Friday, September 3, 2010

Khampat pen Kuki-te phuak hi

Keima ciamtehna ciangciag kong hawm nuam hi. Hih thu KHAMPAT tawh kisai-in ngaihsutna tampi om a, gen dan zong kibang kim loin, Luseite in hi bang min hong puakna uh pen MNF-te hong khan ciangin Kawlgam sungah a om zomite tawh ki0pawl khopna ding leh i lei takpi hi cih ciamtehna dingin hong pankhia henhan uh a, tua pan in amaute aa tawh a kibang hong suak hi. Hih a min "KHAMPAT" cih pen a mun leh a gam sung a tengte ahi Kawlte ciamtehna ah: "Khongsai" ci uh hi. Tua ciangin MNF-te hong khan lai takin Khampat khua pam Kanaan khua pan nitumna lam mual sang viuviau khat om hi. Tua sungah suang khat phum uh a, tua suang pen Luseite in ka phum uh hu ci-in, genuh a,a suang pen Thahdo lait a kigelh ahih manin, tua suang pen kum 6 khit khong ciangin a omna kithei nawn lo a, a kemte na ngawn in thei nawn kei ung ci hi. ZOMI te in min i phuak ciangin a mun leh a gam zui in khua mim kipohuak a hihna tawh kizui-in hih "KHAMPAT"
cih Thahdote phuak hi ding hi ci-in kikip sak thei hi. Tua banah tua Bungpi zong Kawlte genna ah tua lai ah a tengte suan hi ci-in na ciamte uh a, tuabangi a hih leh Thahdote suan mah hi kha thei pen dingin ki-um mawh hi.

Tu lai takin Yajachu (Bubglung)khua a kici Kawlte tangkhua khat pen Shan mite teng masa uh a, Meite in na la suk uh hi.. Tua te khut sung pan in Kawlte in la uh a, tua Kawlte leh i pu pa te na kido uh h. I pu leh pate in na sim uh a, a kulh sung a luh ma un, a kulh kong gei-ah leithukpi in to suk uh, a mi thahte uh a lu pen ciah pih uh a, a luang pen tua mun ah phum hi. Tua aphumna tung lian ah Bungkung khat phuh nelh uh a, mtua pen tu dong om lai in. Nu pi leh pate u ham zawte in tu odng mah gen thei lai uh. Hih Bunbglung pen Khampat pan in 18 Miles gam ah om in, Khampat pan in Kawlpi ahi hi. Ahih hangin Kawlpi leh Tamu kizopna lamipin tawn kha lo hi. Bunglung khua pan nisuahna lam 5 Miles gamla ah a om Khongtha khua khat om hi. Khongtha pan in Bunglung ah kipai in tua pan in Dimzang ah Tinzang lam cih bangah lamipi kinei hi.

Tua banah ka theih nop thu khat in, Lamka panin Kalzang khua paina lampi mun kaht ah Ngalngam khekhap om cih kaht kigen a, tua pen a om takpi ahih leh a man khong leh a oman mun lian khong hong vaihawm sak thei lecin. ka lungdam mahmah ding hi.

