omlai ciangciang in Cikha ah Video Player leh TV nei omnai lo liang hi. Tua mah bangin Cikha ah Tekmit/Myatman (Glass) bulk om lo phial hi. Cassette player nei inn tam nai lo lai hi. Aneite inn ah Lengtong Pauno late khawng va ngai ngetngut in nuam kisa mahmah lel hi. Cikha khua pen Kansau zaang khua pan lut leng Zatopi kituak masapen a, tua Zatopi khuamong pan kipan in agal khuatawpna dong asauna pen Tai (Mile) khat leh alang pan 2 miles bang sau ding hi ci ing. Khe tawh pai leng kitung thei lo tawh kibang sa ing (Ki naupang lai zong hisam in cin).
Khua lai ah Sangpi (tun bel Cikha High School hita) leh tualpi(football field) om hi. Tualpi pen Cikha khua ading in Sport Centre pi khat ahihi. Nitak sim in Tukpeng kimawlna leh Akkha kisat miteng tawh gamlum thei mahmah zel hi. Tua tualpi alang lam ah mualbo nih om in aveilam mualbo pen Galkap len hi a, ataklam mualbo pen Palik len hipah hi.
Nitak nitum kuanta ciang in Galkap hon khat leh Palik honkhat lasa kawm, muktum kawmsa in ong tuaksuk zel uh a, tualpi ah kimawl zuahzuah thei uh hi. Kimawl aman uh ciang in tualpi kiang a aluang sialsial Tuivai guun ah kisil pah uh hi. Tua hun laitak in Galkap population pen 150 kiim bek omding in ngaihsun ing. Palikte zong tuazah kan hilo ding hi. Suun hunta in galkap honkhat Cikha pan Khen Man khua(India tawh Gamgi khua -Cikha tawh tai 5 bang bek kigamla) ah vapai zel uh a, Duty nei zel uh hi. Border Crossing nei sumzong/paizongte aupmawh uh leh thusit/dong in vanteng zong velsak/laksak thei zel uh hi. Cikha khua ah Galkap om atawmzaw tangval ahihman nitak khuamui taciang in khuasung ong lutden uh-a, nungak hel lai uh hi. Lampi khawng ah Guitar tawh vak in Sai Htee Sai lakhawng tawh nuamsa thei mahmah uh hi. Galkap Bupipa(bawk thumpa) pen tangval lai hi in, tua laitak Cikha Sangpi-a Kawl siamah thumte (Hmaw Be pan -Zangkong kiang pan ong pai)
helden hi. Kawl galkap leh palik tawh kiteng Cikha khuami numei honkhat mah om-a, tua hun lai in kilipkhap pong hi.
Cikha khua ding in Tuivai guun pen athupipen himai ding hi. Tuivai guun pen ciim mahmah a, zong vot phadiak hi. Tuuk tun ciang tuivai guun pen tuikhang thei lua ahihman lauhuai hi. Kum khat in galkapte nih leh thum tuivai lui ah siden uh hi. Tua tuivai guun kiimteng ah zaanglo pen bawng leh lawi tawh kikho in Cikha khua in ann khamzo hi. Zaanglo neiloten ahih leh ngeina mualtung lokhawh mah tawh nungta uh hi.
Kei omlai in Cikha khuabup ah Store (Dawr or vanzuakna) nih bekbek om hi. Zii (Shopping) lian bawlnuam/painuamten ahih leh Behiang khua lam zuan in India gam sung pan valei zaw uh hi. Tonzang leh Cikha kikal tai 50 bang bek ding kigamla hinapin Tonzang pan RTC mawtawte(lutom belbalte) kha khat in nih leh thum ong tungzo bek hi. Jeep zong bel om na ven kuamah kituanzo ciat lo hi. Lampi Tonzang pan Cikha kikal pen Mangkangte bawldandan mah bangin omlai zen hi. Mualkawi khua kiangteng bang mangkangte bawl Kattazasii (Tar) bang pen hoih lai lua kisa mawtaw hatzo liang hi. Cikha leh Tonzang kikal tua hun in ni nih bang khe tawh kipai in Mawtaw tawh ni khat kipai hi. Khat veivei tuuk hun bangciang mawtaw tawh i paisang khe tawh pai leng bang kitung baihzaw thei lai hi.
Kei om kum mah in Cikha khua in High School ngah ding cih news ong tung hi. Post Office masapenpen ding zong honna kinei thei hi. Cikha pan Kawlpi lai khak leng tua hun in kha khat bang sawtmawk hi. Tualai in Tanlang pan Tangiat dong class room khatciat bek om hi. Sang sungah Tanlang pan Tanli dong class sungah Zo pau mah tawh lai kihilh in, Myanmarsa bek kawl pau kipau hi. Tannga pan kipan bel Kawl pau zangh in kihilh a, atelmelmel lo tampi omzel hi. Kawl pau khawng tawh Zomi siaten ong hilh ciang sangnaupang pawlkhat nui kulkul zel uh hi. Siapipa pen Siapi Ngun Thawng(Khalkhate) hi in Tedim pau siam peuhmah in atate bang Cikha bek nuamsa uh hi. Cikha Sangpi ah Zolai Tanli dong kisin thei a, exam zong kinei ngiat sak hi. High School project omta ahihman Sangpi building thak lamding kipan ding cih ngimna tawh khualnawl ah Bricks(Oh Khe) kibawl ziahziah in kihal hi. Sangpi building ding funds zonna in ko sangnaupangten Friday ni nitak(Social Time
kineiden) ta in Buh-phieu khatta tawh buh-at ding in kikuan henghangden hi. Tua sangnaupangte buh-at na tawh kingah Sumte sangpi lam nading ah pai hi. Kei ading in ka Buh-at masakna pen hipah hi.
Cikha khua pen Khuapi(Town or City) dingin qualified mahmah mun ahi-a, mai lam hun ah development hoihtak leh Zomi tading mun thupitak ong hingel ding hi cih ka lamen hi. Ken Cikha ka muh kik nawn loh pen kum 18 sung bang ong hita cileng, tua kikal sungin tampi na kilamdang khin ding in ngaihsun ing.
"CI" tawh kisai
------------ ---
Cikha khua ah "Ci" piang nacih uhpen aman mah hi. Kei omlai in zong Cikha khua kiang khawng ah "Ci" tuiphualna om ngiat zen hi. Tuc tuite huai leng "Ci" in ong piang dan ahihi. Tua "Ci" kibawlte pen Cikha omten nekpi in kinei hi. Tawlbawk zong damsak kici zawmah lai hi. "Ci" khalte pen sunagtum kang mahmah bangin liak leng al cihtak in al hi. Kei omlai bangin ka omna ka Pute inn bangah Cikha khuasuak "Ci" bekmah kizangh zaw hi.
Other Resources
------------ ---
Tonzang leh Cikha kikal khua min teng
http://zomite. blogspot. com/2008/ 11/tonzang- leh-cikha- kikal-khua- min-teng. html
Chikha Location
http://www.tageo. com/index- e-bm-v-00- d-m606938. htm?Chikha
Chikha in Google
http://maps. google.com/ maps?q=23. 933+93.583+ (Chikha)&ll= 23.933,93. 583&spn=05.0, 05. 0&t=k&hl=en
Laigelh,
Paul Khaipu
panin i paitoh ciangin Japan gal lai-a tank kisia 7 bang lamkim ah kitung veva aa, gallesa hanga siatna tampi a om a hih lam hong phawksak phapha hi. Cikha gam, Kansau leh Sianggial gamte hoih mahmah a Taaksing hoihte, ngeisok pakte in i zin ciangin i lung hong nuamsak mahmah hi. A gam hoih lai ahih manin gamlak sumpiang, pak nam tuamtuam, kenbal a kipan, baklawng; thaksing, cihte leh sakhi, sazukte, ngalhonnte belhna khat ahi hi.
Cikha khua pen na neumuh khak leh na kialkha ding hi. Midangte bangin khangto hi zen lehang a khuasungah lampi thum bang kisial in, inn a tul tampi kilam thei ding hi. Gamgi ahi zah khat in Cikha panin Behiang, India gam pen tai 9 bek pha hi. Gamgi a hih zah khatin Mobile phone te nangawn Indiate' cable system zatsak in kihoziahziah bek ta hi. A gal khat en lehang Zomite' kisak theipih zungzung Haiciin kawl kigal muh a, taihinn a kitung liapluap bang takpi ngei-in Mangkangte'n khua sa-in bomb a khiat khak tampi ding mah uh ahi hi. Tua hi a, Zomite' khuapi hoih mahmah khat a nei i hih lam i kiphawk gige ding thupi hi. Khuapi dangte bang lo-in Zomite' ki-itna, pilepu zu kikolhna, kipi kiteen nate leh behlebung kiuapnate i neih ciangin neih pen ganpite mah kigo liapliap lai ahih manin gamdang pai ding zong thupi luai-in kituat khollo zah dong dingin khua nuntakna pen namtui zungzung hi.
Cikha khua a it,
Suang Khen Pau
------------------------------------------------------------------
Dr. Cin leh Cikha lungluteng,
Cikha khua tawh kisai kilungluttek ahihman lungdamhuai sa ing.
Cikha ah kumpi sang tan guk na kah ngei ing. Sangkah hun kum khat bek ahihman leh kinaupang lai in bangmah kiciamteh taktak lo ahihna tawh kei omlai leh kei theihkhak thute anuai ah article dan deuhin ong gelhkhia ing.
Kei Theihngei Cikha Khua
------------ --------- -----
Kei omlai 1991 pawl in Cikha khua inn tam nai het lo hi. Inn kigawm in 500 kiim aphadiam cinuam ing(kei upmawh pong hi.). Khuahun(weather) pen nuam mahmah hi. Kei omlai ciangciang in Cikha ah Video Player leh TV nei omnai lo liang hi. Tua mah bangin Cikha ah Tekmit/Myatman (Glass) bulk om lo phial hi. Cassette player nei inn tam nai lo lai hi. Aneite inn ah Lengtong Pauno late khawng va ngai ngetngut in nuam kisa mahmah lel hi. Cikha khua pen Kansau zaang khua pan lut leng Zatopi kituak masapen a, tua Zatopi khuamong pan kipan in agal khuatawpna dong asauna pen Tai (Mile) khat leh alang pan 2 miles bang sau ding hi ci ing. Khe tawh pai leng kitung thei lo tawh kibang sa ing (Ki naupang lai zong hisam in cin).
Khua lai ah Sangpi (tun bel Cikha High School hita) leh tualpi(football field) om hi. Tualpi pen Cikha khua ading in Sport Centre pi khat ahihi. Nitak sim in Tukpeng kimawlna leh Akkha kisat miteng tawh gamlum thei mahmah zel hi. Tua tualpi alang lam ah mualbo nih om in aveilam mualbo pen Galkap len hi a, ataklam mualbo pen Palik len hipah hi.
Nitak nitum kuanta ciang in Galkap hon khat leh Palik honkhat lasa kawm, muktum kawmsa in ong tuaksuk zel uh a, tualpi ah kimawl zuahzuah thei uh hi. Kimawl aman uh ciang in tualpi kiang a aluang sialsial Tuivai guun ah kisil pah uh hi. Tua hun laitak in Galkap population pen 150 kiim bek omding in ngaihsun ing. Palikte zong tuazah kan hilo ding hi. Suun hunta in galkap honkhat Cikha pan Khen Man khua(India tawh Gamgi khua -Cikha tawh tai 5 bang bek kigamla) ah vapai zel uh a, Duty nei zel uh hi. Border Crossing nei sumzong/paizongte aupmawh uh leh thusit/dong in vanteng zong velsak/laksak thei zel uh hi. Cikha khua ah Galkap om atawmzaw tangval ahihman nitak khuamui taciang in khuasung ong lutden uh-a, nungak hel lai uh hi. Lampi khawng ah Guitar tawh vak in Sai Htee Sai lakhawng tawh nuamsa thei mahmah uh hi. Galkap Bupipa(bawk thumpa) pen tangval lai hi in, tua laitak Cikha Sangpi-a Kawl siamah thumte (Hmaw Be pan -Zangkong kiang pan ong pai)
helden hi. Kawl galkap leh palik tawh kiteng Cikha khuami numei honkhat mah om-a, tua hun lai in kilipkhap pong hi.
Cikha khua ding in Tuivai guun pen athupipen himai ding hi. Tuivai guun pen ciim mahmah a, zong vot phadiak hi. Tuuk tun ciang tuivai guun pen tuikhang thei lua ahihman lauhuai hi. Kum khat in galkapte nih leh thum tuivai lui ah siden uh hi. Tua tuivai guun kiimteng ah zaanglo pen bawng leh lawi tawh kikho in Cikha khua in ann khamzo hi. Zaanglo neiloten ahih leh ngeina mualtung lokhawh mah tawh nungta uh hi.