Sia Khen
Kawlpi

Sunday, August 1, 2010

Cikha kum 50 phazo hi

Cikha pen Tuivai lui leh Cikha lui kituntuahna mun zang teng hi-a, Tuivai
> lui gal ah Khuadam zang leh Kansau zang omin Cikha lui khanglam Tuivai lui
> tawh kikalah Mauvom zang om hi.
>
>
> Mauvom zang lamah Mikangte in Vanlengtual khat to uh aa galpi nihna hun
> sungin vanleng tu zelzel hi. Cikha zang lam teng ah kumpi te camp (giah
> phual) tuamtuam sat uha, Khuaivum gam sunga taak sing haam teng phukin set
> singatna tawh at ziahziah uh hi. Singat sate India gam lamah zuak to hi.
> Set singat sate zan ciangin meivakin zang uha amau omna teng mei tang
> zihziah hi.
>
>
> 1943 kum Japan ten hong sim toh uh ciangin Cikhacamp a om khempeuh zong a
> mawtaw te uh nusia in India gam ah tai to uh hi. 1945 kum galpi nihna hong
> ven ciangin, Cikha zang lam hong paipai uh ciang in zang lo khawh ding hong
> lung lutin Pu Cin Za Thawng makai in a maakte Pu Gin Suan leh Pu Gin Zam te
> tawh zang lo khawh ding hong kipan uh hi. Mauvom khua pan tai 5 tai 6 bang
> gamla a vaikuanna haksa lua ahih manin buk lamin hong teeng uh hi.
>
>
> Tua banga a ten hun sungun Khuaivum khua hausaten nawngkai sak den a hih
> manin, Cikha pen khua kip khat a suah theih nadingin 1956 kum ciangin Tedim
> a om a naupa Pu Tuan Khaw Kham (assistant public relation officer - APRO)
> panpihna tawh Tedim vuandok zum ah ngetna lai khia uh hi.
>
>
> Khua kip suah nading ngetna lai khia cih thu a ki zak ciangin a gam nei
> Khuaivum khua hausate in kankuatna lai 1957 kum ciangin Tedim Vuandok zum
> mah ah na khia uh hi. 1958 kum ciangin khua kip piak tham maw piak tham lo
> cih thukan mi pawl khat hong pai uh hi.
>
> Tua kum mahin palik hong kikoih ding cih thu om a hih manin, palikte hong
> om theih nading inn lam dingin hong kisawla, Cikha, Kansau, Khuaivum khua te
> pan kihuan hi.
>
>
> Khua kip suah theih nading inn phazah zong kicinga, palikte om nading innte
> zong kizo ta hi. Tua hi a 1959 kum kipat lamin khuakip ngahna laipi tawh Pu
> Cin Za Thawng Tedim pan Cikha hong ciah hi. Tua hunin Cikha khua pen
> Khuaivum khua pai tohna taak mual dung nuai ah kitenga inn 20 khawng tawh a
> dim hi pah hi.
>
>
> Kumpi in khua khantoh nading a tuamtuam hong vaihawm saka, khuata zato,
> kumpi tan 7 sang, ATO-Myo-UK, kumpi vanzuakna, lo kho zum cihte zong hong
> koih sak pah hi. Ahi zong in Pu Cin Za Thawng pen khua kip a ngah nading
> gimna tawlna tampi a thuak khit zawh 1964 kum November ni 4 ni-in a it a
> ngaih a zi a ta, a u a nau, a khua a tui nusia-in hong sihsan ta hi.
>
> Cikha khua tuahna:
>
>
> ATO Kham Khan Pau a om lai in Mauvom gam taangpi a kici kuama teen lohna
> ngalbulo hompi lakah ATO zum, a inn, laiat pa inn leh peon pa inn kilam
> hi. 1969 kum ciangin ATO Kham Khan Pau te Kaptel transfer in ATO Thawng
> Cin Suan hong tung to hi.
>
>
> Cikha ATO zum leh innte, Pa Cin Khaw Zam, Pa Thang Khan Dal, Sia Langh Sawm
> Mang te kikumin Cikha khua lui teng Cikha sanginn leh tualpi gei Tedim leh
> Imphal lam dung ah tuah dingin ni khat, ATO Thawng Cin Suan leh police
> station officer Kham Khan Dal te ki hopiha, hong thukimpih uh a hih manin
> 1970 kim sungin inn 10 kituah pah in, a kumkumin inn tampi kituahtuah hi.
>
>
> Ni khat, Pu Cin Za Thawng tawh khua sat khawm Pu Gin Suan in, nang, Langh
> Sawm Mang ka khuasatna ah bang hong zong na hiam, na khua Kaptel ah ciah suk
> mengmeng in ci'n ong tawng ngei hi.
>
>
> Tua hun pan kipan Cikha khua zong khang to mahmah a, tan sawm sang zong om
> ta, lupna 16 zato, sikkhau zum, phone, khuaphia mei cihte zong om ta hi.
>
> Khuasatpa khangthu a tom; Mauvom khua Pu Hau Tuan in tapa 4 a neih sung pan
> a nautum pen Pu Lal Khan Thang hi a, Pi Dim Khaw Niang tawh tapa 7 a neih sa
> sung pan Pu Cin Za Thawng a u pen a hihi. Amau unau sung pan a neu pen
> nihna Pu Tuan Khaw Kham bek mah nungta lai-a kum 85 pha ta hi.
>

Kum thak ah Zomi thak

Posted by: "Hau Za Cin" suante2002@yahoo.com suante2002
Sat Jan 10, 2009 12:48 am (PST)


Kum thak ah Zomi thak:


Zomi kumkhen pawi Khuado 2008 i zat khit pek ciangin mikang kum thak hong tung a tua mah leitungbup in kum thak, hun thak simna in kilimzat pen hileh kilawm hi. Zomi kum thak hi in, mikang kum thak hita leh tu kum pen Zomi khempeuh adingin HUN THAK khat ah kilutto, HUN THAK khat kiphu, HUN THAK khat kinawk kha hilo hiam ka ci hi.

Tua HUN THAK i lut laitak pen Pu Hang Khan Lian in "salu hawm kituh" ciin hong gen a, mipi lungsim hong zo mahmah hi. America te in 'Khapi tungah kah mah ung' a cih ngam nawnloh mah bangin, Zomi sungah zong 'ka sa lu suan pen kei mat teekteek hi' a ci ngam nawnlo ki-om ta ding hi. Hih HUN THAK i lut in mikang kumpi in Zogam leh Zomi lungsim nusia khin pekpek a, 'vom ka cih leh vom, kang ka cih leh kang' ci-a zawhthawhthu tawh hihgawp hun leh kihai khem gawpgawp hun kipelta; thudik, thumaan, a taktak bek kideihta; a diklo, a maanlo kinawlkhinta. Khuavak sunga nungta in thu dik gum in kalsuan kipanta hi. Tua bang HUN THAK ah i lut pen kumlui pan kum thak 2009 sungah i lut sangin a manpha zaw ZOMI KUM THAK hilo hiam ka ci hi.

A ni, a kha sangin tua HUN THAK sungah i lut pen Zomi khempeuh adingin manpha zaw thamtham hi.

Mi sa mat khat peuh ah hanla sa, thau lawn a eima kongbiang tungah a lu hawm suan viauvuau hunin hong kheng taktakta cihna hi. Tua bang maimai a zawhthawhbawl theih hi nawnlo hi -- Zomi te. Move on Zomi... Saipi pai in pai in...

Guai, tua bang ahih leh hih HUN THAK sungah leitung mipil, minam khangto leh civilised, cultured te nuntak bangin Zomi a kinungta ding hita cihna hilo hiam? Tua ahih mawk leh mipil masa te nuntak dan bangci hiam? Minam khangto i cihte nuntakzia bangci hiam? Ngaihsut dan, gamtat dan, sep dan, bawl dan, kampau dan, lasak dan leh biak dan, ngeina leh innsung khuasung kivaipuakzia dongin a thak i top, a hoih lama i kihei, i kipuah semsem kisam lai lo diam?

Ka upmawh mawkmawk ah, tu laitak Zomi sungah makai sem pawlkhat lungsim pen mikang kumpi ong omlai lungsim kipua ahi tam ka ci hi. Mikanggam pan Kumpinu vaihawmna a om laiin a vaihawmte peuhmah khial cih om ngeilo, diklo cih om ngeilo, thumanlo cih om ngeilo; tua bang hi kha ta leh tungsiahte in gum in a diklohna, a maanlohna gum in kimaisak a, a mawhlozaw pa mawhsak hi tawntung hi. Tua bang "hun" sungah Zomi leh Zogam sawtpi na kidiah ahih manin tuni tan in tua tui niin ah a kidiah i puansilhte keu zo nailo a, Ni tang Kha tang kisam lai hi. Tua bang tui niin in i Zogam a kawtsak leh a pho keu ding Zomi hilo ding hiam? Tuma, tuhun, mailam ah zong!

Tua man in 'vai' hawmlo a, 'vai' na buplak leh hih Zomi HUN THAK ah hihkhial ding hiteh. Vaihawm dinga hong kitel makai na hih leh 'vai' na buplak loh a, na hawm diamdiam ding thupi mahmah ding hi. Kei a bu, kei a uk, kei a lu, kei a thunei pen na cih khak leh hih HUN THAK ah mite nuihsan na hi ding hi. Kei a thunei pen, no ka nungzui cih hun in Zomi leh Zogam nusia ta a, THUDIK THUMAN bek mah thunei pen, a lian pen hun hita hi.

Tua ahih manin TO leh SAL bek om banga na lungsim ah ngaihsutna na neih den pen na khek hong kisam ding a, mi khempeuh liangko kikim hi cih na zat theih, na nuntakpih hong kisamta hi. Na na' hong seppih peuh 'hong mai et hi' ci nawn ken la, na kamsawl theih khempeuh 'ka thu thu a gamta ka sal, ka sila hi' ciin ngaihsun nawn ken. Mihing khat na hihna tawh huhtuak, panpih tuak hongsa ahih manin hong huh, hong panpih, hong seppih hilel a, TO KAI hi lo hi. [Hih TO leh SAL lungsim i neih luatna pen Zomi sang milip tamzaw minam dang lakah i teen pan ki lak (copy, adopt) hi dingin um mawh ing. Zomi sungah tua bang lungsim a kipat ding um kei mawk ing... more research needed].

Tua ahih leh 'makai' pen mikang kama 'leader' i cih hi a, thuzeek, thukhen (executive) hilo ding hi. Vai tuamtuam i neihte a hawm dingpa cihna hi lel hi. BU lungsim lakah kidiah kha i hiam BU kisa kha den hizaw hi hang. Tua bang hunlui pan tu in HUN THAK ah lutta i hih manin 'a khangto minam' hilo i hi hiam, ka ci hi.

Tua ahih leh thudik, thumaan i gen ding, i gup ding hun hong tung a, ka beh, ka phung, ka innkuan, ka pawlpi, ka khua, etc... cih banga lungsim toi neih hun kikhengta cihna hi. Ka nu ka pa in mikang kumpi - ngapik masala namsia na lim diik lua mahmah ahih manin kei zong BU za hong kipia ahih ciang tawmkhat ka BU hihna ka zat kisam veh aw.... cihte pawl HUN THAK ah kideih nawnlo hi. Ka sung ka makte BU sem ahih ciang ka ut ka dah ci leng kua mah in hong nial ngamlo ding hi cihte pawl zong kizang thei nawn hiaulo hi.