Kei omlai in Cikha khuabup ah Store (Dawr or vanzuakna) nih bekbek om hi. Zii (Shopping) lian bawlnuam/painuamten ahih leh Behiang khua lam zuan in India gam sung pan valei zaw uh hi. Tonzang leh Cikha kikal tai 50 bang bek ding kigamla hinapin Tonzang pan RTC mawtawte(lutom belbalte) kha khat in nih leh thum ong tungzo bek hi. Jeep zong bel om na ven kuamah kituanzo ciat lo hi. Lampi Tonzang pan Cikha kikal pen Mangkangte bawldandan mah bangin omlai zen hi. Mualkawi khua kiangteng bang mangkangte bawl Kattazasii (Tar) bang pen hoih lai lua kisa mawtaw hatzo liang hi. Cikha leh Tonzang kikal tua hun in ni nih bang khe tawh kipai in Mawtaw tawh ni khat kipai hi. Khat veivei tuuk hun bangciang mawtaw tawh i paisang khe tawh pai leng bang kitung baihzaw thei lai hi.
Kei om kum mah in Cikha khua in High School ngah ding cih news ong tung hi. Post Office masapenpen ding zong honna kinei thei hi. Cikha pan Kawlpi lai khak leng tua hun in kha khat bang sawtmawk hi. Tualai in Tanlang pan Tangiat dong class room khatciat bek om hi. Sang sungah Tanlang pan Tanli dong class sungah Zo pau mah tawh lai kihilh in, Myanmarsa bek kawl pau kipau hi. Tannga pan kipan bel Kawl pau zangh in kihilh a, atelmelmel lo tampi omzel hi. Kawl pau khawng tawh Zomi siaten ong hilh ciang sangnaupang pawlkhat nui kulkul zel uh hi. Siapipa pen Siapi Ngun Thawng(Khalkhate) hi in Tedim pau siam peuhmah in atate bang Cikha bek nuamsa uh hi. Cikha Sangpi ah Zolai Tanli dong kisin thei a, exam zong kinei ngiat sak hi. High School project omta ahihman Sangpi building thak lamding kipan ding cih ngimna tawh khualnawl ah Bricks(Oh Khe) kibawl ziahziah in kihal hi. Sangpi building ding funds zonna in ko sangnaupangten Friday ni nitak(Social Time
kineiden) ta in Buh-phieu khatta tawh buh-at ding in kikuan henghangden hi. Tua sangnaupangte buh-at na tawh kingah Sumte sangpi lam nading ah pai hi. Kei ading in ka Buh-at masakna pen hipah hi.
Cikha khua pen Khuapi(Town or City) dingin qualified mahmah mun ahi-a, mai lam hun ah development hoihtak leh Zomi tading mun thupitak ong hingel ding hi cih ka lamen hi. Ken Cikha ka muh kik nawn loh pen kum 18 sung bang ong hita cileng, tua kikal sungin tampi na kilamdang khin ding in ngaihsun ing.
"CI" tawh kisai
------------ ---
Cikha khua ah "Ci" piang nacih uhpen aman mah hi. Kei omlai in zong Cikha khua kiang khawng ah "Ci" tuiphualna om ngiat zen hi. Tuc tuite huai leng "Ci" in ong piang dan ahihi. Tua "Ci" kibawlte pen Cikha omten nekpi in kinei hi. Tawlbawk zong damsak kici zawmah lai hi. "Ci" khalte pen sunagtum kang mahmah bangin liak leng al cihtak in al hi. Kei omlai bangin ka omna ka Pute inn bangah Cikha khuasuak "Ci" bekmah kizangh zaw hi.
Other Resources
------------ ---
Tonzang leh Cikha kikal khua min teng
http://zomite. blogspot. com/2008/ 11/tonzang- leh-cikha- kikal-khua- min-teng. html
Chikha Location
http://www.tageo. com/index- e-bm-v-00- d-m606938. htm?Chikha
Chikha in Google
http://maps. google.com/ maps?q=23. 933+93.583+ (Chikha)&ll= 23.933,93. 583&spn=05.0, 05. 0&t=k&hl=en
Laigelh,
Paul Khaipu
A zenzen-in
Hello! Zomi,
Lawm hih kong laikhak pen Aung San Suu Kyi in 1989 kum aa, a thugen hi-in akitelthei pen dingdan aa, kong gelhkik hi. A thulu pen A ZENZEN IN cih vawh ing.
A zenzen in-- Na innkuan pihte aa kipan na beh, na phung liinglawng in, tuapen nanghaanghi ci-in hong kimawhsak aa, hong kipampaih ciang hehhetlo aa, daidide in nathuak zawh leh.
A zenzen in-- Nang hong kimuang nawnlo aa, hong ki taaisaan ciang, a mawhna uh maisak ban ah lungkialo in nanglehnang nakimuan tetek leh.
A zenzen in-- Gimluata ing.Democracy zong ngahnawn kei ni.Sawt ngakluata hang, cilo aa, lung duaitak in na om zawh leh.
A zenzen in-- Nangthu amanlopi in hong ki phenggen ciang, zuaothu ( thumanlo ) tawh thuk kiklo aa, na thuakzawh leh.
A zenzen in-- Ngiimna, gelna, upna, hangsaanna, lametna te bektawh lung ngaingailo in Sepna tawh nakop leh.
A zenzen in-- Gual zawhna leh gual lelhna na tuak ciang, leitung hiven a hithei thuhi ci aa, na saansiam leh.
A zenzen in-- Na tha na ngal khempeuh pia aa, nasepkhat hong kisuk siatsak ciang, lungkialo aa, a niampen pan na kipatkik veve leh.
A zenzen in-- Na tha na ngal teng bei in bangmah na sepzawhloh haang nalungtaang nakhauhsak veve leh.
A zenzen in-- Kumpi miliante tawh lam napaaikhop ciang na kiphatsak kei leh.
A zenzen in-- Na lawm leh na gal ten lungkiacip aa, hong bawlzawh kei uh leh.
A zenzen in-- A tom mahmah nahun minute (1) pen, a sau mahmah second (60) in nazat theih leh.
A zenzen in-- Mi hing na hih ciang, guallel thei, lungkia thei, hehthei, ahih hang sawt hehlo,lung kialo aa, na kihehnep theih pahpah leh.
Tua hi leh lawm Zomi, nangpen leitung ah, naut, nadeih bang gualzotak aa, asemthei ban ah mimanpha mithukhat nahimawk ve leh.
Na sanggam
Cinpi ( Hello! Zomi )
Lawm hih kong laikhak pen Aung San Suu Kyi in 1989 kum aa, a thugen hi-in akitelthei pen dingdan aa, kong gelhkik hi. A thulu pen A ZENZEN IN cih vawh ing.
A zenzen in-- Na innkuan pihte aa kipan na beh, na phung liinglawng in, tuapen nanghaanghi ci-in hong kimawhsak aa, hong kipampaih ciang hehhetlo aa, daidide in nathuak zawh leh.