Zomi bup lak ah a tamzaw pilna sang a kikah hiam ka thei kei a, ahi zongin THUDIK leh ZUAU a khentel thei honpi khat ki-omta hi cih hih HUN THAK i lut laitakin kitel sitset hi. Hun lui ah zong THUDIK leh ZUAU a khentel sitset mi om tham dingin ka um hi. A om leh bang hanga mipite hong hilhlo uh hi ding hiam....???? Dotna tulsawm ka dong nuam hi...

HUN THAK sungah i lut laitak in ei sanga pilzaw, hauzaw, melhoihzaw, lawm leh gual huaizaw leh thu khat peuhah ei sanga kivazaw hong om ding hi (hun lui ah zong a omsa hi). Tua banga ei sanga kivazaw khatpeuh a om ciangin ei hong el, ei hong nuaisiah sawm leh ei hong SAL bawl ding hipah tuanlo uh hi (kei ngaihsutna hi). Unau laigui zom khat zong kivakna lam kibanglo hi. I phak lohte etteh in ei leltak makaih kisamte makaih in domsang leng i vekpi in minam khangto i suak ding hi a, ni khat ni ciangin a vang uh i tangh kha veve ding hi. Saipi zong amah bek lianlo hi, kici hiven.

Kum Thak, Zomi HUN THAK sungah MI THAK -- a pil, a hau, a lian, a khangto, mite a huh a panpih, thudik thuman a gen a gum, mite laamsangin a pahtawi, thuhoih thupha a puak.... hi dingin Topa in hong makaih hen.

Kum Thak Thupha!


Hau Za Cin

Zo Lai siangtho Gold Colour ki ngah thei!?

Posted by: "Khoi Lam" khoithang@gmail.com
Fri Jan 9, 2009 6:45 am (PST)

(1) Tedim Lai Siangtho Gold Colour tawh a kibawl om ngei nai lo hi.
(2) Full-life Study Bible pen Gold Colour tawh kibawl mah hi. Ahih hangin a
deih kicing zo lo dan hi in teh. Yangon ah zong hong tung suk lo hi.
Mailam ah Lai Siangtho format a tuamtuam, a hoihdan zong a tuamtuam tawh
deih zahzah i neih theih nadingin thungetna tawh hong huh ciat ta un.

NB:Adiakin ei Chin, Kuki, Lushei kici minamte sungah 'min' zanga kideidanna pen i sungthu taktak i theihloh man, lungsim zai taka et ding i utloh hang hi ka ci hi. Minam leh gam khat a i om/bit ut leh laigelh leh kamkupna khatpeuh a neiten a lianzaw, a zaizaw leh a thukzaw a laigelh in kamkup ikisin ding zong hong kisam semsem dingin ka ngaihsun hi.

Awlmawhna tawh,

Suan
============
Dr H Kham Khan Suan

2008 DELHI KHUA KHUADO PAWI ETKIKNA

Khuado pawi ni 13 Dec 08 in kizang thei ahih manin Pasian tungah lungdam thu ko hang. Banner tungah ZOMI KHUADO PAWI kigelh hi. A mun pen MDC Community Hall Uttam Nagar ahi hi. Vaihawm kipat tuung panin maapai mahmah in, a vaihawm hih zong nuam mahmah hi. Pawi zatna panin keima ngaihsutna hong gen ning.

1. Vikaspuri a om Zomite(Vikaspuri Zomite) pen Zongeina ana kemcing zawte ahih manin a pau zatzia, a kihozia, a kilungtuakziate uh etteh huai mahmah hi. Tedim pau satsat mah tawh hun hong uk uh a, thugenten zong Tedim pau ngiat zang se uh hi.(Ei pau tuamtuamte zang se lo ka cihna hi). Delhi a om India gam Zomite(Delhi Zomite) bel tua cipah sam loin, i khankhiatna pau tek mah zangin, T-Tedim pau eima pau zuih ding zuun ding puah ding a ngaihsun lailaite kihi hi.

2. Pawi nuam tak akizat theihna dingin a giakkuan bang zong kiom a, Vikaspuri Zomite in vai khempeuh saisa in koih uh a, ahunhunin nasem uh ahih manin kicinglah bangmah omsak sese lo uh hi. Buai lua in sem man lo cih zong om lo hi. Delhi Zomiten huh nuam mahmah leng zong huh kulsak selo uh a, aipeng ngaihin, i minam adingin a kipia ngiat uh hi. A vaihawm siamna uh pen etteh huai mahmah hi. Mi 300 ading ann kihuan a, mi 600 valin kikham hi. Mehtui beel khat bek mah kihuan a, kicingsak veve se uh hi.

3. Biakna lamah BCA, ZCF Vikaspuri, Seventh Day, RC & ZCD cih bangin a om tek hang un, Khuado Pawi 2008 ciangin kibeel pawl uh a, vanzat khempeuh thawhkhawmin, pangkhawm diamdiam uh a, hong nusia khin ka Pa Khup Za Go in Minam khat Lai khat Pau khat acih pen hong phawksak mahmah a, Minam vai ahih nak leh pangkhawm diamdiam uh hi. I kilamdanna thu tawmcikte sangin i kibatna thu tampite thupi bawl zaw uh cih kimu thei hi.