A zenzen in-- Nang hong kimuang nawnlo aa, hong ki taaisaan ciang, a mawhna uh maisak ban ah lungkialo in nanglehnang nakimuan tetek leh.
A zenzen in-- Gimluata ing.Democracy zong ngahnawn kei ni.Sawt ngakluata hang, cilo aa, lung duaitak in na om zawh leh.
A zenzen in-- Nangthu amanlopi in hong ki phenggen ciang, zuaothu ( thumanlo ) tawh thuk kiklo aa, na thuakzawh leh.
A zenzen in-- Ngiimna, gelna, upna, hangsaanna, lametna te bektawh lung ngaingailo in Sepna tawh nakop leh.
A zenzen in-- Gual zawhna leh gual lelhna na tuak ciang, leitung hiven a hithei thuhi ci aa, na saansiam leh.
A zenzen in-- Na tha na ngal khempeuh pia aa, nasepkhat hong kisuk siatsak ciang, lungkialo aa, a niampen pan na kipatkik veve leh.
A zenzen in-- Na tha na ngal teng bei in bangmah na sepzawhloh haang nalungtaang nakhauhsak veve leh.
A zenzen in-- Kumpi miliante tawh lam napaaikhop ciang na kiphatsak kei leh.
A zenzen in-- Na lawm leh na gal ten lungkiacip aa, hong bawlzawh kei uh leh.
A zenzen in-- A tom mahmah nahun minute (1) pen, a sau mahmah second (60) in nazat theih leh.
A zenzen in-- Mi hing na hih ciang, guallel thei, lungkia thei, hehthei, ahih hang sawt hehlo,lung kialo aa, na kihehnep theih pahpah leh.
Tua hi leh lawm Zomi, nangpen leitung ah, naut, nadeih bang gualzotak aa, asemthei ban ah mimanpha mithukhat nahimawk ve leh.
Na sanggam
Cinpi ( Hello! Zomi )
Delhi Khuado Pawi etkik na
Posted by: "pausuante@yahoo.com" pausuante@yahoo.com pausuante
Fri Jan 16, 2009 9:02 am (PST)
2008 DELHI KHUA KHUADO PAWI ETKIKNA
Khuado pawi ni 13 Dec 08 in kizang thei ahih manin Pasian tungah lungdam thu ko hang. Banner tungah ZOMI KHUADO PAWI kigelh hi. A mun pen MDC Community Hall Uttam Nagar ahi hi. Vaihawm kipat tuung panin maapai mahmah in, a vaihawm hih zong nuam mahmah hi. Pawi zatna panin keima ngaihsutna hong gen ning.
1.        Vikaspuri a om Zomite(Vikaspuri Zomite) pen Zongeina ana kemcing zawte ahih manin a pau zatzia, a kihozia, a kilungtuakziate uh etteh huai mahmah hi. Tedim pau satsat mah tawh hun hong uk uh a, thugenten zong Tedim pau ngiat zang se uh hi.(Ei pau tuamtuamte zang se lo ka cihna hi). Delhi a om India gam Zomite(Delhi Zomite) bel tua cipah sam loin, i khankhiatna pau tek mah zangin, T-Tedim pau eima pau zuih ding zuun ding puah ding a ngaihsun lailaite kihi hi.
2.        Pawi nuam tak akizat theihna dingin a giakkuan bang zong kiom a, Vikaspuri Zomite in vai khempeuh saisa in koih uh a, ahunhunin nasem uh ahih manin kicinglah bangmah omsak sese lo uh hi. Buai lua in sem man lo cih zong om lo hi. Delhi Zomiten huh nuam mahmah leng zong huh kulsak selo uh a, aipeng ngaihin, i minam adingin a kipia ngiat uh hi. A vaihawm siamna uh pen etteh huai mahmah hi. Mi 300 ading ann kihuan a, mi 600 valin kikham hi. Mehtui beel khat bek mah kihuan a, kicingsak veve se uh hi.
3.        Biakna lamah BCA, ZCF Vikaspuri, Seventh Day, RC & ZCD cih bangin a om tek hang un, Khuado Pawi 2008 ciangin kibeel pawl uh a, vanzat khempeuh thawhkhawmin, pangkhawm diamdiam uh a, hong nusia khin ka Pa Khup Za Go in Minam khat Lai khat Pau khat acih pen hong phawksak mahmah a, Minam vai ahih nak leh pangkhawm diamdiam uh hi. I kilamdanna thu tawmcikte sangin i kibatna thu tampite thupi bawl zaw uh cih kimu thei hi.
4.        Khuado Pawi zat ding akikhensat ni a kipanin khangnote om khong loin, sum dong pawl, laam sin pawl leh vaisai pawl kiseh a. Thanuam takin tavuan kipia bangbang  eipeeng neih ciatna in hih Pawi nuam sak a, lawhcing sak mahmah hi. A kisam tuamtuam lukhu ding, badge ding, banner ding nampuan kawm ding etc ngaihsun uh a, akisam bangin lei akulte makaite kiangah gen loin na lei lel uh a, supna in ngaihsun lo uh hi. Makaite muan lohna hilo in mimal aangtanna hi in ka mu a, thupi kasa mahmah hi.
5. Â Â Â Â Â Â Â K-Khuado pawi kum khen pawi ci a Zolai simbu sunga kigelh mah bangin, kum khen pawi pen Zomi sinsen Delhi a mi 600 val ten i zat zihziah pen nuam lua himai. A kihel khalo te bel asumh mahmah hi mate! Kilaam ziahziah a, la zong kisa ziahziah hi. Ei pau Tedim pau in kipau ciat hi. Hall ah tutna ngahlo alang val bang kiom mawk a, minam dang hong kihel om hetlo ahih lamlah i theihsa hi a, tua ahih manin kum 2009 ciangin bel vaihawmten theih huai sa mahmah ing. Minam dang kampau dangte kihel lo in zong ei Tedim kampau teng bek Delhi-ah kihunkhop mahmah ta hi. Mi i huai sawm luatna lamah i Zomi Namnite Delhi ah kizang thei tak nawn lo a, ki-innteek thei nawn lo a, nuam nawn lo hita hi. Theihhuai sa mahmah ing. Pil hun sa mahmah ing.
6.        Ei sung puah phot ding hoih kisa ahih manin 2007 bang lo takin ei Tedim kam pau teng bek in hun a kizat pen nuam mahmah mawk hi. I laam ciangin zong nuam deuh se hi. Inn gua hah lo gam gua i hah sawm ciangin ei sung mahmah ah kitheihsiam lohna hong om thei zel hi. Tua hi a, ei sung puah phot ding leh ei pawi Khuado Pawi pen hoih taka i kep cing ding hi.