4. Khuado Pawi zat ding akikhensat ni a kipanin khangnote om khong loin, sum dong pawl, laam sin pawl leh vaisai pawl kiseh a. Thanuam takin tavuan kipia bangbang eipeeng neih ciatna in hih Pawi nuam sak a, lawhcing sak mahmah hi. A kisam tuamtuam lukhu ding, badge ding, banner ding nampuan kawm ding etc ngaihsun uh a, akisam bangin lei akulte makaite kiangah gen loin na lei lel uh a, supna in ngaihsun lo uh hi. Makaite muan lohna hilo in mimal aangtanna hi in ka mu a, thupi kasa mahmah hi.

5. K-Khuado pawi kum khen pawi ci a Zolai simbu sunga kigelh mah bangin, kum khen pawi pen Zomi sinsen Delhi a mi 600 val ten i zat zihziah pen nuam lua himai. A kihel khalo te bel asumh mahmah hi mate! Kilaam ziahziah a, la zong kisa ziahziah hi. Ei pau Tedim pau in kipau ciat hi. Hall ah tutna ngahlo alang val bang kiom mawk a, minam dang hong kihel om hetlo ahih lamlah i theihsa hi a, tua ahih manin kum 2009 ciangin bel vaihawmten theih huai sa mahmah ing. Minam dang kampau dangte kihel lo in zong ei Tedim kampau teng bek Delhi-ah kihunkhop mahmah ta hi. Mi i huai sawm luatna lamah i Zomi Namnite Delhi ah kizang thei tak nawn lo a, ki-innteek thei nawn lo a, nuam nawn lo hita hi. Theihhuai sa mahmah ing. Pil hun sa mahmah ing.

6. Ei sung puah phot ding hoih kisa ahih manin 2007 bang lo takin ei Tedim kam pau teng bek in hun a kizat pen nuam mahmah mawk hi. I laam ciangin zong nuam deuh se hi. Inn gua hah lo gam gua i hah sawm ciangin ei sung mahmah ah kitheihsiam lohna hong om thei zel hi. Tua hi a, ei sung puah phot ding leh ei pawi Khuado Pawi pen hoih taka i kep cing ding hi.

I Khuado Pawi pen kum 2009 ciangin zong kizang kik dingin ka um a, vaihawm dingte zong deihsakna ka pia hi. Tua tawh kitonin hih anuai a bang teng kei ngaihsutna kong gen nuam lai hi.

a) Nam dang pau zangte welcome khol kei phot leng. Ei sung mahmah ah thugensiam kiom a, lasa siam kiom a, ikitheih tuah loh man leh i zawn manin nam dang lak ah a dawk zolo kihi bek a hi hi

b) Vikaspuri mun lam pen kibub om zaw ahih manin hua lam mah naih leeng, a sep a bawl a vaihawm ding khempeuh amau siam pha mahmah hi. Sum tawmno cik bei a Pawi hong zosak pen Vikaspuri Zomite kipiak zohna ahih lam mangngilh loin, amau mah beel phot leng.

c) Milian milal hong pai le zong a kiu khatah na tu mai le uh, a zawng a daipaam mahmah eite lakah hong kihel uh ciangin ei mipi te lakah a maitai pha lo khong kiom pahpah se hi. Hih Kum khen pawi pen mimal kipahtawi sawmna lam saangin, i vekpi a nuam taka i zattheihna dingin vaihawm ni. Officer khat iva dinsaksak sese khong pen ahoih mahmah hangin a daipaam akisa mahmah tampite adingin nuamlo hi..
d) Laamngui kaih ciangin maik kizang hen la, i vekpi mahin laam in, la sa diamdiam leeng. Zola tampi kigelhkhia henla, siam zong sawm leng.

e) Security lam sang zong hoih deuh in kibawl hen. Mi nam dang te khong hong lut mawkmawk in i pawi khong ong et dekduk uh ciang a nuam lo thei om hi. Nitak lam hong hih ciangin tangval zukamnam zong om thei zel hi.

f) Solo zong kiseh hi mai hen la, Delhi Zomi te in la 3, BCA ten la 3, ZCD ten la 2, Seventh Day ten la 3, etc kigual henla, Solo lasa bekbek 3 sangin a tamzaw kizom kei leh. Lasak bekbek zong a cimtaak kiom thei hi. Minam ngaih la(Gam ngaihla) lam mah kisa pian leh mate!

g) Thugenna hun zong tam deuh hen la, tom cikcik hizaw leh.
Zomi Zogam khantohna dingin ma pangkhawm ni. JK Kam in ala phuakna ah:
Sunmangin na geel zel ing Sak le khang laitual leeng Zomite
Lungdeihin na suut zel ing Laizom ciin le tuaite tui bang gawmna ding
Phungcing nailo Zotate, Phungcing Singta laiah lungtuak thei leng cing e
Unau beelkaang kituh bang ei le ei kikhual kei leng kuan hong khual nawn ding hiam ci kawmkawmin Kumkik Khuado anop ding zia ngaihsunin ka lum pah hi.....