I Khuado Pawi pen kum 2009 ciangin zong kizang kik dingin ka um a, vaihawm dingte zong deihsakna ka pia hi. Tua tawh kitonin hih anuai a bang teng kei ngaihsutna kong gen nuam lai hi.
a)Â Â Â Â Â Â Â Â Nam dang pau zangte welcome khol kei phot leng. Ei sung mahmah ah thugensiam kiom a, lasa siam kiom a, ikitheih tuah loh man leh i zawn manin nam dang lak ah a dawk zolo kihi bek a hi hi
b)Â Â Â Â Â Â Â Â Vikaspuri mun lam pen kibub om zaw ahih manin hua lam mah naih leeng, a sep a bawl a vaihawm ding khempeuh amau siam pha mahmah hi. Sum tawmno cik bei a Pawi hong zosak pen Vikaspuri Zomite kipiak zohna ahih lam mangngilh loin, amau mah beel phot leng.
c)Â Â Â Â Â Â Â Â Milian milal hong pai le zong a kiu khatah na tu mai le uh, a zawng a daipaam mahmah eite lakah hong kihel uh ciangin ei mipi te lakah a maitai pha lo khong kiom pahpah se hi. Hih Kum khen pawi pen mimal kipahtawi sawmna lam saangin, i vekpi a nuam taka i zattheihna dingin vaihawm ni. Officer khat iva dinsaksak sese khong pen ahoih mahmah hangin a daipaam akisa mahmah tampite adingin nuamlo hi.
d)Â Â Â Â Â Â Â Â Laamngui kaih ciangin maik kizang hen la, i vekpi mahin laam in, la sa diamdiam leeng. Zola tampi kigelhkhia henla, siam zong sawm leng.
e)Â Â Â Â Â Â Â Â Security lam sang zong hoih deuh in kibawl hen. Mi nam dang te khong hong lut mawkmawk in i pawi khong ong et dekduk uh ciang a nuam lo thei om hi. Nitak lam hong hih ciangin tangval zukamnam zong om thei zel hi.
f)Â Â Â Â Â Â Â Â Â Solo zong kiseh hi mai hen la, Delhi Zomi te in la 3, BCA ten la 3, ZCD ten la 2, Seventh Day ten la 3, etc kigual henla, Solo lasa bekbek 3 sangin a tamzaw kizom kei leh. Lasak bekbek zong a cimtaak kiom thei hi. Minam ngaih la(Gam ngaihla) lam mah kisa pian leh mate!
g)Â Â Â Â Â Â Â Â Thugenna hun zong tam deuh hen la, tom cikcik hizaw leh.
Zomi Zogam khantohna dingin ma pangkhawm ni. JK Kam in ala phuakna ah:
Sunmangin na geel zel ing Sak le khang laitual leeng Zomite
Lungdeihin na suut zel ing Laizom ciin le tuaite tui bang gawmna ding
Phungcing nailo Zotate, Phungcing Singta laiah lungtuak thei leng cing e
Unau beelkaang kituh bang ei le ei kikhual kei leng kuan hong khual nawn ding.
Thupha ngah minam i suah theih nang, i minam i ki-it kim kul ding
Ei le ei ki-it kei leng kuan hong it ding, ei le ei kisia leng kuan hong gumh ding
Ei le ei kici ni siingta laiah zong Zota Zo vontawite
A siam ahat Zomiten i gam galdon dih ni, pattah ding pahtawi ding hi zaw sang e
Ei le ei kihuai kei leng kuan hong huai nawn ding ahiam Thupha ngah minam i hih theih na ding, I minam i thupi sak kim kul ding.
Ei le ei kipattah siam ni ei le ei tha kipia ni. Ei le ei kipahtawi siam ni.
Ei le ei Zota vontawi te….ei le ei kici ni Zota Zo vontawite……….
KHUADO PAWI DAM SAWT HEN. ZOMITE ADING KHUADO PAWI HONG PAALLUN HEN.
Fri Jan 16, 2009 9:02 am (PST)
2008 DELHI KHUA KHUADO PAWI ETKIKNA
Khuado pawi ni 13 Dec 08 in kizang thei ahih manin Pasian tungah lungdam thu ko hang. Banner tungah ZOMI KHUADO PAWI kigelh hi. A mun pen MDC Community Hall Uttam Nagar ahi hi. Vaihawm kipat tuung panin maapai mahmah in, a vaihawm hih zong nuam mahmah hi. Pawi zatna panin keima ngaihsutna hong gen ning.
1.        Vikaspuri a om Zomite(Vikaspuri Zomite) pen Zongeina ana kemcing zawte ahih manin a pau zatzia, a kihozia, a kilungtuakziate uh etteh huai mahmah hi. Tedim pau satsat mah tawh hun hong uk uh a, thugenten zong Tedim pau ngiat zang se uh hi.(Ei pau tuamtuamte zang se lo ka cihna hi). Delhi a om India gam Zomite(Delhi Zomite) bel tua cipah sam loin, i khankhiatna pau tek mah zangin, T-Tedim pau eima pau zuih ding zuun ding puah ding a ngaihsun lailaite kihi hi.
2.        Pawi nuam tak akizat theihna dingin a giakkuan bang zong kiom a, Vikaspuri Zomite in vai khempeuh saisa in koih uh a, ahunhunin nasem uh ahih manin kicinglah bangmah omsak sese lo uh hi. Buai lua in sem man lo cih zong om lo hi. Delhi Zomiten huh nuam mahmah leng zong huh kulsak selo uh a, aipeng ngaihin, i minam adingin a kipia ngiat uh hi. A vaihawm siamna uh pen etteh huai mahmah hi. Mi 300 ading ann kihuan a, mi 600 valin kikham hi. Mehtui beel khat bek mah kihuan a, kicingsak veve se uh hi.
3.        Biakna lamah BCA, ZCF Vikaspuri, Seventh Day, RC & ZCD cih bangin a om tek hang un, Khuado Pawi 2008 ciangin kibeel pawl uh a, vanzat khempeuh thawhkhawmin, pangkhawm diamdiam uh a, hong nusia khin ka Pa Khup Za Go in Minam khat Lai khat Pau khat acih pen hong phawksak mahmah a, Minam vai ahih nak leh pangkhawm diamdiam uh hi. I kilamdanna thu tawmcikte sangin i kibatna thu tampite thupi bawl zaw uh cih kimu thei hi.