Sunday, June 13, 2010

Zomi Innkuan (Singapore): Nasep kihawmna

Zomi u leh nau,

Dec 28, 2008, Nipini in Zomi Innkuan (Singapore) kumkhat sung nasepnate
kihial bawl in, 2009 kum ading nasep mabante leh asem khiading makaite
ki-apna zong kinei thei pah ahihman in kum khat tawntung ong kalsuanpih
Topa min ihphat hi.
Kumcin Khawmpi ah 2008 sung nasep sa te etkikna leh 2009 sung nasep ding
maban tampi mah sepkhiat ding khensatna kinei aa, mihing in agel si-in
ataangtung sakding Topa ahihi.
2009 sung sepding athupi zawdeuh pawlkhat kong pulaak nuamhi. ZIS pen
minam leh Topa ading nasepna ah thatawh kituaklo zah in ahuaiham
kipawlna ahihi. Hihtawh kizui-in, Zomi Innkuan (Singapore)te Thungetna
in, "Topa aw na minamte tung aa nalah nop, napulaaknop, nasep nop
thuthuukte Zomi Innkuan (Singapore) onglak in" cih hi aa, Topa' ong lak
takpihi.
Mission - Gammial nasepna
Zanggam Kawlte lak Gammial nasep 2007 in mun nih ah ma kipang aa, 2008
in mun 4 ciang kibehlap to in 2009 ah mun 1 behlap zawh nading khensatna
kinei hi. "Khantawn ihsepna ah, Kha mangthang khat ihmat zawh naakleh
alungdam mahmah ding hihang" cihtawh kihanthawn aa kikalsuan hi aa, khat
bek hilo Topa in tampi ong puak ahihman in, naakpi lungdamna kong
pulaakhi. Eite in atuh ding nasep semding hang aa, apo sak, akhangsak
ding ahihleh Topa ahihi.
Tutak Kawlte lak Gammial nasepna teng in Yangon Khuapi gei ah mun 4,
(Hlaing-thayar ah mun thum leh Pattamya ah mun khat) hi-in Monywa aa
Hallelujah Pawlpite' Sunday School Mission ah munkhat ahihi. Tukum aa
kibehlap thakpen Rev Khoi Lam Thang ong muhkhiat hi-in, Yangon khuakiim
mah hi aa, Siapa mah bulphuhding ong hidinghi.
Huhna leh panpihna
Ong nuntaakpih lai Biakna Sia masate leh Siamasate nusiat Sianute huhna
leh panpihna ahihi. Hih huhna leh panpihna ii tup bulpi in, "Nuntaakna
hamsat mahmah hunsia sung ah ih Sia masate leh a nusiat a innkuanpihte
uhtawh ZIS in zinghuan nitaakhuan umkhawm nuamhang" cih hi aa, hih Zogam
pantah Siamasate agil uh avah masiah, Zomite ih gilvah loding, ih Zogam,
Zomite nosuah ngeiloding cih ahihi. Thungetna in khantawn anuntakna uh
akipia ihSiate leh ah innkuanpihte uh lungleengsak loding, gilkial sak
loding, zinghuan nitaakhuan tawh lung khamsak loding, meikuang
paisuaksak loding, a pasal nasep aneipa in anungta Pasian ahihlam mu
semsem sakding cih ahihi.
Hihnasepna tawh kisai kumkhat khit kumkhat tha kingah semsem in apia
nuam kibehlap semsem hi. Siate khat kha khat S$20 petmah tawh huhna
akipiazo hibek ahihhang, apiasa te lah sumh kisalo, apia nailo te'n lah
lunglut semsem ahihna tawh kizui in tukum Siamasa leh Sianute kigawm 5
behlapding kikhensat na omhi. Khasiangtho in alamdangpi in na ongsem aa,
"Mimal 5 khanto ni" akicih phetin abuplaak aa pianuam ompah mawk ahihman
in adangte kihel nading mun angah zolo zah ong suakhi. Tuabek hilo in
mimal 10 ciang abup, alomlom aa lanuam kituhteh ahihman in, makai
vaihawmte kicinlahna ongsuah phial uh aa, tua ahihleh mimal khan nawnlo
in khakhat S$20 tawh ankuang umkhopna pan, ci al meh zo zawdeuhding,
ci-in khakhat S$30 aa khattohding khensatna omhi. Tukum sung aa
piakthakding khensat Siate leh Sianute in
Rev Kam Khua Thang (Ygn)
Rev Lian Khup(Leilum)
Sia Sai Lum (Kawlpi - RC Pawlpipan)
Rev Tun Za Langh' Zi (Mualpi)
Rev Dam Nang' Zi (Mandalay) cihte ahi uhhi.
Rev Kam Khua Thang pen nuntaakna hamsa lualo ahihna tawh tuni ciang
akipialo hizaw aa, bangbang ahizongin ih minambup leh ih Zogam ading
ihneih Pa khat bekmah ong nuntaakpihlai ahihman in, anuntaaksung
zinghuan nitaakhuan a umkhawm ihihding lunggulh huai cihna tawh akipia
ahihi.
Tuni tuhun ciangdong Zogam Siamasate leh Siate nusiat Sianute kigawm 33
tawh ZIS in zinghuan nitaakhuan ankuang ki umkhawm ahihi.
Kawlgam Laisiangtho Kipawlna ah
Abeisa 2007 kum in Kawlgam Bible Society ah huhna tulza 6 (sang 6) ciang
kipuak zo aa, 2008 ciang in Topa in alamdangin Thupha ong pia ahihman in
Tulza 21(sang 21) ciang, azah li dektak huhna kipuakzo hi. ZIS ah
makaite in mipi tung pulaakna khat kinei ngei aa, tua in, "ZIS ihcihpen
Pawlpi hilo ihihman in na sehsuah sumpi peuhmah uh ong khia kei un" cih
ahihi. "Azenzen in ong kikhiat teitei leh Laisiangtho Kipawlna ah
paisakni" cih khensatna zong kinei veve hi. Ong khia kei un kicih
kawmkal ah ong kikhia veve in khasim phial in lai-ip aa kiguang sum
alomlom in ong kikhia, ong kipuak ahihman in Laisiangtho Kipawlna
puakding sum ong khang hathat in tuni tuhun in sumpi kigawm 2008 bup aa
puakzah kingahta hi. August 2009 cianghileh 2008 zah 3 peuhmah kingah
zoding aa awn 6 peuhmah puakzawh nading lunggulhna kineihi. Topa
Khasiangtho mahmah in ongpuak hiphialding ka ummawhhi. Thungetna in,
"Kawlgam Lst Kipawlna sum bei khempeuh ZIS in huhzawh nading" cih ahihi.
Kalsuanna thak-1
Apualam leitung tawh akizom ngeilo Zomite ong kizomsak, mitkeuh nailo
Zomite mit ongkeuhsak, khuamulo Zomite khua ong musak, khuazalo Zomite
khua ong zasak, tu-gaa, hei-gaa atawi Zomite khut laikung ong tawisak,
mailam kumtampi leitung khantohna sung aa atualtangding, amaingal ding
aa ong siam, Zomite ading anuntakna ongpia, alutang ong phum Cope Topa
in, Zeisu khekhap zui-in Tedim Khuapi ong siik, 2010 ciangin kum 100
acingding hita hi.
Hih kum 100 cinna Lungdam Pawipi Tedim khuapi ah 2010 ciangin kibawlding
aa, tuasung mah in,
Cope Topa tangthu,
Kum 100 Pawipi phawkna Magazine leh
Cope Topa ongtunma deuh aa kipan tuni ciang Zogam Christian tangthu( in
2 Volumes) ci-in laibu namthum bawlding Cope Centenial Jubilee Committee
(CCJC) in khensatna nei uhhi. Hih akibawlding laibu khempeuh Zomi
Innkuan (Singapore) in sumbei paaibei teng sik zawh nading (CCJC in
phalna ong piak naak uhleh) cih nasepding athak khensatna kineihi. Sum
leh paai tampi beiding ahihman in, ZIS member khempeuh in tukum aa kipan
2010 kum-lai dong khasim aa tawmta hanciamding gelna kineihi. Ngimna,
deihsakna, lunggulhna bang ataangtun zawh nading leitungbup Zomi
khempeuh in Thungetna tawh ong panpih ciat un.
Kalsuanna Thak-2
Singapore aa om Zomi khempeuh kikaikhawm in Cope Topa Zogam ongsiikzawh
kum 99 cinna phawkna, lungdamkohna bawlding kisawm aa, tua mun ah ZIS in
orginiser sepding leh, hih tawh kizui in ZIS pan aa kumsim kihawmkhia
"Zo Huiva" magazine zong Cope Topa Phawkna atuam vilvel in, leh
Singapore gimnam tak in bawl zawhding khensatna kineihi.
Kalsuanna Thak-3
ZCLS in ahanciam uh, Zomite tangthu kep cing nading Innpi lam na ah tha
leh ngal sitlo aa kihel zawh nading zong kihanciam nuam hi.
Kalsuanna Thak-4
Zogam pan apualam ihpial ciang apualam leitung tawh kigamla hetlo aa ih
om theih nading IT siamkul ahihna tawh kizui in Zogam Khuapite ah IT,
computer tawh kisai mipi sawk theihding phualpi phuh kawikawi ding
deihsakna omhi. Hihtawh kizui in ZIS in athak phuangding hilo in a omsa
kipawlna khatpeuh tawh nasep khopding zong hoih kisa in khensatna
kineihi.
ZIS sung buaina
ZIS in huhna kinaak piaklua ahihman in buaina om zelzel hi. Adiakdiak in
innlam hamsatna tamtuah khalo khangno te'n, "Midangte huhna ih piakpiak
natawh ei sung aa ihzatding sum omlo, van neng kisam lei nading nangawn
sum kisit nawnlo" ci-in phun thei uh aa, papii tetung heh ahihloh uhhang
lungkimlo uhhi. Alungdam huai mahmah ahihi. Papiite dawn kik na in,
"Tulaitak ei sangin ihgam, ihlei ihminam hamsa zaw, kial zaw, kisam zaw
uhhi. Ei pen migam milei ah nuam sakhin lel hilo ihihiam?" cih ahihi.
Hihbang buaina pen anuam mahmah buaina ahihi.
2009 kum Nipi masani in Sia Thangno (Mandalay aa Trinity AG Church,
Youth Pastor) in hanthotna ong pia aa, "Zomi Kipawlna Pawlkhatte in
akipawlna buaipih uh aa, ZIS in kipawlna ii nasepding tawh buai mahmah
nahihman un, etteh huai, pahtawihuai na hi uhhi" ong ci-in ong pahtawi
aa, ahikei phial zongin kinuam mahmahhi.
2008 Kumpha
2008 kumbei kuan, Lungdambawl hun aa kipan, ZIS Kumcin Khawmpi sung,
Kumthak sungteng Hongkong pan aa ong zin Sia Pau Lian Mang (TCC) hitaleh
Singapore TTC aa Th.D sinlaitak aa om Sia Nang Sawm Piang hitaleh in ong
makaih, ong lamlah ahihman in lungdamna kiciamtehhi.
Tuabek thamloh in Zomite Singapore tuncil phial aa kipan ong makaih ahi,
Sia Fung Dun, Sia Ngul Cin Thang, Sia Do Sian Thang, Sia Khai Za Dal,
Sia Khoi Lam Thang, Sia Go Khan Suan, Sia Tuan Khan Mung, Sia Vial Za
Thawng, Sia Nang Sawm Piang teleh ong zinsuk zinto Siate khempeuh tung
ah lungdamna kimangngilhlo ahihlam, amaute makaihna, Thupha piakna,
deihsakna omkei leh ZIS in na lianpi hizah kisemkha hetlo ding ahihlam
ka pulaak phapha nuamhi.