4.        Khuado Pawi zat ding akikhensat ni a kipanin khangnote om khong loin, sum dong pawl, laam sin pawl leh vaisai pawl kiseh a. Thanuam takin tavuan kipia bangbang  eipeeng neih ciatna in hih Pawi nuam sak a, lawhcing sak mahmah hi. A kisam tuamtuam lukhu ding, badge ding, banner ding nampuan kawm ding etc ngaihsun uh a, akisam bangin lei akulte makaite kiangah gen loin na lei lel uh a, supna in ngaihsun lo uh hi. Makaite muan lohna hilo in mimal aangtanna hi in ka mu a, thupi kasa mahmah hi.
5. Â Â Â Â Â Â Â K-Khuado pawi kum khen pawi ci a Zolai simbu sunga kigelh mah bangin, kum khen pawi pen Zomi sinsen Delhi a mi 600 val ten i zat zihziah pen nuam lua himai. A kihel khalo te bel asumh mahmah hi mate! Kilaam ziahziah a, la zong kisa ziahziah hi. Ei pau Tedim pau in kipau ciat hi. Hall ah tutna ngahlo alang val bang kiom mawk a, minam dang hong kihel om hetlo ahih lamlah i theihsa hi a, tua ahih manin kum 2009 ciangin bel vaihawmten theih huai sa mahmah ing. Minam dang kampau dangte kihel lo in zong ei Tedim kampau teng bek Delhi-ah kihunkhop mahmah ta hi. Mi i huai sawm luatna lamah i Zomi Namnite Delhi ah kizang thei tak nawn lo a, ki-innteek thei nawn lo a, nuam nawn lo hita hi. Theihhuai sa mahmah ing. Pil hun sa mahmah ing.
6.        Ei sung puah phot ding hoih kisa ahih manin 2007 bang lo takin ei Tedim kam pau teng bek in hun a kizat pen nuam mahmah mawk hi. I laam ciangin zong nuam deuh se hi. Inn gua hah lo gam gua i hah sawm ciangin ei sung mahmah ah kitheihsiam lohna hong om thei zel hi. Tua hi a, ei sung puah phot ding leh ei pawi Khuado Pawi pen hoih taka i kep cing ding hi.
I Khuado Pawi pen kum 2009 ciangin zong kizang kik dingin ka um a, vaihawm dingte zong deihsakna ka pia hi. Tua tawh kitonin hih anuai a bang teng kei ngaihsutna kong gen nuam lai hi.
a)Â Â Â Â Â Â Â Â Nam dang pau zangte welcome khol kei phot leng. Ei sung mahmah ah thugensiam kiom a, lasa siam kiom a, ikitheih tuah loh man leh i zawn manin nam dang lak ah a dawk zolo kihi bek a hi hi
b)Â Â Â Â Â Â Â Â Vikaspuri mun lam pen kibub om zaw ahih manin hua lam mah naih leeng, a sep a bawl a vaihawm ding khempeuh amau siam pha mahmah hi. Sum tawmno cik bei a Pawi hong zosak pen Vikaspuri Zomite kipiak zohna ahih lam mangngilh loin, amau mah beel phot leng.
c)Â Â Â Â Â Â Â Â Milian milal hong pai le zong a kiu khatah na tu mai le uh, a zawng a daipaam mahmah eite lakah hong kihel uh ciangin ei mipi te lakah a maitai pha lo khong kiom pahpah se hi. Hih Kum khen pawi pen mimal kipahtawi sawmna lam saangin, i vekpi a nuam taka i zattheihna dingin vaihawm ni. Officer khat iva dinsaksak sese khong pen ahoih mahmah hangin a daipaam akisa mahmah tampite adingin nuamlo hi.
d)Â Â Â Â Â Â Â Â Laamngui kaih ciangin maik kizang hen la, i vekpi mahin laam in, la sa diamdiam leeng. Zola tampi kigelhkhia henla, siam zong sawm leng.
e)Â Â Â Â Â Â Â Â Security lam sang zong hoih deuh in kibawl hen. Mi nam dang te khong hong lut mawkmawk in i pawi khong ong et dekduk uh ciang a nuam lo thei om hi. Nitak lam hong hih ciangin tangval zukamnam zong om thei zel hi.
f)Â Â Â Â Â Â Â Â Â Solo zong kiseh hi mai hen la, Delhi Zomi te in la 3, BCA ten la 3, ZCD ten la 2, Seventh Day ten la 3, etc kigual henla, Solo lasa bekbek 3 sangin a tamzaw kizom kei leh. Lasak bekbek zong a cimtaak kiom thei hi. Minam ngaih la(Gam ngaihla) lam mah kisa pian leh mate!
g)Â Â Â Â Â Â Â Â Thugenna hun zong tam deuh hen la, tom cikcik hizaw leh.
Zomi Zogam khantohna dingin ma pangkhawm ni. JK Kam in ala phuakna ah:
Sunmangin na geel zel ing Sak le khang laitual leeng Zomite
Lungdeihin na suut zel ing Laizom ciin le tuaite tui bang gawmna ding
Phungcing nailo Zotate, Phungcing Singta laiah lungtuak thei leng cing e
Unau beelkaang kituh bang ei le ei kikhual kei leng kuan hong khual nawn ding.
Thupha ngah minam i suah theih nang, i minam i ki-it kim kul ding
Ei le ei ki-it kei leng kuan hong it ding, ei le ei kisia leng kuan hong gumh ding
Ei le ei kici ni siingta laiah zong Zota Zo vontawite
A siam ahat Zomiten i gam galdon dih ni, pattah ding pahtawi ding hi zaw sang e
Ei le ei kihuai kei leng kuan hong huai nawn ding ahiam Thupha ngah minam i hih theih na ding, I minam i thupi sak kim kul ding.
Ei le ei kipattah siam ni ei le ei tha kipia ni. Ei le ei kipahtawi siam ni.
Ei le ei Zota vontawi te….ei le ei kici ni Zota Zo vontawite……….
KHUADO PAWI DAM SAWT HEN. ZOMITE ADING KHUADO PAWI HONG PAALLUN HEN.
Zomi, Zogam leh Zomi Ngeina kep ding
Leitung gamkheempeuh ah ngeina akithupitsak zahkhat in minamkhat a akisimthei minam te ensuklehang minamkhat ahihna kitelciantak a lahtheihnading in ngeina leh Pupa leitang akisam peenpeen ahih ban ah tuabang ngeina tuamtuam tuhun ciang in miten munuam theinuam tek zong kithupisim mahmah hi.Tuamahbang in ei Zomi te sung enleng mitelak ah lahtheih, lahhuai akicing ngeina anei minamte ihihi.
Ahizong in tua ineih ingeina te ei le ei kipaksak, kithupitsakziate siamlo , athupisimlo minamte peen kuaman theikhalo, thupisalo , aliatlam, ahihnate theihpih muhpih kei leh tuaminam peen autut un amau theikhop in a otot uhhang sakol khekhap sung a ukeeng hamham banglelkha ding hi.