Thupuak,

Hang Khan Lian
Zomi Innkuan (Singapore)

Kiteen lungdampihna: Murlen

Taang N. Pau Za Khup, Lamka
weds
Lia Lily Lian Muan Kim, Guwahati

"...he, lily kim, maligaon, guwahati mah hi inteek nu ding" hong cih ciangin "Aw, hi maw, nanga pen lily hoihte hi inteh maw..." ciin ka ciammuih a, hih pen 'official' takpi hita cih ka theisiampah hi. Ahang pen Guwahati ah lily paak hoih zaw hiven, mundang sa'ng!

St. Anthony's College, Shillong ah B.Sc. ka kah khop uh July 1994 pan ka kithuah uh a, minuam leh holim siam, kuamah tawh kitawng ngeilo, laisim hahkat leh hanciam mahmah khat hi. A sawtlo in PhD hong zo ding ahih manin lungdampih khol hang. [Degree lop leh mopawi thuah khawm ding i sak leh lawmpa in ngakzo nawnlo hi inteh, theisiam ni].

Theihloh kal in hun saupi na pai man a, "Za nga a hun diam?" (Rs. 500 a kicing diam cihna) cih hun khawng sawtpi na hita hi. Kongsak kongkhang ah puan khuisiam heel a zing leh nitak, sun leh zan, nu leh pa muhloh kal a taisim hunte zong kum tam kivei zo a. India Gate leh Lotus Temple mai a 'romantic fotos' te zong thring lua, 'hun lui' hi khin thamthamta; Sony World leh 'na u Khup nek ding apple, na u... ading kawlsing.... ' cihte old millenium hunlai pekpek hita. Hun i cih in hong ngak lo a, khoh sawmta leng kilencip theilo himawk hi.

January 7, 2009 zong ei adingin a ngeina bangin Ni leh Kha te hong suak dinga, lawmpa adingin bel 'nuih ni' hi ding hi. Bungmual New Lane kim ah muinam kiza dinga, biakinn dak hong gin ciangin KHUP weds KIM mopawi nuamtak kibawl ziahziah ding hi. Millenium lungdambawl a a inn vua ka hawhlai a, "Khup, na room ding hong kibawlsakta hi" a cihna inndei sungah lawmpa in lungdam maitai in nuamsa ding a, hun thak, ni thak, nuntakna thak hita ding hi. A nunghei kik hangin kisik lo ding a - a hoih pen ngahzo ahih manin. Gennop tampi om, later.

Dear Khup, na mopawi ah kong kihel theih loh hangin lungsim ngaihsutna ah kong phawk a, lungsim tawng pan deihsakna kong khak hi. Topa in nupa nuam hong suaksak in, tanu tapa tawi in hong siam hen.


Hau Za Cin
Phuitong Liim