Tuhun ciang in ei Zomi tesung ah kikhangto mahmah ciding ihihiam niiktenpuansilh mite abang kiteeng, kisilh theita cizawding minuntaakzia muta mibang a nungtatheita ciding ihiam ahihkei leh kipil kisaimta cizawding ihihiam ingeinalam, puan, vanzat, neek leh dawn, omdan khawldan, zin le leengdozia, niikteen puansilhzia, khat le khat kihozia te zumhuai kuul asalo akinngiatlo, ngaihsut a aneikhalo ki-omta ahihman in ZOMI ihihna hogntheikhalo , hongtello , hongtheilo mitamtektek ahihman in minam vaai ah Zomite akiamsuk in kaki ngaih sun hi.
ikiim ipaam isanggamte enleeng minam vaai cihzong hituankhollo adiak in Karen te bang avaak suk avaaktohna ah, kihopna nangawn ah iminampuan uh silh uh-a mi atawh zong kibanglo zong tuhun vaaikhollo zongzumhuaipian mai napin atawpna ah minamdangten lamdangsa munuam silhnuam ahihman un hihbanghiam ci in dong in thei uhhi.Tua mahbang in aleitang uh ading nuntaakna luangtampi pia in apu apa u leitang thupisak uh ahiman in leitang kip nei uhhi. khat leh khat akimuh uhciang angeina annte uh kihuan in gneina neel lehdawnte kihuan uh-a minamdangte tawh akithuah uhciang zong angeina ann te uh ciamsak neesak in taangkokhia uhhi. Tua ahihman in miten amaute theikha in tuhun ngaihsutna leh nuntaakziatwah akilam dan hang minam vaai ah akhangto mahmah te hongsuak uhhi.
Isanggam pawite enleuleu leeng Karentesang suuk zaw uhhi. minampuan mikhat in atawmpeen khat neihloh phamawh in tuat uh-a angeina uh ahi neek leh dawnte thupisak uhhi. Khalkha khuapi bang ah minam puankhuina bekbek in mikhat haumahmahta cihthu kaza hi. Malaysia RM400 bangmansak uh-a $200 bang mansak uh ahihman in deihtektek uh in thupisim tektek uhhi. Leitang tawh kisai in pupaleitang thupisak uh-a Khalkha khua ah innmun tamman kidem in gamdangpaiten leiziahziah in innmun man khanpi in khang in aleitang uh amannei hongsuakpah hi.Tanlaai aipu ipa te puankhuiziate tuhun tawh kituaksalo etlawm salo uh ahihman tuhun tawh kituak in khui in aetlawmding zeem uh-a anam mangsaklo uhhi.A omna peuh uh-ah kohol vaaimimcim sai bawl uh-a kaalkhat khatvei aneek kei uhleh alung uh kimlo in Chin ngeina ann kicihsak liang hi. Milah ah akimuh uhciang innuamtutam kisa uh-a kinuihsan vivial uh in khat le khat tongdam kiluan in khanglui nuntaakziate kikum in gualnuam
uhhi.
Tui kihello Zomi hinapihang in itu itate Zomi , Zopau ,Zopuan,Zogam atheikhalo amanglam in zong amankhalo ki om litlit ta hi. Minamdang te tawh akikim, akhangto in kingaihsun in minamdang te puansilh ihihman in ilu leh itaw kitello lel a aban khepthum bang khep kuul in bombite atan nading zong ibuai mahmah leh hi. pawlkhat te bang agawlaan alu siincip in ameltel hak mahmah liang hi. Khangto kisamahmah in iki enkaaikaai a i Zopuan koihna theikhalo zel in milak ah kihel in Zomi hing kici kankan sam in ikampau itaksa in azuikha kei zawzen hi. ataktak in minamvaai ah akhangtolo inahigige a iminam meitawh ahaltumtum isuakkha zel hi.
Neek leh dawntawh kisai in minamdangte ann neekte nethiengaplo , limzong satumteenglo in kikhangtosak in ilei a ingeina ann neekte huannuam nawnlo , kimangngilh bawl ineu muhnuam laaidep hi. Khat le khat ikimuh ciang Zomi ihihna kithei lingleng napi hang in mitelaak akimaaizumpih ngamlo bang in paunamdangte zangkawmsa in iki muhkheem mawhbawl see hi. Zomi ihihlam kitel gige napi khat leh khat hamsatna bang nanei hiam namin banghiam kicih ding tangsik in kiliansak kithupi khualsak in I ZOmi pihte maai ah midangkhat huhding ilawp zaw see a Zomikhat tung ah sumneilo in minadangte ahuhzo peen pang in Thang Ho leh Lian Do te imangngilh kha zawaeen hi.
Biakna lam ah hatmahmah in pau namdangte pau in leitung bup ading thungen i innkuansung i ZOmi,Zogam ikhengkha zawzen hi. Latuamtuam sasiam in lamtuamtuam in ilam a I Zola , Zolam te itheivet kei see hi.Biakna sung ah tumging tuamtuam khuangte zang napi hang in Zomi ngeina misics daaktaal, zaamte dawitawh kipawlbang in tuat in ilipkhat se hi. A taktak in akhangto kihihetlo in i Zomi nam akih, alau, alipkhat isuak a minam vaai ah akiamsuksuk isuak hi.
Hih Zomi sung a akilehbulh a izat tuamtuam te hang in iminam ngeina ado alangpan isuak kha hi. Hih te kheempeuh kipuahpha in tha isan ilaak phat mahmah kei aleh itu ita te khang ah minamsang suakding uh-a va aak utong kineih bang in tuailaai te nu leh pa tung ah hongkhasia in iminam sung ah kahna, guallelhna, thaneemna , salsuahna hogntungding a ikibselphst nophang ahilh theiding alamlakding kiomlo ding ahihman in Zomi akua maciat in tu in ngaihsunpha in Zomi pahtawidan lapsan dan hanciam ciat ni.
Iminam hoihnading khantohnading kiamsuknading mimalkim tung ah leiba om hi.
Zomipau tawh lasak, thugen, zawthugeendan, behsung phungsung kivaanzia, kahzia, nuihzia, kitot kiko zia,kihehnepzia, omkhawlzia mah nuam kasa peen hi. Banghang hiam cih leh ZOMI ka hihi. Mangnuih bang hamsa mahma leh kilawm kasa hi.
Zomi Sung ah ,
Thang Khawm PauZOMI
USA
Ahizong in tua ineih ingeina te ei le ei kipaksak, kithupitsakziate siamlo , athupisimlo minamte peen kuaman theikhalo, thupisalo , aliatlam, ahihnate theihpih muhpih kei leh tuaminam peen autut un amau theikhop in a otot uhhang sakol khekhap sung a ukeeng hamham banglelkha ding hi.
Tuhun ciang in ei Zomi tesung ah kikhangto mahmah ciding ihihiam niiktenpuansilh mite abang kiteeng, kisilh theita cizawding minuntaakzia muta mibang a nungtatheita ciding ihiam ahihkei leh kipil kisaimta cizawding ihihiam ingeinalam, puan, vanzat, neek leh dawn, omdan khawldan, zin le leengdozia, niikteen puansilhzia, khat le khat kihozia te zumhuai kuul asalo akinngiatlo, ngaihsut a aneikhalo ki-omta ahihman in ZOMI ihihna hogntheikhalo , hongtello , hongtheilo mitamtektek ahihman in minam vaai ah Zomite akiamsuk in kaki ngaih sun hi.
ikiim ipaam isanggamte enleeng minam vaai cihzong hituankhollo adiak in Karen te bang avaak suk avaaktohna ah, kihopna nangawn ah iminampuan uh silh uh-a mi atawh zong kibanglo zong tuhun vaaikhollo zongzumhuaipian mai napin atawpna ah minamdangten lamdangsa munuam silhnuam ahihman un hihbanghiam ci in dong in thei uhhi.Tua mahbang in aleitang uh ading nuntaakna luangtampi pia in apu apa u leitang thupisak uh ahiman in leitang kip nei uhhi. khat leh khat akimuh uhciang angeina annte uh kihuan in gneina neel lehdawnte kihuan uh-a minamdangte tawh akithuah uhciang zong angeina ann te uh ciamsak neesak in taangkokhia uhhi. Tua ahihman in miten amaute theikha in tuhun ngaihsutna leh nuntaakziatwah akilam dan hang minam vaai ah akhangto mahmah te hongsuak uhhi.
Isanggam pawite enleuleu leeng Karentesang suuk zaw uhhi. minampuan mikhat in atawmpeen khat neihloh phamawh in tuat uh-a angeina uh ahi neek leh dawnte thupisak uhhi. Khalkha khuapi bang ah minam puankhuina bekbek in mikhat haumahmahta cihthu kaza hi. Malaysia RM400 bangmansak uh-a $200 bang mansak uh ahihman in deihtektek uh in thupisim tektek uhhi. Leitang tawh kisai in pupaleitang thupisak uh-a Khalkha khua ah innmun tamman kidem in gamdangpaiten leiziahziah in innmun man khanpi in khang in aleitang uh amannei hongsuakpah hi.Tanlaai aipu ipa te puankhuiziate tuhun tawh kituaksalo etlawm salo uh ahihman tuhun tawh kituak in khui in aetlawmding zeem uh-a anam mangsaklo uhhi.A omna peuh uh-ah kohol vaaimimcim sai bawl uh-a kaalkhat khatvei aneek kei uhleh alung uh kimlo in Chin ngeina ann kicihsak liang hi. Milah ah akimuh uhciang innuamtutam kisa uh-a kinuihsan vivial uh in khat le khat tongdam kiluan in khanglui nuntaakziate kikum in gualnuam
uhhi.
Tui kihello Zomi hinapihang in itu itate Zomi , Zopau ,Zopuan,Zogam atheikhalo amanglam in zong amankhalo ki om litlit ta hi. Minamdang te tawh akikim, akhangto in kingaihsun in minamdang te puansilh ihihman in ilu leh itaw kitello lel a aban khepthum bang khep kuul in bombite atan nading zong ibuai mahmah leh hi. pawlkhat te bang agawlaan alu siincip in ameltel hak mahmah liang hi. Khangto kisamahmah in iki enkaaikaai a i Zopuan koihna theikhalo zel in milak ah kihel in Zomi hing kici kankan sam in ikampau itaksa in azuikha kei zawzen hi. ataktak in minamvaai ah akhangtolo inahigige a iminam meitawh ahaltumtum isuakkha zel hi.
Neek leh dawntawh kisai in minamdangte ann neekte nethiengaplo , limzong satumteenglo in kikhangtosak in ilei a ingeina ann neekte huannuam nawnlo , kimangngilh bawl ineu muhnuam laaidep hi. Khat le khat ikimuh ciang Zomi ihihna kithei lingleng napi hang in mitelaak akimaaizumpih ngamlo bang in paunamdangte zangkawmsa in iki muhkheem mawhbawl see hi. Zomi ihihlam kitel gige napi khat leh khat hamsatna bang nanei hiam namin banghiam kicih ding tangsik in kiliansak kithupi khualsak in I ZOmi pihte maai ah midangkhat huhding ilawp zaw see a Zomikhat tung ah sumneilo in minadangte ahuhzo peen pang in Thang Ho leh Lian Do te imangngilh kha zawaeen hi.
Biakna lam ah hatmahmah in pau namdangte pau in leitung bup ading thungen i innkuansung i ZOmi,Zogam ikhengkha zawzen hi. Latuamtuam sasiam in lamtuamtuam in ilam a I Zola , Zolam te itheivet kei see hi.Biakna sung ah tumging tuamtuam khuangte zang napi hang in Zomi ngeina misics daaktaal, zaamte dawitawh kipawlbang in tuat in ilipkhat se hi. A taktak in akhangto kihihetlo in i Zomi nam akih, alau, alipkhat isuak a minam vaai ah akiamsuksuk isuak hi.
Hih Zomi sung a akilehbulh a izat tuamtuam te hang in iminam ngeina ado alangpan isuak kha hi. Hih te kheempeuh kipuahpha in tha isan ilaak phat mahmah kei aleh itu ita te khang ah minamsang suakding uh-a va aak utong kineih bang in tuailaai te nu leh pa tung ah hongkhasia in iminam sung ah kahna, guallelhna, thaneemna , salsuahna hogntungding a ikibselphst nophang ahilh theiding alamlakding kiomlo ding ahihman in Zomi akua maciat in tu in ngaihsunpha in Zomi pahtawidan lapsan dan hanciam ciat ni.
Iminam hoihnading khantohnading kiamsuknading mimalkim tung ah leiba om hi.
Zomipau tawh lasak, thugen, zawthugeendan, behsung phungsung kivaanzia, kahzia, nuihzia, kitot kiko zia,kihehnepzia, omkhawlzia mah nuam kasa peen hi. Banghang hiam cih leh ZOMI ka hihi. Mangnuih bang hamsa mahma leh kilawm kasa hi.
Zomi Sung ah ,
Thang Khawm PauZOMI
USA
Subscribe to:
Posts (Atom)